"Van" (Contén)

PERSOEIRO

Escritor ruso. En 1889 publicou os seus primeiros poemas e, posteriormente, cultivou o conto e a novela, fiel ao realismo ruso do s XIX. Contrario ao réxime soviético, exiliouse en París en 1920. Galardoado co Premio Puškin polo seu labor como poeta e como tradutor, foi membro honorario da Academia Rusa (1909) e recibiu tamén o Premio Nobel de Literatura (1933). Entre as súas obras destacan Khram solnca (O templo do sol, 1907-1911) e Gospodin iz San Francisco (O señor de San Francisco, 1915).

PERSOEIRO

Enxeñeiro electrotécnico norteamericano. Durante a Primeira Guerra Mundial especializouse na detección de submarinos e, durante a Segunda Guerra Mundial, foi presidente da United State Office of Scientific Research and Development. Colaborou na elaboración da bomba atómica e construíu a primeira calculadora analóxica completa.

PERSOEIRO

Navegante e explorador. En 1496 obtivo de Enrique VII de Inglaterra permiso para realizar, xunto aos seus tres fillos, unha viaxe de descubrimento e ocupación. Aínda que quería establecer unha ruta polo norte para chegar a Xapón, na súa viaxe chegou á costa oriental de Grenlandia e á Península de Labrador. O rei concedeulle o monopolio comercial das terras conquistadas.

PERSOEIRO

Filósofo, teólogo e poeta. Coñecido como Tommaso Campanella, ingresou aos catorce anos na orde dominicana. Contrario á filosofía aristotélica e influído polas teorías naturalistas de Telesio, defendeu o animismo neoplatónico e o materialismo de Demócrito, polo que foi procesado por herexía e conducido a Roma no 1591. Liberado en 1595, retirouse á súa cidade natal desde onde promoveu unha conxura contra a dominación hispánica en Calabria que tiña como finalidade a de instaurar unha república teocrática. Descuberta a conspiración no 1599, foi torturado e permaneceu preso en Nápoles ata o 1626, despois de ser declarado demente e logo dunha apelación do Papa Urbano VIII. Permaneceu en Roma ata o 1634 por mor dunha nova conspiración en Calabria, dirixida polos seus seguidores, que o obrigou a fuxir a Francia. Instalouse en París, onde recibiu unha pensión do cardeal Richelieu. Durante os anos de prisión escribiu as súas obras principais: Theologia (Teoloxía), Philosophia...

MUNICIPIOS

Municipio de Catalunya, na comarca do Ripollés, situado nunha chaira preto do río Freser (3.347 h [1996]). As principais actividades económicas son a agricultura de secaño e a cría de gando bovino, porcino e ovino, complementadas coas actividades das pequenas industrias téxtiles e metalúrxicas. Fóra da vila conta cunha igrexa románica.

PERSOEIRO

Arquitecto e pintor holandés. Influído pola arquitectura renacentista italiana, iniciou en 1633 con Pieter Post, o Mauritshuis da Haia por encargo do príncipe Mauricio de Nassau. Construíu tamén a casa do Concello de Amsterdam (1648-1655). Como pintor dedicouse sobre todo a temas mitolóxicos e históricos e traballou na decoración da vila real Huis ten Bosch.

PERSOEIRO

Pintor. Coñecido co sobrenome de Il Canaletto, formouse co seu pai, Bernardo, decorador de teatro. En 1719, influído pola súa estancia en Roma e polas ensinanzas de Lucca Carlevaris, Gaspard van Wittel e Marco Rici, iniciou a temática de paisaxes urbanas ou vedute de Venecia que o fixeron moi popular, especialmente en Inglaterra. O seu estilo inicial sitúase dentro dunha tradición cromática e lumínica caravaggista, reflectido nas súas obras Esclusas de Dolo e Taller de marmorista en San Vitale, que a partir de 1727 cobrou máis claridade. Entre 1730 e 1746 o aumento da súa produción implicou a intervención activa do seu taller e un manierismo progresivo, como por exemplo en Regata sobre o Gran Canal e Dársena de San Marcos, aínda que gravou unha serie de trinta e unha augafortes de gran calidade. Entre 1746 e 1755 residiu en Inglaterra onde pintou paisaxes e casas de campo. A súa produción caracterízase por un obxectivismo topográfico,...

PERSOEIRO

Escritor esloveno. De convicións nacionalistas, defendeu reivindicacións de carácter social. Cultivou a poesía en Erotika (1899) e destacou no conto psicolóxico en obras como Martin Kaču (1907) e Za Križenn (1909) e no drama social á maneira de Ibsen cos titulos Kraljna Betajnovi (1904) e Lepa Vida (1912).

PERSOEIRO

Pintor. Coñecido como il Battistello, as súas primeiras obras seguen o estilo de Caravaggio no tratamento da luz e da sombra e na interpretación realista dos temas, como acontece en A liberación de san Pedro (1610?). Cara ao 1620 achegouse a un clasicismo motivado pola influencia da escola boloñesa dos Carracci; entre estas obras destaca O adeus de Cristo á súa Nai (1620?).

1. Grupo de comerciantes, peregrinos ou outros viaxeiros que se reúnen para atravesar o deserto, países perigosos ou lugares de difícil travesía, especialmente de Oriente.

2. 1. Grupo numeroso de xente, cabaleiros ou coches que van xuntos cara a algún sitio.

   2. Aglomeración de vehículos que circulan nunha estrada a velocidade menor da normal e moi xuntos, feito que impide ou dificulta a fluidez do tráfico.

3. Expedición guerreira por mar que realizaban os novicios da orde do Hospital de San Xoán de Xerusalén ou de Malta contra os mouros e contra os piratas; era unha proba necesaria para a súa profesión.

4. ehículo ou remolque acondicionados para ser habitados.

PERSOEIRO

Xurista italiano. Precursor da escola clásica do dereito penal, defendeu a tese da finalidade preventiva da pena fronte á súa función retributiva. Escribiu Iuris criminalis elementa (Elementos de dereito criminal, 1808) e Teoria delle leggi della sicurezza sociale (Teoría das leis da seguridade social, 1831).

PERSOEIRO

Astrónomo francés. Profesor de astronomía na Universidade de Boloña, en 1667 chamouno Colbert para ser director do observatorio de París. Entre 1671 e 1684 descubriu catro satélites de Saturno e a división do anel deste planeta que leva o seu nome (división de Cassini). Mediu os períodos de rotación de Marte e Xúpiter. Estudiou, tamén, o movemento dos satélites de Xúpiter e publicou unhas táboas aplicables á navegación. Determinou a paralaxe solar e foi o primeiro en considerar cientificamente o fenómeno da luz zodiacal. Publicou Opera astronomica (Obra astronómica, 1666).

PERSOEIRO

Arquitecto e pintor italiano. Coñecido como o Bergamasco, construíu numerosos edificios en Xénova, como o palacio Podestá (1563) ou o palacio Doria (1564). En 1567 trasladouse a España, onde foi arquitecto e pintor de Filipe II. Traballou nos alcázares de Madrid e Toledo, e proxectou o palacio do Viso del Marqués en Ciudad Real.

PERSOEIRO

Sociólogo. Formado en Barcelona e París, foi profesor na École des Hautes Études de París, na University of Berkeley, na Universidad Autónoma de Madrid e na Universitat Overta de Catalunya. Defende, dende presupostos marxistas, a superación das propostas da escola de ecoloxía humana de Chicago e, de acordo co estruturalismo, entende o feito urbano como unha totalidade explicable só dende o desenvolvemento do sistema produtivo. É autor de La question urbaine (A cuestión urbana, 1972), Menopolville (1974), en colaboración con F. Godard, Crisis urbana y cambio social (1981) e The City and the Grassroots (A cidade e as bases populares, 1983).

PERSOEIRO

Poeta italiano. Impartiu clase no seminario de Montefiascone. Da súa produción destacan as obras: Poema tartaro (1787), Novelle galanti (Contos galantes, 1793) e Gli animali parlanti (Os animais falantes, 1802).

PERSOEIRO

Historiador da arte italiano. Estudiou na Academia de Venecia e foi inspector de belas artes en Roma. Publicou obras sobre pintura italiana e flamenga, en colaboración con Joseph Archer Crowe entre 1825 e 1896; entre elas destaca A New History of Painting in Italy (Unha nova historia da pintura en Italia, 1864-1866).