"Cis" (Contén)

GALICIA

Escritor. Doutor en Filoloxía Galego-Portuguesa pola Universidade da Coruña, actuou na obra de teatro Para que queredes un poeta vivo (1984). Participou no poemario colectivo Alén (1977), en colaboración con M. A. Mato Fondo e X. R. Pena, e tamén nos volumes colectivos De amor e desamor (1984) e De amor e desamor II (1985). Traduciu as obras O carteiro do rei (1984), de R. Tagore, e Soños dun sedutor (1985), de W. Allen, e escribiu o poemario Os habitantes da culpa (1988). É coautor dunha edición crítica de Folhas novas (1985), de Rosalía de Castro e de diversos estudos sobre literatura portuguesa, como Rosto negro. O contexto das literaturas africanas (1994) e Entre Próspero e Caliban: literaturas africanas de lingua portuguesa (1999).

PERSOEIRO

Organista e teórico musical. Estudou órgano e humanidades na Universidad de Salamanca, onde foi profesor de música (1567-1587). O seu tratado De Musica libri septem (1577) é básico para coñecer numerosas melodías tradicionais e o pensamento musical do s XVI.

PERSOEIRO

Político, irmán de Nicolás Salmerón Alonso. Militante do Partido Progresista, participou na Revolución de 1848 e na de 1854. Deputado en 1854 e en 1869, sostivo a candidatura de Espartero como rexente e despois apoiou a Amadeo I de España para ocupar o trono. Durante a Primeira República Española foi ministro de Ultramar (1873) e presidiu o Congreso (1873).

PRAIAS

Praia da ribeira dereita da ría de Muros e Noia, situada entre as puntas Seixide e A Rouxa, na parroquia de Louro (Muros).

ENSEADAS

Enseada do litoral atlántico, situada na ribeira dereita da ría de Muros e Noia, na parroquia de Louro (Muros).

CIDADES

Cidade do estado de California, EE UU, (776.733 h [2000]). Situada ao N dunha península estreita e alongada, fronte ao Pacífico e ao O da baía homónima, a expansión urbana afectou á ribeira occidental da baía de feito que Daly City, South San Francisco, San Mateo, Redwood City, Palo Alto e Santa Clara forman unha cadea continua de núcleos urbanos duns 80 km entre San Francisco e San José. Destaca Chinatown, o barrio chinés. As principais funcións urbanas afectan ao sector dos servizos. A industria é bastante importante, con construcións mecánicas e refinarías de petróleo, e tamén destaca a industria turística. Foi o núcleo orixinario da misión franciscana de Yerba Buena, creada pola iniciativa de frei J. Serra (1776). Ocupada por México (1822) e EE UU (1846), que lle deron o nome actual, tivo un crecemento espectacular a consecuencia do descubrimento de ouro en California (1848). Destruída por un terremoto e un incendio (1906), foi reconstruída.

CAPITAIS

Capital da provincia de Duarte, República Dominicana (156.267 h [2002]). Situada no N da illa, destaca como centro comercial e de transformación de produtos agrícolas.

GALICIA

Actor e director cinematográfico. Comezou no cine afeccionado e en 16 mm a finais da década de 1970, e exerceu a crítica cinematográfica en diversas publicacións e emisoras de radio, como no suplemento “La Esfera” do xornal El Mundo e mais na revista Archipiélago. Así mesmo, foi redactor xefe de La Tarde de Madrid. A súa primeira incursión cinematográfica tivo lugar en 1978 coa curtametraxe La maté porque era mía, á que seguiron outras como La hija del anarquista (1980) ou Canción de cuna (1990). Participou na longametraxe Luz negra (1992), un traballo que tivo boa acollida en festivais como os de Alcalá de Henares e Gijón de 1993. Posteriormente a súa actividade abrangueu outras facetas da industria, como o guión de Retrato de mujer con hombre al fondo (1996) e de diversas reportaxes do programa de TVE Quién sabe dónde?, e en 1997 dirixiu o seu segundo filme, Nena, unha adaptación do relato Y así pasó el amor, de I. Turgueniev, e producida pola empresa coruñesa Xamalú Filme, estreouse...

GALICIA

Historiador da arte. Doutor en Filosofía e Letras pola Universidad de Madrid, onde foi catedrático. Colaborador do Centro de Estudios Históricos, foi subdirector (1922) e director (1960-1968) do Museo del Prado, director da Real Academia de la Historia (1956-1971) e da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando (1966) e académico da Real Academia Española desde 1949. Dirixiu o Instituto Diego Velázquez do CSIC e foi inspector xeral de museos (1963) e vicepresidente do Consello de Educación. Patrón fundador do Museo de Pontevedra (1927), solicitou ao CSIC a creación do Instituto de Estudios Galegos Padre Sarmiento (1943) que dirixiu ata a súa morte. Promoveu publicacións en galego e realizou estudos históricos, artísticos e de diversa temática. Colaborador en diversas publicacións, da súa produción destacan Fuentes literarias para la historia del arte español (1923-1941), La loza de Sargadelos: apuntes histórico-artísticos (1945), El Museo de Pontevedra (1950),...

PERSOEIRO

Humanista. Coñecido como el Brocense, escribiu, entre outras obras, Grammaticae Graecae compendium (1581) e Verae brevesque latinae institutiones (1587), ademais de tratados retóricos, numerosas obras científicas, comentarios a Juan de Mena (1582) e a edición comentada das poesías de Garcilaso de la Vega (1573).

PERSOEIRO

Político mexicano. Membro da Junta Suprema,   redactou a acta de Independencia en 1821.

PERSOEIRO

Guitarrista. Coñecido como Paco de Lucía, acompañou os máis destacados cantantes de flamenco, como Camarón de la Isla e Fosforito. Saltou á fama internacional tocando con John McLaughlin e Al di Meola. Considerado un dos máis importantes guitarristas de flamenco de todos os tempos, da súa numerosa discografía destaca Entre dos aguas (1968), Siroco (1988), El Duende Flamenco (1992), Luzía (1999) e Cositas nuestras (2004). Tamén compuxo bandas sonoras para filmes, como a de Carmen (1983) de C. Saura, ou Camarón (2005). Recibiu o Premio Príncipe de Asturias de las Artes (2004).

PERSOEIRO

Historiador da arte. Doutor en Historia da Arte pola Universidad de Extremadura (1982), onde é profesor. Foi membro fundador da revista Extremadura e membro da Asociación Española de Historiadores de Cine. Publicou Arquitectura eclesial del siglo XVI en las diócesis de Coria (1983), Las iglesias cacereñas del quinientos (1990) e outras obras en colaboración.

GALICIA

Médico e filósofo. Coñecido como o Escéptico, pertenceu a unha familia de ascendencia xudía. Formouse en Bordeos, Roma e Montepellier, onde acadou o grao de doutor en medicina (1574). Foi catedrático de Filosofía na facultade de Artes de Toulousse. Precursor da dúbida metódica cartesiana, en clara oposición ao escolasticismo, consideraba que en realidade todo está tan enlazado e é tan complexo que se fai imposible acadar ningu-nha certeza. Desta dúbida non fai unha tese senón un estímulo para continuar indefinidamente a investigación. Das súas obras destacan Carmen de Cometa anii MDLXXVII (1578), Quod nihil scitur (1581) e a obra póstuma Opera Medica (hisiuncti sunt Tratactus quidam Philosophiqui non insubtiles) (1636).

PERSOEIRO

Médico. Erudito enciclopedista, propuxo unha reforma educativa e diversas medidas sanitarias, como a vacinación antivarilosa. Escribiu Diálogos del nuevo Luciano (1777), onde atacou a corrupción dos costumes.

PERSOEIRO

Político. Liberal e deputado por Albarracín en diversas ocasións, foi ministro de Gobernación (1854-1855). Mostrouse partidario de O’Donnell e foi presidente do Tribunal de Cuentas (1858) e gobernador do Banco de España. En 1869 volveu ao Congreso de los Diputados, onde se mostrou partidario de Amadeo de Savoia. Durante o Restauración encabezou o grupo liberal centralista. Presidiu o Senado (1871-1872) e en 1876 foi nomeado senador vitalicio.