"To" (Contén)

Prenome feminino que ten a súa orixe nun nome de flor.

Pólipo característico dos antozoos.

Centro cultural obreiro que se fundou na Coruña o 18 de xaneiro de 1897 co subtítulo “sociedad de actos civiles”. Non tivo unha sede social estable, ocupando diferentes locais ao longo da súa existencia. Os seus obxectivos fundacionais eran favorecer o desenvolvemento das ideas librepensadoras e difundir a instrución integral e laica. Dende os seus comezos ata a súa disolución en 1936 por mor da Guerra Civil española, foi impulsada, entre outros, polos republicanos Eduardo López Budén e Xosé Arias Díaz, acompañados de anarquistas que defenderon a visión laica da vida pública. Neste eido, cabe sinalar o esforzo da Antorcha en soster a súa escola laica, moi vencellada á figura do mestre racionalista Constancio Romeo Lasarte, dende 1898 ata 1922. A partir de 1901 desenvolveron programas de educación para adultos en horario nocturno, co fin de facilitar o acceso á instrución de boa parte da poboación traballadora. Os proxectos da Antorcha Galaica del Libre Pensamiento chocaron acotío coas autoridades...

Revista semanal ilustrada publicada na Habana entre o 5 de outubro de 1913 e o 8 de marzo de 1914. Foi dirixida por Anxo Fernández e administrada por Xulián Cabrera. Incluía novas sobre Galicia, do Centro Galego da Habana e das Sociedades de Instrución, xunto cunha páxina literaria de poesía e prosa na que aparecían colaboracións de Curros Enríquez e Lugrís Freire.

Xornal aparecido en decembro de 1892 en Pontevedra. Xoán David Pérez Mandado foi o seu director, propietario e redactor. Desapareceu aos poucos números e nel facíase publicidade das rías galegas.

Centro cultural para a educación do proletariado, fundado na Coruña o 14 de xullo de 1936. No seu domicilio social da rúa dos Feáns impartíase unha formación obreira de claro carácter anarquista, fundamentada nas bases da educación libertaria promovida e organizada por Ferrer i Guardia.

Xornal aparecido en Cedeira en 1930, subtitulado “Decenario defensor de los intereses generales de la comarca Cedeiresa”.

Pigmento vexetal de cor amarela.

Que pode orixinar flores.

Extirpación cirúrxica das paredes dun antro, especialmente do mastoide ou do antro do estómago.

Planta introducida nun país pola acción do home ou ben aquela que, pola mesma causa, se desenvolve nunha estación que non lle é propia.

Conxunto de antropotopónimos. Dentro da antropotoponimia galega cómpre distinguir dous grupos fundamentalmente: a antroponimia de orixe latina e a antroponimia de orixe xermánica. Moitos dos antropotopónimos galegos son de orixe latina, o cal non implica que se teñan que remontar á época romana, xa que fronte aos que teñen unha cronoloxía inequivocamente romana están aqueles que son de formación medieval ou posterior e que constitúen a gran maioría. Na época romana para denominar un edificio, un terreo ou unha construción rural poñíase primeiramente o nome xenérico ou palabra común que definía o tipo de propiedade ou edificación; fundamentalmente villa (construción rural romana, illada e unifamiliar, con función residencial e de produción agropecuaria) e fundus (terreo de explotación agropecuaria). Minoritariamente, podíanse empregar outros nomes pertencentes ao léxico agrario, como pagus (circunscrición territorial rural), praedium (fundus), ager...

Topónimo que ten a súa orixe nun antropónimo. Os topónimos que teñen como orixe un nome persoal proceden, na súa gran maioría, de nomes de posesores ou fundadores. A toponimia de posesores é moi abundante en Galicia en comparación con outras rexións peninsulares, de tal xeito que se pode afirmar que un 10% do total dos topónimos galegos son antropotopónimos. O costume de dar o nome do propietario á terra posuída é moi antigo e xa se documenta no Antigo Testamento: Noé dálle o seu nome a unha aldea de Caná. Non obstante , foi a civilización romana a que lle deu carta de natureza a esta fórmula, recoñecéndoa oficialmente e empregándoa a cotío, pois o nome do propietario é a mellor maneira de identificar cada propiedade rural. En función disto, hai que ter en conta que o uso do antropónimo indica, a maioría das veces, unha relación de posesión entre o lugar e a persoa á que se refire.