"García" (Contén)

GALICIA

Pintor e escritor. Foi un dos integrantes da denominada nova figuración madrileña. As súas primeiras obras achegáronse á arte pop e posteriormente outorgoulle o protagonismo á cor. Entre as súas obras destacan Desnudo bajando la escalera (1976-1977) e Matisse de día, Matisse de noche (1977). Na súa faceta de escritor destaca Aprender a nadar (1980). Recibiu o Premio Nacional de Artes Plásticas en 1992.

GALICIA

Historiador e etnógrafo. Licenciado en Dereito e Historia, comezou a colaborar dende neno no Museo de Pontevedra. Profesor de bacharelato e da Escola Normal de Pontevedra, foi auxiliar (1952) e secretario (1954) do Museo de Pontevedra, subdirector da Casa-Museo de Rosalía de Castro e, dende 1979, secretario técnico de arquivos, bibliotecas e museos da Xunta de Galicia. Realizou estudios de arqueoloxía, antropoloxía e etnografía. Colaborou, entre outras publicacións, en Museo de Pontevedra, Gallaecia e Cuadernos de Estudios Gallegos. Colaborou con L. García Alén e X. M. Gómez Vilasó en La alfarería de Galicia (1983) e con Antonio de la Peña publicou Grabados rupestres de la provincia de Pontevedra (1980). Escribiu A alfarería na literatura popular galega (1980) e Pontevedra monumental (1982), con debuxos de X. Conde Corbal. Pertenceu ás seccións de arqueoloxía e etnografía do Instituto Padre Sarmiento de Estudios Gallegos e ao...

PERSOEIRO

Médico e etnógrafo. Foi fundador e primeiro presidente do Clube Nacionalista Alén Nós (1986) e patrono fundador e presidente da Xunta Rectora do Museo do Pobo Galego. Especializado no estudo da olería tradicional galega, colaborou, entre outras publicacións, en Museo de Pontevedra, Nodales, Gallaecia e Encrucillada. Foi coautor de La alfarería de Galicia (1983), con A. García Alén e X. M. Gómez Vilasó, co que tamén escribiu A alfarería tradicional de Buño: carpeta de debuxos (1986) e A louza tradicional de Niñodaguia (1995); e autor de Contribución al estudo de la alfarería popular en Galicia (1979), Os oleiros (1981) e O señor das olas: crónica de viaxes e outras historias (1992). Recibiu o Pedrón de Ouro en 2002.

GALICIA

Actriz. En 1992 iniciou a súa traxectoria profesional, fundamentalmente na compañía Teatro de Ningures, creada en 1987 en Cangas do Morrazo. Como actriz traballou, entre outros, con directores como Etelvino Vázquez (Ubú Rei, 1989; María Soliño, 1990; Tic-Tac, 1995; Sempre Ubú, 1996; Lugar Común, 1998; Fausto, 2001), Alberto Bokos (Elektra, 1991; Crónica de Pantagruel, 1992; O polbo, 1993), Julio Cardoso (Macbett, 1994), José Martins (Terra de Lobos, 1995), Xulio Lago (A noite das tríbades, 1996), espectáculo co que obtivo o Premio María Casares á Mellor Interpretación Protagonista en 1997. Tivo a función de axudante de dirección con Xulio Lago en espectáculos realizados pola compañía portuguesa Teatro do Noroeste (Un inimigo do pobo, 1997), Teatro do Atlántico (Amor de Don Perlimplín, 1998) e Talía Teatro (Marsal, Marsal, 1999).

PERSOEIRO

Relixioso e xornalista. Catedrático de Teoloxía Fundamental e Historia Eclesiástica do seminario de Tui e promotor do movemento social-católico en Galicia, empregou nos seus escritos o pseudónimo de Isaac Rego Arce. Colaborou inicialmente no Noticiero de Vigo, onde se amosou contrario ao socialismo. Amigo de Basilio Álvarez, na fase máis radical de Acción Gallega dedicouse a combatela. A través da dirección de La Voz del Condado (1913) promoveu a organización social e cooperativista identificada coa Igrexa católica. Posteriormente, dirixiu La Integridad (1914-1923). Publicou Marianismo (1915) e La prensa periódica, instrumento apologético (1916).

GALICIA

Médico e estudoso da Historia. Tras licenciarse en Madrid, volveu a Ribadavia en 1942 para encargarse da loita contra a tuberculose na comarca do Ribeiro. A súa relación co grupo de intelectuais ourensáns levouno a interesarse pola historia de Galicia e do N de Portugal. Colaborou, entre outras publicacións, en Cuadernos de Estudios Gallegos, Zephyrus e Revista de Guimarães. Das súas obras destacan Catálogo de documentos reales de la Alta Edad Media referentes a Galicia, 714-1109 (1967) e Galicia y los gallegos en la Alta Edad Media (1975). Foi membro correspondente da Real Academia de la Historia (1962) e de número da Real Academia Galega (1967). Recibiu o Pedrón de Ouro e o título de socio das Sociedades de Língua Portuguesa.

PERSOEIRO

Enxeñeiro e profesor. En 1875 rematou a carreira de enxeñeiro de camiños, canais e portos e foi destinado a Gijón como director-xefe das obras do porto. En 1889 trasladouse, provisionalmente, a Pontevedra e, en 1890, foi destinado a Vigo como enxeñeiro civil do porto, onde recibiu (1892) a visita de Francisco Giner de los Ríos. Foi accionista e continuador das tarefas que desenvolvía súa nai, Concepción Arenal, na Institución Libre de Enseñanza, ademais de participar nas excursións instrutivas (1879-1880). Foi un dos impulsores da realización da primeira colonia escolar do Museo Pedagógico Nacional (1887). En 1890 consta como profesor de mecánica aplicada na Escola de Artes e Oficios de Vigo. Como director deste centro (1895-1901), proxectou o seu espírito institucionista e contribuíu á formación da clase obreira e elaborou un novo regulamento da escola. Os seus presupostos educativos (máis intuitivos e en contacto coa realidade) quedaron reflectidos no BILE (1892). Xunto con Fernando...

GALICIA

Actor de cine, televisión e dobraxe. Iniciou a súa carreira teatral coa Escola Dramática Galega, para despois participar como actor en diversos traballos da Compañía Luís Seoane, como A noite dourada de Mimí da Cora (1983) ou Fausto (1984), con dirección de Manuel Lourenzo. Tamén traballou con Teatro do Atlántico en Liberdade Brenana (1989) e Historia de Neera (1991), con dirección de Xulio Lago. Director de dobraxe, cunha ampla e dilatada experiencia.

GALICIA

Xurista. Doutor en Dereito e licenciado en Ciencias Políticas e Xornalismo. Foi catedrático na Universidad de Zaragoza e decano na Universidad de Madrid. Especializouse na historia do dereito de xentes e nas relacións internacionais. Colaborou, entre outras publicacións, en Estudios internacionales y coloniales e Boletín de la Universidad de Santiago de Compostela. Entre as súas obras destacan Finlandia ante Rusia: la cuestión fino-soviética (1944), La Política de “coexistencia pacífica” de la Unión Soviética (1960) e Estudios sobre relaciones internacionales y derecho de gentes (1971-1972). Pertenceu á Real Academia de Jurisprudencia y Legislación.

GALICIA

Sacerdote e polígrafo. Describiu o Memorial da redención de Miguel de Cervantes, polo que se fixou Alcalá de Henares como o seu lugar de nacemento, e o Foro de Ribadavia, outorgado por Fernando III o Santo. Foi autor, entre outras obras, de Guía histórico-descriptiva de la Real Capilla y Monasterio de la Encarnación (1916). Dende 1918 foi correspondente da Real Academia de la Historia.

PERSOEIRO

Director de orquestra. Estudiou no Real Conservatorio Superior de Música de Madrid e posteriormente foi asistente de S. Celibidache. Dirixiu un gran número de orquestras, entre as que destacan a Orquesta Municipal de València (1964-1965), a Orquesta Sinfónica de RTVE (1966-1984 e 1988-2001) e foi director técnico artístico da Banda Sinfónica Municipal de Madrid (1993-1998 e dende 2001).

PERSOEIRO

Filósofo. Membro da orde dos claretianos, formouse en matemáticas e física en Múnic. Profesor das universidades de Santiago de Compostela e Barcelona, exiliouse trala Guerra Civil en París, Quito (1938-1942) e México (1942-1946), onde colaborou con José Gaos e outros intelectuais españois. Fixou a súa residencia en Caracas, onde foi membro do Instituto Pedagóxico (1946-1959), profesor na universidade e director do Instituto de Filosofía (1959-1971). Nos seus estudios abordou a análise das filosofías de interpretación e reinterpretación do universo e as de transformación do universo e apostou por unha reelaboración heterodoxa do marxismo. Consideraba que á filosofía se lle debían os modelos da física e a matemática contemporáneas, así como os da poesía e a música. Das súas obras destacan Introdución a la lógica moderna (1936), Siete modelos filósofos (1950), Antropología filosófica contemporánea (1957), Filosofía y teoría de la relatividad (1978) e Qué es Dios...

PERSOEIRO

Escritor. Estudiou debuxo e historia da arte. Foi un dos fundadores do grupo Cántico e da revista homónima, e colaborou nas publicacións El Español e La Estafeta Literaria co pseudónimo de Luis de Cárdenas. Publicou, entre outros, os poemarios Rumor oculto (1946), Mientras cantan los pájaros (1948), Antiguo muchacho (1950), Óleo (1958), Antología poética (1959), Almoneda (1971), Antes que el tiempo acabe (1978), Tres voces del verano (1980), Poesía completa (1982), Fieles guirnaldas fugitivas (Premio Internacional de Poesía Ciudad de Melilla 1989), Calendario (1992) e Ritual (1994). Membro e director da Comisión Asesora do Centro Andaluz de las Letras, é Fillo Predilecto de Córdoba (1984) e de Andalucía (1988). Recibiu, entre outros galardóns, a Medalla de Oro de Córdoba (1984), o Premio de las Letras Andaluzas (1991) e Premio Príncipe de Asturias (1984).

PERSOEIRO

Ilustrado. Aos catro meses do seu nacemento, a súa familia trasladouse a Pontevedra e alí residiu ata os quince anos. Dos seus primeiros estudios e formación non se sabe nada con certeza; pode ser que entre 1705 e 1709 seguise o ciclo de humanidades no colexio pontevedrés dos xesuítas, como formación previa para acceder aos estudios universitarios que estes ofrecían. En 1710 ingresou no mosteiro bieito de San Martín de Madrid, onde profesou o 24 de maio de 1711 e, en outubro dese mesmo ano, trasladouse ao mosteiro-universidade de Irache (Navarra) para realizar os estudios universitarios de Artes ou Filosofía. En 1714 regresou ao mosteiro de San Martín e entregouse por completo ao estudio, á escritura e á copia de moitos pregos da súa biblioteca. En outubro marchou ao mosteiro de San Vicente en Salamanca para iniciar os estudios de teoloxía na Universidad de Salamanca, no rexistro da cal xa consta como Martín Sarmiento. Á fin deste ano foi enviado ao mosteiro de Eslonza (León) como profesor...

GALICIA

Empresario e mecenas, emigrou a Cuba e fundou o seu própio banco. Xunto con Policarpo Sanz fundou a Sociedad de Beneficencia de los Naturales de Galicia. En 1884 regresa a Galicia e aséntase en Vigo, onde construe grandes edificios coma o teatro que leva o seu nome ou a Escola de Artes e Oficios, tamen deuse a coñecer polas súas innumerables obras de caridade.

PERSOEIRO

Mestre e escritor. Coñecido como Ken Keirades, estudiou maxisterio por libre na Escola Normal de Santiago e exerceu a docencia ata que en 1936 foi suspendido da profesión por motivos políticos. Dirixiu o xornal El Estradense, polo que foi encarcerado, e colaborou en El Emigrado (1920) e deuse a coñecer coa sección “Rexoubas”. Da súa produción destaca Falemos na nosa fala (1930), primeiro premio no Certame Literario de Exaltación da Muller Galega celebrado en Pontevedra en 1929, Contiños da terra (1931), e as póstumas Aventuras de Alberte Quiñói (Premio do Centro Gallego de Bos Aires, 1972), Enredos (2000), Dos meus recordos (2001) e Carta da Habana (2002). Foi membro correspondente da Real Academia Galega.

GALICIA

Escritor. Colaborador de El Ideal Gallego, publicou Medio siglo de vida coruñesa (1834-1886) (1870).

PERSOEIRO

Político. Militante do Partido Moderado, durante o Sexenio Liberal fundou, xunto co conde de Toreno, o xornal El Tiempo, desde o que traballou pola restauración monárquica, coa que foi ministro de Facenda (1876-1877) e gobernador do Banco de España (1896-1897). Representou a Galicia como deputado polo distrito de Viveiro en 1864-1865 e foi elixido senador por Lugo en 1876. Foi membro da Real Academia de Ciencias Morales y Políticas.

GALICIA

Mestre e escritor. Cronista oficial de Boiro, fundou en Ribeira o colexio Bayón. A partir de 1956 colaborou en diversas publicacións e, entre outros catálogos, en Compostela monumental (1993). Entre as súas obras destacan Los caminos de Santiago en Galicia (1991), Piedras ilustres de la Barbanza, Muros y Xallas (1997) Guía das heráldicas de Pobra do Deán e Vila do Caramiñal (1998), Nueva galería de piedras ilustres de la Barbanza, Muros y Xallas (2000) e Valle-Inclán y Viana del Prior: estampas del tiempo ido (2001). Recibiu, entre outros galardóns, a Medalla de Plata del Mérito Turístico, o Premio Pérez Lugín, o Premio Fernández Latorre (1965), o Premio Julio Camba (1993), o Premio Fenosa e o Premio Castelao.

PERSOEIRO

Arqueólogo. As súas investigacións centráronse no estudo das colonizacións grega e fenicia, dos pobos prerromanos e da Hispania romana. Dirixiu a revista Archivo Español de Arqueología, e colaborou en Cuadernos de Estudios Gallegos e en Ars Hispaniae: historia del arte hispánico. Das súas obras destacan Fenicios y carthagineses en Occidente (1942), La Dama de Elche (1943), La arquitectura entre los iberos (1945), Hispania graeca (1948), Esculturas romanas de España e Portugal (1949) e Arte romano (1955). Realizou tamén edicións de divulgación das fontes escritas, como La Península Ibérica en los comienzos de su historia (1953). Ingresou na Real Academia de la Historia en 1945.