"André" (Contén)

GALICIA

Escritora en lingua castelá de orixe galega. Publicou dúas obras: De una niña de provincias que se vino a vivir en un changall (1981) e Báculo de papel (1986). Recibiu o premio Adonais, polos seus poemas, e o premio Gabriel Miró, de contos.

PERSOEIRO

Eclesiástico catalán. Traballou cos indios de Paposo (Chile) e identificouse cos patriotas da xunta de Córdoba; os nacionalistas chilenos fixéronlle ocupar a sede de Santiago (1813). Fernando VII confinouno en Galicia e en Valladolid, onde morreu.

PERSOEIRO

Novelista e crítico francés. Autor de novelas de ciencia-fición, publicou en 1977 o debate ecolóxico Le desert du monde (‘O deserto do mundo’).

PERSOEIRO

Actriz norteamericana de procedencia inglesa. Participou en diversos filmes, sobre todo musicais, entre os que cómpre destacar: Mary Poppins (1963)   e Víctor e Victoria (1982).

PERSOEIRO

Explorador e naturalista norteamericano. Viaxou por Alasca e Asia, onde fixo importantes descubrimentos paleontolóxicos. Reuniu unha notable colección de fósiles.

PERSOEIRO

Físico e químico irlandés. Traballou na licuefacción dos gases e definiu os conceptos de temperatura e presión críticas; tamén traballou no eido da termoquímica.

PERSOEIRO

Foi Catedrático de Obstetricia, decano da Facultade de Medicina de Santiago e estudoso do saber filosófico. Publicou: Estudios de filosofía médica o Crítica de todas sus doctrinas y exposición de los dogmas hipocráticos considerados como elementos fundamentales de la ciencia y base firme de su certidumbre, reconstitución, progresos y perfeccionamiento (1861), verdadeira defensa de Hipócrates e do Hipocratismo en resposta ao discurso inaugural realizado por Pedro Mata na Academia de Medicina e Cirurxía de Castela a Nova en 1859; Instrución popular contra el cólera-morbo-asiático (1865), onde analiza esta enfermidade así como o seu posible tratamento e prevención; e Memoria presentada al Claustro de la Facultad de Medicina por su decano el Dr. D..., sobre las bases en que han de establecerse las relaciones de las salas de enseñanza con las generales del Hospital, declarado recientemente provincial (1880).

PERSOEIRO

Humanista italiano. Traduciu a Metamorfoses (1561) de Ovidio en oitavas italianas.

GALICIA

Artista reloxeiro e enxeñeiro de Mariña. Construíu os reloxos das catedrais de Lugo (1817) e Santiago de Compostela (1831), e dos mosteiros de Celanova, Betanzos, Sobrado e da igrexa de San Xiao de Ferrol. Foi director da fábrica de moeda de Xubia.

PERSOEIRO

Actor, director de escena e realizador cinematográfico francés. Foi o creador do Théâtre Libre en París, compañía coa que, entre 1887 e 1894, realizou diversos espectáculos nos que desenvolveu e popularizou a corrente naturalista de Èmile Zola, presentando na capital de Francia a autores do relevo de August Strindberg, Henrik Ibsen ou Gerhart Hauptmann. No 1897 fundou o Théâtre Antoine e no 1906 foi nomeado director do Odeón. Pode considerarse un dos fundadores da dirección de escena como disciplina artística. As súas achegas van desde a consideración do deseño escenográfico, como un elemento determinante na posta en escena, ata cuestións tan relevantes na recepción, como a necesidade de apagar as luces da platea, palcos e outros espacios ocupados polos espectadores durante a función. Incorporado ao cine no 1914, o seu sentido do realismo avanzou o que moitos anos máis tarde sería a esencia do Neorrealismo italiano. Entre as súas obras destacan Les frères corses (Os irmáns corsos,...

PERSOEIRO

Realizador cinematográfico francés. Especializouse nas películas de gángsters e na situación dos franceses en Alxeria trala independencia deste país. Entre outras, destacan as películas Le coup de Sirocco (O golpe de Siroco, 1978), Le grand carnaval (O gran entroido, 1983), L´Union Sacrée (A unión sagrada, 1989) e Dis-moi oui... (Dime que si..., 1995).

PERSOEIRO

Astrónomo e astrólogo italiano. Confeccionou táboas de efemérides (1630 -1700), baseadas nas de Tycho Brahe. Na obra Astronomicorum libri tres (1629), propuxo un sistema xeocéntrico parecido ao de M. Capela.

PERSOEIRO

Caudillo carlista. Dirixiu a facción realista de Chantada-Monterroso-Taboada no período do Trienio Liberal (1820-1823). En 1837 ás ordes de José Tomé Villanueva participou na Primeira Guerra Carlista (1833-1839) na área de Cotobade-Lalín-A Estrada.

PERSOEIRO

Realizador cinematográfico, xornalista e crítico. É autor de numerosos melodramas que tiveron grande éxito entre o gran público. Lanzou ás pantallas a actores como James Mason, Stewart Granger e Margaret Lockwood. A partir de 1955 dedicouse á televisión. Dirixiu, entre outras: The night has eyes (A noite ten ollos, 1942), Love story (Historia de amor, 1944), Idol of Paris (Ídolo de París, 1948), See how they run (Olla como corren, 1955) e Miss Tulip stays the night (A señorita Tulip detén a noite, 1955).

PERSOEIRO

Escritor en francés. Cultivou a poesía, o teatro, o ensaio, etc, pero sobre todo a novela, dotada dunha grande imaxinación. Cómpre salientar as súas obras Indide 33 (1921) e Le siège de Syracuse (1962).

PERSOEIRO

Realizador e teórico cinematográfico. Desde os seus comezos afirmaba a súa dedicación por enteiro ao cine, amosando sempre un dominio da técnica abraiante. Formulou a teoría da camera-stylo, que atopou a súa aplicación na excepcional curtametraxe Le rideau cramoisi (A cortina carmesí, 1953). Foi presentado como un dos máis relevantes directores do novo cinema francés. Dirixiu, entre outras, as películas Les mauvaises rencontres (Malos reencontros, 1955), Une vie (Unha vida, 1957) e L’Éducation sentimentale 61 (A educación sentimental 61, 1962), estes dous últimos títulos considerados como moi orixinais. Tamén realizou algún documental como Sartre par lui-même (Sartre por si mesmo, 1975).

PERSOEIRO

Pintor francés de ascendencia flamenga. Formado en Flandres, chegou a París en 1721. Amigo e colaborador de Chardin, especializouse no retrato burgués. Ten obras expostas no Musée du Louvre, no Rijksmuseum de Amsterdam, en Montpellier e en Versalles.

PERSOEIRO

Explorador e comerciante ruso. Adicouse ás actividades mercantís en Siberia. Director da Compañía Ruso-americana, no 1799 tomou posesión de Alasca en nome do Tsar, sendo gobernador deste territorio ata o seu pasamento. Durante o seu mandato fundou colonias e factorías e estableceu relacións entre a colonia de Alasca e os EE UU, California e diversas cidades asiáticas, como Cantón (China) ou Manila (Filipinas).

GALICIA

Poeta. Tipógrafo de profesión, publicou poemas en xornais, ás veces baixo o pseudónimo de Noé Vila. Foi un dos contertulios da Cova Céltica e en 1907 apareceu como asinante do Manifiesto solidario de septiembre, acta fundacional do movemento da Solidaridad Gallega. Como poeta publicou o volume bilingüe Nada (1906). Recibiu o premio da Académie Montréal e do Athenée des Troubadours pola tradución da obra Magali de Federico Mistral e pola súa vinculación co movemento dos felibres, trobadores modernos provenzais.