"GR" (Contén)

1. Método que permite medir de forma precisa, mediante fotografías estereoscópicas, as particularidades e as dimensións dun obxecto. Emprégase en topografía, arquitectura, diagnose da coxalxia nos neonatos e en recoñecementos traumatolóxicos e estomatolóxicos.

2. Técnica empregada no levantamento de alzados de monumentos mediante a fotografía estereoscópica.

GALICIA

Escultor e entallador. Entre as súas obras destacan o altar maior de San Xoán de Panxón (Nigrán, 1821) e o retablo maior de San Martiño de Nespereira (Pazos de Borbén, 1829).

PERSOEIRO

Duque (997-1000) e primeiro rei de Hungría (1000-1038). Converteuse ao cristianismo no 985 xunto co seu pai Géza, ao que sucedeu á fronte das tribos maxiares. De nome Vaik, ao casar coa princesa bávara Xisela bautizouse co nome do protomártir cristián. Cristianizou Hungría coa axuda dos beneditinos e, para recompensar a súa obra, o Papa Silvestre II proclamouno rei. Constituíu un Estado unificado e centralizado politicamente. Perseguidor implacable das tradicións maxiares, o Papa Silvestre II recompensoulle os seus servicios á Igrexa outorgándolle o título de “soldado de Cristo” e enviándolle unha coroa (“a coroa de santo Estevo”) que se utilizou desde entón na consagración dos monarcas húngaros. Na iconografía viste coiraza e roupas guerreiras, e leva como atributos persoais un estandarte coa imaxe da Virxe (símbolo do seu reino ao servizo de María) ou aparece brandindo unha espada (o seu reino ao servizo de Deus). Foi canonizado en 1083 e a súa festividade celébrase o 16 de agosto.

PERSOEIRO

Rei de Hungría (1116-1131), fillo de Kálmán o Bibliófilo. Iniciou enfrontamentos con checos, moravos, a República de Venecia, Polonia e o Emperador Xoán II Comneno, aínda que todos eles sen éxito.

PERSOEIRO

Rei de Hungría (1162-1172), fillo de Géza II. Conservou a titularidade do trono aínda que o Emperador Manuel I Comneno fixo coroar rei de Hungría ao seu tío Estevo en 1163.

PERSOEIRO

Príncipe de Moldavia (1457-1504). Fillo de Bodgan II, sucedeu ao seu tío Pedro III. Derrotou os turcos en Rahova (1475), pero ante a súa constante ameaza, aliouse con Polonia e Hungría. Non obstante , asinou un tratado (1503) co sultán Baiazet II, polo que Moldavia mantiña a independencia a cambio dun tributo anual. Impulsor do desenvolvemento cultural do seu país, modernizou Suceava, capital do reino, e inspirou Crónica, pola graza de Deus, do país de Moldavia desde que foi establecido (1504), primeira obra literaria secular en eslavo. Pola súa resistencia aos turcos e a reconstrución de numerosas igrexas e mosteiros, o patriarca da Igrexa serbia concedeulle o título de atleta de Cristo e canonizouno en 1992.

PERSOEIRO

Rei de Hungría (1163-1165) fillo de Bela II e de Estevo III de Hungría. Accedeu ao trono grazas ao apoio do Emperador Manuel I Comneno.

PERSOEIRO

Rei de Serbia (1243-1276), fillo de Estevo II de Serbia. Mantivo a paz cos países veciños, conseguiu a unidade da Igrexa e do Estado e conciliou as diversas relixións. Creou unha moeda serbia e desenvolveu a explotación das minas de prata, chumbo, cobre e ferro. Destronado polo seu fillo Estevo V Dragutin, retirouse co nome de Simón ao mosteiro de Sopoćani (Novi Pazar).

PERSOEIRO

Rei de Hungría, Croacia, Eslavonia e Dalmacia (1270-1272) e duque de Estiria (1254-1260). Fillo de Bela IV, foi asociado ao trono no 1245. Recibiu do seu pai Transilvania e as provincias orientais de Hungría (1262) e ocupou diversas cidades búlgaras do Danubio (1263-1266). Morreu durante a campaña contra os serbios.

1. Ciencia que estudia as rochas estratificadas. Inclúe o estudo dos procesos sedimentarios e as rochas sedimentarias que resultan, a natureza da estratificación e as interrupcións da estratificación, como as discordancias e os diastemas, as facies e os cambios de facies, e tamén as correlacións. A estratigrafía parte de dous principios: a posición horizontal dos estratos e a súa superposición. Os depósitos sedimentarios, que se transforman en rochas sedimentarias estratificadas, fórmanse por acumulación de materiais sobre un fondo. A posición das partículas determínase pola forma deste fondo e pola acción da gravidade; se o fondo non é plano, os depósitos iniciais tampouco o son, aínda que chega un momento en que se acada a posición horizontal, se a sedimentación continúa. Esta posición pode alterarse por desprazamentos submarinos ou por fenómenos de orixe tectónica ou erosiva. A lei de superposición supón que, nunha secuencia de rochas dispostas en estratos, cada un é máis antigo ca o inmediatamente...

2. Método de escavación arqueolóxica empregado para identificar os niveis ou camadas dun xacemento de cara ao seu estudio. A superposición de camadas permite establecer unha cronoloxía relativa dos mesmos, ao considerar os máis profundos como os máis antigos e os máis superficiais como os máis recentes.

1. Ciencia que estudia e describe os costumes e as tradicións dos pobos. O seu obxecto é proporcionarlle á etnoloxía os datos necesarios para coñecer a cultura dun grupo humano específico. Estudia os xeitos de vivir, as técnicas, as institucións e os costumes dos pobos e ocúpase de describilos con precisión sen sometelos a unha análise nin aventurar interpretacións. Como ciencia é relativamente moderna. Nun principio baseábase no material proporcionado polos conquistadores, viaxeiros, aventureiros e misioneiros. Entre eles cómpre mencionar a Fernández de Oviedo, Bartolomé de Las Casas, José de Acosta e, especialmente, Bernardino de Sahagún (1500-1570), considerado o precursor da moderna etnografía polo seu coidado rigor na recollida de datos relacionados cos pobos mexicanos. Posteriormente destacaron os alemáns Alexander von Humboldt e Adolf Bastian, o suízo Johann Jakob Bachofen e o inglés Edward Burnett Tylor. A partir de 1900, a investigación etnográfica especializouse. Os principais etnógrafos...

2. Disciplina que se integra no ámbito da lingüística, aínda que mantén unha estreita relación coa antropoloxía. Non existe unificación con respecto ao seu rango disciplinar; algúns estudiosos consideran que é unha disciplina autónoma e outros inclúena como parte da sociolingüística, a pragmática ou a antropoloxía lingüística. Todas elas teñen en común o estudo da lingua desde a perspectiva do seu uso, en oposición a aquelas disciplinas que se ocupan da súa estrutura interna (fonoloxía, gramática, semántica). A etnografía da comunicación ten a súa orixe nos anos sesenta, cos traballos de John Gumperz e Dell Hymes, e parte dunha concepción da linguaxe como un modo de actuación. O seu obxecto de estudo por excelencia é a interacción conversacional, centrándose na selección de linguas ou variedades portadoras dun significado social, significado que se recrea e negocia durante a interacción lingüística. Esta área estudia a interacción lingüística situada nun contexto, é dicir, desde o punto de...