"To" (Contén)

PERSOEIRO

Xesuíta e matemático. Exiliado por Carlos III, residiu en Ferrara e ensinou filosofía e ciencias na Universidade de Camerinok, en Parma e en Cremona. Foi membro da academia de Mantua e publicou diferentes artigos en revistas italianas.

PERSOEIRO

Escritor alemán. Iniciouse na música e no teatro, sen resultados importantes. Posteriormente, deu un xiro cara á narración, onde destacou con obras dinámicas e perfeccionadas, como Die Heiterethei (1854) e Zwischen Himmel und Erde (Entre o ceo e a terra, 1856). No teatro destaca Die Makkabäer (Os macabeos, 1854).

PERSOEIRO

Cantante. Coñecido como Antonio Machín, deuse a coñecer aos 15 anos e actuou co seu Cuarteto por Europa e EE UU. Alternou a gravación de discos con actuacións en orquestras de baile, en pistas de cabaré e en escenarios de teatro de revista. Dos seus temas máis populares destacan “Dos gardenias”, “Somos novios”, “Madrecita”, “Tengo una debilidad” e “Angelitos Negros”.

PERSOEIRO

Rei de Francia (1226-1270), fillo de Luís VIII e de Branca de Castela. A súa nai exerceu a rexencia durante a súa minoría de idade (1229-1234). En 1234 casou con Margarida de Provenza. O seu reinado caracterizouse pola consolidación da autoridade lexislativa e xudicial do monarca e dos seus órganos de poder. Estableceu a calidade da moeda real como garantía para as transaccións comerciais. Organizou e liderou a Sétima Cruzada (1248-1254) contra Exipto, pero foi capturado polos musulmáns. Trala súa liberación volveu a Francia e estableceu as bases para a centralización da administración territorial. Derrotou a Enrique III de Inglaterra na Batalla de Taillebourg (1242), quen, polo Tratado de París (1259), abandonou os seus dereitos sobre Normandie, Anjou, Maine e Poitou. Encabezou unha nova cruzada en 1267 e morreu fronte a Tunes. Foi canonizado por Bonifacio VIII (1297) para asegurar a paz con Filipe IV. Na iconografía viste roupa militar ou real, con manto de armiño e insignias reais (coroa,...

PERSOEIRO

Rei de Francia (1610-1643), fillo de Enrique IV e de María de Medici. A súa nai exerceu a rexencia durante a súa minoría de idade, mentres a nobreza e os protestantes estenderon o seu poder. En 1615 casou con Ana de Austria, filla do Rei Filipe III, pero o seu reinado efectivo non comezou ata 1617, baixo a privanza do duque de Luynes. As loitas contra os nobres (1620) e os protestantes (1621) marcaron a primeira parte do seu reinado, ata a morte do privado e o acceso ao poder de Richelieu, quen reforzou o poder do monarca e limitou o predominio da aristocracia e dos protestantes hugonotes. En 1629 eliminou os últimos redutos feudais e derrotou os protestantes de La Rochelle. A súa agresiva política exterior estivo marcada pola Guerra dos Trinta Anos e os seus enfrontamentos con España.

PERSOEIRO

Xornalista e escritor. Comezou en 1952 no semanario Destino, do que foi director (1958-1975). Dirixiu tamén Historia i vida, e especializouse en gastronomía e tauromaquia, sobre as que publicou De toros y toreros (1946), Historia del toreo (1967), Libro de la cocina española (1970), en colaboración con J. Perucho e El libro de la cocina española (1977). A finais da década de 1980 comezou unha prolífica etapa como novelista, que se centrou na recreación de ambientes e personaxes históricos, e da que destacan: Decidnos, quién mató al conde? (Premio Plaza i Janés, 1987), Por ver mi Estrella María (1988), La puerta de oro (Premio Encuentro de Extremadura y América, 1990) e Los espejos paralelos (1991). Recibiu a Creu de Sant Jordi e foi oficial de L’ordre des Arts et des Lettres de Francia.

PERSOEIRO

Físico alemán. En 1895 realizou dunha maneira práctica, xunto con Wien, o corpo negro imaxinado hipoteticamente por Kirshoff. En 1987, con Pringsheim comprobou experimentalmente a Lei de Stefan-Boltzmann e estableceu as bases que permitiron a Planck formular a teoría cuántica.

PERSOEIRO

Político e dramaturgo ruso. Membro dos bolxeviques desde 1904, desempeñou o cargo de comisario do pobo para a Educación (1917-1929) e outorgoulles certa liberdade aos artistas escénicos, como Stanislavski, Meyerhold, Vakhtangov ou Tairov. Da súa produción destacan Fausto e a cidade (1919), Oliver Cromwell (1920) e Don Quixote liberado (1921), que foron duramente criticadas polo marxismo máis radical e   o ensaio O teatro e a revolución (1924).

CIDADES

Cidade de Bedfordshire, Inglaterra, Reino Unido, situada á beira do río Lea (165.100 h [estim 1982]). Ten industria de automóbiles, de construcións aeronáuticas e téxtil.

PERSOEIRO

Compositor. Xunto con Pendericki foi un dos principais representantes da nova escola polonesa. Da súa obra destacan Concerto para Orquestra (1954) e Música Fúnebre (1958). Desde Xogos venecianos (1961) utilizou a técnica aleatoria, que continuou na Segunda Sinfonía (1967) e nun Concerto para piano (1988).

PERSOEIRO

Erudito e cabalista. Xudeu, estudiou a cábala e escribiu obras místicas. Foi sospeitoso de mesianismo, polo que se trasladou a Amsterdam e a Palestina. Ilustrado, converteuse en punto de partida da literatura hebraica moderna e abandonou a materia relixiosa anterior. Escribiu en hebreo e publicou A senda de rectitude (1740).

PERSOEIRO

Astrónomo británico. Foi nomeado catedrático da Universidade de Cambridge en 1945. Dedicouse especialmente á astrofísica teórica, onde acadou importantes resultados en cosmogonía e cosmoloxía.

PERSOEIRO

Político, historiador e crítico literario. Foi deputado whig na Cámara dos Comúns (1830), cargo desde o que contribuíu á reforma parlamentaria de 1832, e secretario de Guerra (1834-1841). Escribiu History of England from the Accession of James the Second (1849-1861) na que demostra o seu liberalismo.

GALICIA

Folclorista e escritor. Coñecido como Demófilo, dedicouse ao estudo do folclore, e colaborou e fundou diversas publicacións periódicas, como La Revista de Filosofía y Ciencias, La Enciclopedia e Ilustración Española. Da súa produción destacan De la poesía popular gallega (1880), Analogía y semejanza entre algunas adivinanzas gallegas y castellanas (1881) e Analogía entre algunas cántigas gallegas y otras coplas andaluzas, castellanas y catalanas (1885). Ademais, foi o creador da Biblioteca de las tradiciones populares españolas (1882-1886).

PERSOEIRO

Poeta. Amigo íntimo de Rubén Darío, pertenceu á Xeración do 98. A súa obra constitúe a versión lírica dos temas, da actitude espiritual e da consciencia dos homes que formaron a súa xeración. Estudiou na Institución Libre de Enseñanza, doutorouse en Letras en Madrid e foi catedrático de instituto de Francés. Republicano, exiliouse en xaneiro de 1939. Recibiu a influencia do modernismo hispanoamericano e adscribiuse a unha poesía falta de retórica, e de concepción máis intituitiva ca intelectual. Sistematizou a súa teoría poética cos seus alter ego Juan de Mairena, Abel Martín e outros personaxes apócrifos, identificados con poetas, preceptistas e filósofos. O seu espírito sobrio e austero axiña se identificou coa natureza castelá. Da súa produción destacan Soledades (1903), poemas de carácter modernista, nos que sobresae a emoción do momento e o sentido oculto do que lle rodea, e Campos de Castilla (1912), onde a consideración poética da paisaxe...

PERSOEIRO

Poeta, xornalista e ensaísta checo. As súas primeiras composicións expresan sentimentos íntimos, amor e ironía. Co tempo converteuse no escritor realista máis destacado da época no seu país e a súa obra reflectiu conflitos sociais e nacionais. Escribiu Confiteor (1887), Gólgota (1901) e Tristium Praga (1926). Foi membro da Academia Checa das Letras (1893-1895).