"AN" (Contén)

PARROQUIA

Parroquia do concello de Sober baixo a advocación de san Pedro.

1. ariante gráfica do apelido Canaval.

2. Liñaxe galega que leva como armas, en campo de sinople, un dragón ao natural coas ás abertas, e bordo de ouro. Algúns traen, en campo de azul, cinco anacos de cana de ouro, postos en aspa, e outros, en campo de azul, tres plantas de cana da súa cor, dereitas e postas en faixa.

GALICIA

Xornalista. Foi funcionario de Facenda en Santiago de Compostela e na Pobra do Caramiñal e destacou como colaborador de El Observador Constitucional, xornal compostelán de carácter liberal editado durante o Trienio Liberal (1820-1823).

PERSOEIRO

Empresario. Emigrou a Arxentina no ano 1910 e estableceuse definitivamente en Montevideo, onde fundou a compañía papeleira Industria Papelera del Uruguay (UPISA). Vinculado ao galeguismo na emigración, foi presidente da Casa de Galicia de Montevideo, da Irmandade Galega e do padroado da Cultura Galega. No ano 1956 elixírono presidente do I Congreso da Emigración Galega celebrado en Bos Aires.

1. Mestura feita de canas ou palla e barro que se empregaba na construción de vivendas e alboios.

2. Porrón feito cun barro poroso que conserva o líquido moi fresco.

1. Planta herbácea anual, de talo recto, de ata 3 m de altura, follas palmatisectas, de 5 a 7 segmentos longos e profundamente dentados. É orixinaria das estepas de Asia, entre o lago Baikal e o Mar Caspio. Estendeuse o seu cultivo a China, India, Persia, norte de África e Europa meridional, onde a introduciron os escitas cara ao 1500 a C e a difundiron os gregos e, sobre todo, os romanos. O seu cultivo ten como finalidade a obtención de fibra e a extracción das raíces dun aceite secante empregado para facer pinturas e xabón. A produción do cánabo, que acadou o seu máximo na segunda metade do s XIX, diminuíu gradualmente a causa, por unha banda, da competencia de fibras artificiais e, pola outra, das dificultades para conseguir a mecanización necesaria para a transformación da fibra, o que fai necesaria moita man de obra. A variedade índica do cánabo, propia da India oriental e de Irán, contén nos brotes florais femininos apegañentos unha cantidade especialmente elevada dunha secreción...

2. Fibra téxtil de orixe vexetal, obtida dos talos do cánabo, máis fina ca a do liño, e de cor amarela. O cánabo emprégase para facer cordas, alpargatas, sacos, etc. Coas fibras da mellor calidade fabricábanse tamén tecidos para bordalos ou para embalar, fíos finos e rodetes de fío ou de corda. As fibras curtas empréganse, entre outros usos, para encher xuntas en máquinas.

PERSOEIRO

Escultor grego. Realizou a estatua criselefantina de Afrodita en Sicione e a estatua colosal de Apolo no templo de Mileto.

1. Relativo ou pertencente ao pobo dos canacos.

2. Individuo pertencente ao pobo dos canacos.

3. Pobo melanesio presente en Nova Caledonia e nas Îles Loyauté, onde constitúe o 50% da poboación total. Está composto por uns 60.000 individuos, dedicados á agricultura e á pesca. A forte unidade cultural e social contrasta coa súa diversidade lingüística: falan preto de 30 linguas ou dialectos diferentes da familia austronesia.

1. Recipiente cilíndrico, xeralmente de madeira ou latón, con asa e bico, empregado especialmente para recoller o leite muxido das vacas.

2. 1. Medida de capacidade para líquidos, sobre todo viño e leite, que equivale xeralmente a catro litros, dependendo das zonas.

   2. Cantidade de líquido que pode conter unha canada.

3. Caneta do muíño por onde baixa o gran á moa.

ENTRADA LARGA

Estado de América do Norte, situado entre o Océano Atlántico ao L, o Pacífico ao O, o Ártico ao N e os EE UU ao S (9.970.610 km2; 30.563.000 h [estim 1998]). Esténdese entre os 42° e os 83° de latitude N e os 53° e os 141° de lonxitude O. A capital é Ottawa.
Xeografía física

Relevo e xeoloxía
A estrutura xeolóxica de Canadá é relativamente simple, nela pódense distinguir tres grandes unidades: o escudo canadense, Precámbrico, as montañas orientais, primarias, e as chairas e montañas occidentais, xurdidas durante o ciclo alpino. O escudo canadense esténdese desde a conca do río Mackenzie, ao NO, polo S da baía de Hudson, ata o extremo oriental da península do Labrador. Os materiais do escudo, granitos, gneises e xistos, pregados durante o Cámbrico, experimentaron un prolongado proceso erosivo, culminado polas glaciacións, que consecuentemente adoptaron un aspecto característico: formas planas, pequenos outeiros illados,...

1. Carreiro estreito entre montañas ou elevacións do terreo.

2. Camiño moi estreito entre valos ou casas.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Sevilla, Andalucía, ao NL da capital, regado polo río Genil, onde forma o pantano do Judío (2.904 h [1996]).

MONTES

Monte da serra de San Mamede, situado no límite entre as parroquias de San Cosme de Montederramo e Gabín, no concello de Montederramo e Rebordechau, no concello de Vilar de Barrio. O seu cumio atópase a 1.607 m de altitude.

1. Relativo ou pertencente a Canadá ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Canadá.

3. Arte desenvolvida no Canadá polas poboacións de orixe europea que se estableceron no país. No s XVII perfilouse unha arte plenamente afrancesada que se manifesta na obra do retratista Claude François, chamado Frère Luc (1614-1685). A arquitectura relixiosa, moi austera, enriqueceuse no s XVIII coas tallas, entre as que sobresaen as dos membros de dúas dinastías de escultores: os Levasseur, orixinarios de Normandía, especialmente Pierre Nöel Levasseur (1690-1770); e os Baillargé, do Poitou, nos que sobresae o escultor, pintor e arquitecto François Baillargé (1678-1781). Destaca tamén Phillippe Lièbert (1732-1804). François Ranvoyzé (1739-1819) e Laurent Amyot (1764-1839) foron importantes prateiros. A finais do s XVIII e durante o s XIX o prerromanticismo e o romanticismo reflectíronse nun certo nacionalismo artístico, interesado no exotismo das culturas e costumes indíxenas, no que participaron artistas da área cultural francesa como François Malepart de Beaucourt (s XVIII), Zacharie...

4. Cine desenvolvido en Canadá. Comezou en 1896 da man de John C. Green e, logo duns primeiros anos de produción relativamente intensa, decaeu cara ao 1920. A National Film Board, creada polo Parlamento en 1939 promoveu, dentro do campo da curtametraxe, a obra de realizadores tan notables como os documentalistas Wolf Koenig e Colin Low e, sobre todo, de Norman McLaren, unha das primeiras figuras mundiais do cine de animación. A comezos da década de 1960 xurdiu unha xeración de realizadores independentes, orientada cara ao cinema verité, entre os que destacaron Claude Jutra, Michael Brault, Guilles Grouix e Don Owen. Posteriormente, cómpre salientar, entre os realizadores de lingua francesa, a Gilles Carle, Denys Arcand, Jean-Pierre Lefebvre e Jean Baudin, e entre os de lingua inglesa, a Ted Kotcheff, Don Shebib, Allan King, Michael Brault, Patricia Rozema e Atom Egoyam.

5. A literatura de Canadá divídese en dous grupos de acordo coa lingua na que se escribe: a literatura anglocanadense, cultivada en lingua inglesa, e a literatura francocanadense, cultivada en lingua francesa. Dentro da literatura anglocanadense, cómpre destacar que o primeiro xénero que adquiriu unhas características de seu foi a novela histórica, iniciada por John Richardson (1796-1852) e continuada por William Kirby (1817-1906). O xénero humorístico, de gran tradición, comezou coas obras de Thomas Chandler Haliburton (1796-1865) e Sara Jeannette Duncan (1862-1922). A poesía romántica, intimista en Isabella Valancy Crawford (1850-1886), inspirouse a miúdo na vida salvaxe do país, seguindo as correntes da época vitoriana inglesa, e orixinou un xénero menor moi cultivado no país: as historias de animais. Foi cultivada por Charles G. D. Roberts (1865-1943), Archibald Lampan (1861-1899) e Bliss Carman (1861-1929). Co s XX, o simbolismo enriqueceu esta temática con...

6. Arte musical desenvolvida en Canadá a partir das contribucións dos inmigrantes europeos. Desde o s XVII os franceses introduciron a música occidental, en particular o xénero vocal, a través da provincia de Québec. Nos comezos do XIX os cantores populares ocupaban un lugar importante na vida musical do país. Ernest Gagnon publicou en 1865 a escolma Chansons populaires du Canada, que iniciou os estudios folclóricos francocanadenses, e Marius Berbeau publicou tamén diversas obras sobre o mesmo tema. A tradición musical británica comezou a introducirse a partir do s XVIII nas provincias marítimas e Terranova. Entre os músicos de ascendencia francesa destacaron Romain Octave Palletier (1844-1927), organista e compositor, Claude Champagne (1891-1965) e Guillaume Couture (1851-1915); entre os de ascendencia inglesa, Ernest Campbell MacMillan (1893-1973), organista e compositor, e Colin McPhee (1900-1964), compositor e pianista. Entre a xeración de músicos de finais do s XX destacan Harry...

RIOS

Río da rexión das chairas interiores dos EE UU, afluente do río Arkansas (1.544 Km). Nace en Sangre de Cristo Range, nas Rochosas meridionais, estado de Novo México, e atravesa os estados de Texas e Oklahoma. É de réxime pluvial.