"CIO" (Contén)

Primeiro texto constitucional da historia política española. Aprobada polas Cortes de Cádiz, foi promulgada o 19 de marzo de 1812, aniversario da subida ao trono de Fernando VII e festividade de san Xosé, polo que foi coñecida como La Pepa. Consta de 384 artigos divididos en 10 títulos. Rompeu co sistema político-social do Antigo Réxime ao declarar que a soberanía residía na nación e ao definir os dereitos individuais. Estableceu como forma do estado a monarquía moderada e limitada pola división de poderes: o poder executivo residía no rei; o lexislativo nas cortes unicamerais formadas por deputados elixidos por sufraxio indirecto e renovados cada dous anos; o xudicial residía nos tribunais de xustiza e a Constitución prohibía a intervención das Cortes e do rei nos asuntos xudiciais. Como órgano consultivo instituíuse o Consello de Estado. A relixión católica foi declarada como a oficial do reino. Ao longo do texto constitucional enumerábanse os dereitos de carácter liberal como...

escolapio.

1. Elemento metálico pertencente á familia dos alcalinotérreos, situado no grupo II A da táboa periódica, entre o magnesio e o estroncio, de número atómico 20 e peso atómico 40,08. O calcio natural está constituído por unha mestura isotópica de núclidos con números de masa que oscila entre 40 e 48. É de cor branca prateada, moi dúctil e maleable. O primeiro calcio metálico, impuro, foi obtido en 1808 por H. Davy e, independentemente, por J. J. Berzelius, mediante unha técnica electrolítica semellante á empregada por Davy para illar o potasio e o sodio. É o quinto dos elementos máis abundantes na codia terrestre (cun 3,63%); está presente principalmente como carbonato en rochas metamórficas, nos feldespatos de orixe eruptiva e en moitas augas subterráneas en forma de hidroxenocarbonato de calcio en disolución (auga branda). Os minerais máis importantes son a anhidrita, a apatita, a dolomita, o espato de fluor, o xeso e a fosforita. A abundancia do núclido 44 Ca poderíase explicar...

2. bromuro de calcio [CaBr]

   Sal cálcico de ácido bromhídrico, que coma os outros bromuros alcalinos, ten acción sedante sobre o sistema nervioso.

3. carbonato de calcio [CaCO 3 ]

   Sólido incoloro que está presente en estado natural en dúas variedades cristalinas, a argonita e a calcita. O mármore está constituído por calcita máis ou menos impura. O carbonato de calcio aparece en forma amorfa, impura, en cantidades inxentes, constituíndo rochas sedimentarias de orixe orgánica, como son a creta, a calcaria (moi impura con arxila), as margas, etc. É pouco soluble en auga e noutros disolventes e, igual que a outros carbonatos, atácano os ácidos con resultado de desprendemento de dióxido de carbono. Emprégase en moitas industrias para neutralizar solucións ácidas e como pigmento ou carga en pinturas, papel, caucho, pulimentos, plásticos, produtos farmacéuticos, etc.

4. carburo de calcio [CaC 2 ]

   Sólido cristalino incoloro cando é puro. O produto industrial, cunha riqueza inferior ao 80%, preséntase en masas irregulares de fractura concoidal, de cor gris máis ou menos clara segundo as impurezas que leve, e obtense en fornos eléctricos. Quimicamente é un sal cálcico de acetileno, de tipo iónico, que se descompón facilmente pola acción da auga segundo unha reacción hidrolítica na que se desprende aceteileno gasoso. A maior parte do carburo de calcio vai destinado á produción de acetileno (1 kg de carburo produce ao redor de 300 litros). A grande actividade química do carburo de calcio aprovéitase tamén na fabricación de cianamida de calcio, na desoxidación e desulfuración de materiais ferrosos e na redución de haluros e óxidos metálicos (obtención de rubidio, cesio, berilio, uranio, etc).

5. cianamida de calcio [CaCN 2 ]

   Sólido cristalino e incoloro. O produto industrial, coñecido xeralmente como cianamida ou nitrocal, é un material pulverulento agrisado, cunha pureza inferior ao 70% e cun contido en nitróxeno que oscila entre o 20 e o 25%. Obtense por reacción do carburo de calcio co nitróxeno a altas temperaturas (1.000-1.100°C). Emprégase principalmente como fertilizante nitroxenado e, en menor medida, para combater herbas e animais nocivos para os cultivos. Na industria utilízase tamén na obtención de compostos cianurados, dicianamidas, guanidinas e outros derivados usados na fabricación de materiais plásticos.

6. cloruro de calcio [CaCl 2 ]

   Sólido incoloro, cristalino, moi soluble en auga, coa que se combina formando numerosos hidratos. A diferenza doutros compostos salinos, é soluble en acetona e en diversos alcois, cos que dá compostos de adición. Pódese obter en solución por neutralización do ácido clorhídrico con cal ou carbonato de calcio, e así resulta a miúdo como un subproduto en diversos procesos industriais, na fabricación de sosa polo procedemento Solvay e no aproveitamento de salmoiras naturais. A súa gran solubilidade faino útil en baños acuosos que cómpre manter líquidos a altas e a baixas temperaturas. O hidrato máis corrente é o hexahidrato (CaCl 2 ·6H 2 O), empregado en farmacia por vía endovenosa como un hemostático, e por vía oral como antitóxico e recalcificante.

7. gluconato de calcio [Ca[HOCH 2 (CHOH) 4 COO]

   2 ] Sal cálcico, o máis tolerado polo organismo e o máis empregado en terapéutica, como recalcificante, hemostático, etc. Aplícase en forma de pos, comprimidos, granulados, xaropes, inxectables, etc.

8. fosfato de calcio

   Cada un dos sales de calcio derivados do ácido fosfórico. O fosfato de calcio tribásico (Ca 3 (PO 4 ) 2 ) constitúe a maior parte do esqueleto dos vertebrados; no reino mineral preséntase asociado co fluoruro de calcio e constitúe a apatita; moi pouco soluble en auga, pódese obter por reacción do ácido fosfórico con disolución de cal ata acadar un medio fortemente básico. O fosfato de calcio dibásico (CaHPO 4 ) preséntase na natureza en forma anhidra (monetita) ou dihidratada (brushita); obtense pola acción dos ácidos sobre o fosfato de calcio tribásico que cristaliza en forma trihidratada. O fosfato de calcio monobásico (CaH 4 (PO 4 ) 2 ) é soluble en auga, obtido industrialmente como forma impura (superfosfato) por acción do ácido sulfúrico sobre o fosfato de calcio tribásico. Os fosfatos de calcio empréganse principalmente como fertilizantes e como suplemento mineral en penso. O dibásico...

9. hidroxenosulfito de calcio [Ca(HSO 3 ) 2 ]

   Sal de calcio, presentado comercialmente en solución acuosa, preparado por disolución de sulfito de calcio nunha solución saturada de dióxido de xofre. É un líquido incoloro ou amarelento, fortemente redutor e de propiedades lixeiramente ácidas. Emprégase como xermicida, conservante e desinfectante e, especialmente, como axente anticloro no branqueo tanto téxtil como de papel.

10. ...

Procedemento empregado para obter uranio, plutonio e torio, consistente en reducir con calcio compostos destes elementos.

Caldeira volcánica da illa de La Palma, Santa Cruz de Tenerife, Canarias, cunha extensión de 35 km2, declarada parque nacional en 1954. Situada dentro do municipio de El Paso. O relevo combina os picos do bordo da caldeira cos vales abarrancados polos que circulan cursos torrenciais.

Acción e efecto de calibrar.

Proceso regresivo da escritura corrente dun período ou dunha rexión determinada, que consiste en fixar as formas rápidas cursivas en formas artificiosas e estereotipadas. Foi un proceso habitual en chancelerías, mosteiros e catedrais.

Espacio de estado aplicable ao vapor de auga sobrequentado, baixo o punto crítico e fóra da rexión líquido-vapor; V-b=RT/P-a/Tn onde V é o volume, P a presión, T a temperatura, R a constante dos gases e n (arredor de 10/3), a e b constantes.

Conxunto de procesos que permiten a produción de calor e o seu mantemento.

Acción e efecto de calorifugar.

Proceso que consiste en recubrir diversos metais (aceiro, cobre, ferro) cunha fina capa dunha mestura de alumina e pos de aluminio e, de seguida, quentalos a 1.000°C nunha corrente de hidróxeno. Os obxectos que reciben este tratamento adquiren unha gran resistencia á oxidación, mesmo a altas temperaturas, e aos axentes corrosivos.

Acción pretoriana que permitía ás persoas arrogadas impugnar as transmisións entre vivos feitas polo arrogador, cando podía conseguir delas prexuízo para os dereitos sucesorios do arrogado. Tamén outorgaba ao patrón o dereito de reclamar a metade da herdanza do liberto morto intestado.

Revista profesional aparecida en outubro de 1986 en Lugo e subtitulada “Publicación de la Cámara de Comercio, Industria y Navegación de Lugo”. Dirixida por Manuel López Castro, tiña como seccións: “Editorial”, “Opinión”, “Reportaje”, “Entrevista”, “Cámara”, “Cuadernos”, “Provincia”, “Galicia”, “España”, “Panorama” e “Humor”. Contén diversa información de carácter económico e comercial.

Entidade cultural, con sede nas Casas dos Cóengos (Iria, Padrón), creada na década de 1980 por Camilo Jose Cela para acoller todos os seus manuscritos, libros, cadros, obras de arte, arquivo e referencias literarias, e constituír un centro de investigación da súa obra. Está dirixida por un padroado presidido de xeito vitalicio por Camilo José Cela, que se encarga de representar, dirixir, administrar e preservar os bens da fundación; entre eles, destaca o legado de Camilo José Cela, composto polos manuscritos e bosquexos da súa obra, a súa biblioteca de traballo, documentos persoais e unha compilación dos artigos xornalísticos sobre a súa obra. A biblioteca da Fundación complétase con todas as edicións da súa obra, incluíndo as edicións de bibliófilo, bibliografía sobre a obra e a vida de Camilo José Cela, todas as publicacións da Real Academia Española e os legados feitos por Jose María Sánchez-Silva, autor de Marcelino pan y vino, e o poeta José García Nieto. A Fundación posúe, tamén,...