"To" (Contén)

1. Cada unha das dúas partes do canon da misa en que se fai a conmemoración dos fieis vivos e defuntos.

2. Nota, marca ou sinal que lembra unha cousa.

GALICIA

Militar e escritor. Comandante de artillaría, tras o seu retiro instalouse en México, onde fundou El Debate e   España con honra. Con motivo da doazón da súa biblioteca particular á Deputación de Lugo, organizouse unha exposición de incunables do s XVI (1952). Publicou Gotas de agua pasada (1929) e La mística democrática. Sus orígenes y sus ilusiones (1943).

GALICIA

Barítono e escritor. Colaborador da revista Galicia, foi un dos propagandistas da música galega. Escribiu Canciones y poesías gallegas (1908), Frangullas (1910) e Celanoverías (1913).

GALICIA

Crítico da arte. Fixou a autoría e a valía do cadro do colexio dos escolapios ou da Compañía de Monforte de Lemos, de Van der Goes. Publicou Jenaro Pérez Villaamil (1921?), Galicia y su arte contemporáneo (1925) e diversos artigos, dos que destacan “El Pintor Francisco Lloréns: artistas gallegos” (1924) e “El Renacimiento Italiano en España” (1936).

GALICIA

Relixioso. Foi inquisidor de Galicia e València e cóengo lectoral e vigairo capitular de Santiago de Compostela. Escribiu Elucida et elegans interpretatio ad Bullam Alexandri III P.M. de Jubileo D. Jacobi unici Hispaniarum Patroni (1628) e Comentarios sobre las Constituciones capitulares.

GALICIA

Sindicalista. Coñecido como Vigatá, foi, xunto con Francisco Llerena, un dos fundadores do sindicato ferroviario integrado na CNT coruñesa e un frecuente colaborador de Solidaridad Obrera durante a Segunda República. Exerceu, asemade, a presidencia do Centro de Estudios Sociales Germinal (1933-1935). Logo da folga xeral de Nadal de 1933, substituíu a José Moreno Torres na secretaría da Confederación Regional Galaica. Tras a derrota da Revolución de Asturias en outubro de 1934, Xacinto Méndez viuse obrigado a facer o propio ata ben entrado 1935. Producido o golpe militar, representou a FAI na conformación do comité de defensa da República na capital coruñesa. Encadeado na Prisión Provincial nos primeiros días de dominio fascista, foi asasinado sen agardar a formación de causa.

PERSOEIRO

Produtor cinematográfico. Foi un dos empresarios máis destacados nas primeiras épocas do cine en Galicia. A comezos da década de 1920 posuía unha ducia de salas repartidas por toda a península. Fundou en 1922 Celta Films, coa que produciu Un viaje por Asturias y Galicia (Rey Soto, 1923) e Maruxa (H. Vorins, 1923).

GALICIA

Mariño. Ingresou na armada en 1840, participou na Primeira Guerra Carlista e foi tenente de navío (1850) e auxiliar da secretaría de Mariña (1855). Elixido xefe das forzas das illas Visayas (Filipinas), en 1861 derrotou os piratas de Mindanao na toma de Pegagulán, o que lle valeu para ascender a capitán de navío en 1862. Posteriormente foi director de persoal do Ministerio de Mariña e en 1864 embarcou no acoirazado Numancia, co que se dirixiu ao Pacífico para unirse aos buques que xa se atopaban naquela zona. Cando Perú lle declarou a guerra a España en 1866, e despois da morte do almirante Pareja, tomou o mando da frota española no enfrontamento desta coa escuadra chileno-peruana. Venceu a esta alianza o 7 de febreiro de 1866 no canal de Abato e obrigouna a retirarse a augas pouco profundas para evitar a súa destrución. Non tivo en conta as ameazas estadounidenses e británicas que pretendían o control marítimo desa zona, e bombardeou Valparaíso o 4 de abril dese mesmo ano e o forte de...

GALICIA

Médico. Especialista en rehabilitación de lesións medulares, foi xefe do departamento de rehabilitación do Hospital Nacional de Parapléjicos e colaborou como experto médico no Laboratorio de Inteligencia Artificial da facultade superior de Informática da Universidad Politécnica de Madrid. Recibiu o primeiro Premio do Inserso de Ayudas para discapacitados (1987).

PERSOEIRO

Administrador. Primeiro vicerrei de Nueva España (1535-1550) e vicerrei de Perú a partir de 1551, contribuíu a organizar o funcionamento da colonia mediante reformas administrativas e fomentando a economía. En 1536 instalou a primeira imprenta do continente americano.

PERSOEIRO

Relixioso. Bispo de Santander (1784-1819), foi perseguido por franceses e liberais, refuxiouse en diferentes mosteiros de Galicia, pero rematou fuxindo a Portugal, debido á incautación da súa obra El recíproco sin y con Dios de los hombres. Tras o retorno do absolutismo, regresou a Galicia e foi reintegrado finalmente na súa sé en Santander.

PERSOEIRO

Pintor checo. Viviu en Dresden (1745), onde foi nomeado pintor de cámara da corte saxoa, en Roma (1751) e en Madrid, onde fixo numerosos retratos dos que destacan os de María Luísa de Parma e a Marquesa del Llano, traballou ao servizo de Carlos II e realizou A aurora, A apoteose de Hércules ou A apoteose de Traxano, para o Palacio Real. Elaborou, xunto con J. J. Winckelmann, as teorías do neoclasicismo, que plasmou no Parnaso, decoración dun teito da Villa Albani de Roma (1761), e no seu libro Gedanken über die Schönheit und über den Geschmack in der Malerei (Reflexións sobre a beleza e o gusto na pintura, 1762).