"RG" (Contén)

PERSOEIRO

Dramaturgo e guionista cinematográfico arxentino. Na súa obra dramática destacan títulos como Knepp (1983), Krinsky (1983), Poniendo la casa en orden (1985), Cartas a Moreno (1987) ou Rajemos, Marqués, Rajemos (1976), texto destinado ao publico infantil e presentado en Galicia en 1985 polo grupo Tagallo e en 1990 pola Compañía Kalandraka.

PERSOEIRO

Pintora, artista gráfica e deseñadora. Muller do pintor M. Larinov, estableceuse en París en 1914. A súa obra caracterizouse polo colorismo cubista e a inspiración no folclore ruso. Combinou a arte popular cos trazos estilísticos fauves e cubistas. Xunto co seu esposo iniciou o raionismo. Fixo decoracións para os ballets de D’agilev.

PERSOEIRO

Poeta. Pertencente a unha familia acomodada, en 1576 trasladouse a Salamanca para estudar leis e posteriormente ordenouse diácono, sacerdote e foi capelán de Filipe III. Protexido do duque de Lerma, foi beneficiado da catedral de Córdoba, cumpriu misións en Galicia, Navarra e nas dúas Castelas e foi obxecto dunha amoestación episcopal polo feito de tratar con comediantes, asistir aos touros e escribir versos profanos. En 1580 publicou o seu primeiro poema, unha composición ao comezo da tradución de Os Lusiadas, a cargo de Luis Gómez de Tapia. A súa obra poética bifúrcase en dúas vertentes que moitas veces se superpoñen: a de inspiración popular, constituída por composicións de versos curtos, sonetos e romances (amorosos, cabaleirescos, mouriscos ou pastorís), como “Las flores del romero”, “Amarrado al duro banco”, “Servía en Orán al rey”, “Ande yo caliente”, “La dulce boca que a gustar convida”, “Hermana Marica”, “Ahora que estoy despacio”, “En la capilla estoy condenado...” e...

PERSOEIRO

Militar. Coñecido como Gordon Paxá, participou na Guerra de Crimea, nas campañas da India e na expedición francobritánica en China (1860). Entrou ao servizo dos exipcios como gobernador do Sudán Meridional, onde dirixiu unha campaña contra o tráfico de escravos (1874), e posteriormente foi gobernador xeral de Sudán ata 1879. Ocupou diversos cargos en Sudáfrica, China e a India, e volveu a Sudán en 1884 para organizar a retirada; sen embargo, decidiu conter a revolta de Mu ḥ ammad A ḥ mad ibn ‘Abd Allāh e, despois de dez meses de cerco en Khartoum, morreu asasinado antes da chegada das tropas de reforzo.

PERSOEIRO

Poeta romántico, sexto barón Byron de Rochdale. Coñecido como Lord Byron, foi educado en Aberdeen pola súa nai, unha nobre escocesa. De 1809 a 1812 viaxou pola Península Ibérica, Grecia e Turquía, e compuxo os dous primeiros cantos de Childe Harold’s Pilgrimage (1812), obra autobiográfica. De 1813 a 1816 publicou os poemas narrativos The Giaour, The Bride of Abydos, The Corsair, Lara e The Siege of Corinth. Acusado de crueldade e loucura pola súa ex-muller e tamén de manter relacións incestuosas coa súa medio irmá Augusta Leigh, abandonou Inglaterra en 1816 e viaxou por Bélxica, Alemaña e Suíza, onde faría amizade co poeta Percy B. Shelley. Compuxo daquela o terceiro canto do Childe Harold’s Pilgrimage, e ao ano seguinte, en Florencia, escribiu o cuarto. Neste período escribiu tamén os dramas Manfred e Cain e as traxedias Don Juan, Marino Faliero, The two Foscari e Sardanapalus....

CIDADES

Cidade do ostān de Golestan, Irán, situada ao longo dun tributario do río Qareh, preto do mar Caspio (188.710 h [1996]). Do seu patrimonio cultural destacan os restos das antigas murallas e a torre mausoleo de Gunbad-i-Qabus (s XI).

REXIÓNS

Rexión de Mauritania (13.600 km2; 201.301 h [estim 1992]). A capital é Kaédi (40.633 h [1996]).

1. gargarexar.

2. Respirar de xeito ruidoso e fatigoso alguén que padece algunha enfermidade respiratoria.

3. Nacer a auga da terra impetuosamente facendo burbullas.

1. Relativo ou pertencente aos gorgonáceos.

2. Cnidario da orde dos gorgonáceos.

3. Orde de cnidarios da subclase dos alcionarios que agrupa a especies coloniais que alcanzan ata 2 m. As colonias fórmanse por un eixe común ou calcário, onde se aloxan os pólipos. No Mediterráneo existen o coral vermello e o negro, e nos mares tropicais, as gorgonias.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Milán, en Lombardia, Italia, célebre polo queixo deste mesmo nome (16.121 h [1991]). Do seu patrimonio cultural destacan, entre outros, o santuario da Madonna dell’Aito (s XV), a vila Sola Busca (1571) e o palacio Pirola (s XVIII).

1. gargueira.

2. gorxal.

3. Adorno que se poñía ao redor do colo, que consistía nunha tira ancha de tea amidonada e pregada.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Tordoia baixo a advocación de Santaia.

CAPITAIS

Capital do län de Västra Götaland, Suecia (466.990 h [2000]). Está situada na costa occidental do län, no esteiro do Göta, preto da desembocadura en Kattegat. A instalación de comerciantes holandeses influíu na apertura dunha serie de canles a través do núcleo antigo da cidade (Gamlestaden). A expansión urbana débese, sobre todo, ao porto, que se converte en porto nacional cando, en inverno, o de Estocolmo queda bloqueado polo xeo. É un núcleo industrial, con industria de automóbiles, téxtil (algodón), petrolífera, química, de papel e de pasta de papel, construción naval e refinerías petrolíferas. Fundada en 1619 polo Rei Gustavo Adolfo II, foi durante os ss XVII e XVIII un importante centro comercial e marítimo. Do seu patrimonio cultural destacan, entre outros, o barrio medieval de Haga e a fortaleza de Elfsborg (s XVIII).