"To" (Contén)

Antiga fortaleza situada en Ferreira de Pantón (Pantón). Vinculado aos Arias de Masid e aos condes de Lemos, construíuse no s XI. Foi derrubado durante as Guerras Irmandiñas (s XV). No s XIX restaurouno Xoaquín Arias Sanjurjo. A torre da homenaxe é de planta cadrada e ten dúas portas de arco semicircular cos tímpanos apoiados sobre ménsulas con decoración escultórica. Consérvase parte do muro de peche que o circundaba. O muro e a torre están coroados por ameas. Na fachada conserva unha ventá plateresca datada no s XVI. Foi declarado Ben de Interese Cultural en 1994.

a Nova Igrexa parroquial situada en Maside. Construíuse entre 1908 e 1910 en estilo neogótico, no lugar onde se situaba a capela de santo Antonio, segundo un proxecto do arquitecto Daniel Vázquez-Gulías Martínez. Ten tres naves e capela maior con tramo recto e ábsida semicircular. A portada é abucinada, con arco apuntado e tímpano. Enriba ten unha ventá con parteluz e trifolio superior. Diante do adro destaca un cruceiro da primeira metade do s XIX.

a Vella Igrexa situada en Maside. De estilo románico, foi construída entre finais do s XII e principios do s XIII. Ten planta rectangular e unha soa nave separada da ábsida por medio dun arco toural de medio punto ornamentado con outro arco, que descansa sobre dúas columnas acaroadas e cos capiteis decorados. Durante a restauración do templo descubriuse unha arcada similar á anterior e atopáronse na ábsida pinturas murais do s XVI de estilo renacentista. A fachada ten portada románica con dous pares de columnas de fustes lisos e capiteis zoomórficos. As arquivoltas son sinxelas e o tímpano liso. No edificio destacan os numerosos relevos nos capiteis e nos muros, tanto do exterior como do interior. O templo foi igrexa parroquial ata 1910, cando se construíu a igrexa de San Tomé de Maside a Nova.

Félix Marie Massé.

Xénero de réptiles herbívoros fósiles cinodontos, da orde dos terápsidos, de aspecto similar aos mamíferos, de 48 cm de lonxitude, cola longa e probablemente con pelo. Viviron en América do Sur a mediados do Triásico.

Extirpación cirúrxica parcial ou total da glándula mamaria.

mast(o)-.

Xénero de algas rodófitas da familia das xigartináceas. En Galicia está presente a especie M. stellatus, de cor vermella escura e consistencia xelatinosa. Teñen interese comercial e cultívanse para a obtención de carragheen. Viven no mesolitoral.

Termo do barallete ou xerga dos afiadores que corresponde á voz ‘máis’.

Tumor da pel, benigno e pouco frecuente, que se forma por un infiltrado térmico rico en mastocitos.

Urticaria pigmentada, con lesións cutáneas típicas, que poden ser nódulos tumorais ou maculopápulas múltiples e diseminadas. Ocasionalmente, os mastocitos poden infiltrarse, ademais, no tubo dixestivo, nos ósos, no fígado e no bazo.

Dor na mama.