"To" (Contén)

MONTES

Monte situado na parroquia de Noceda (As Nogais). O seu cumio acada os 695 m de altitude.

1. Relativo ou pertencente ao retorrománico.

2. Lingua románica constituída por tres bloques dialectais (occidental, central e oriental), de área descontinua. Esténdese desde San Gottardo ata o Mar Adriático e son, de O a L: o retorrománico occidental ou rético; o ladino ou dolomítico, falado na rexión dos Dolomitas e no Trentino-Alto Adige; e o friulano, falado en Friuli. A pesar da gran fragmentación dialectal, os tres bloques dialectais comparten algunhas características fonéticas: a conservación do -S final latino (lat MURU/MUROS > retorrománico occidental mī/mīrs, retorrománico central mur/mures e retorrománico oriental mūr/mūres); a conservación do -L- dos grupos KL-, GL-, BL-, PL-, FL- iniciais (CLAVEM > occidental klaf, central kle e oriental klaf); e a palatalización de K, G, ante A (CABALLU > occidental chavals, central tšavál e oriental chavál; GALLINA > occidental dylínya, central dyalina ou yarina, e oriental dyalína. En 1885 fundouse a Societad Retoromontscha, que publicou uns Annalas e promoveu...

3. Literatura cultivada nalgún dos dialectos retorrománicos. Dos occidentais, os que teñen máis tradición de cultivo literario son o sobresilvano e o ladino; dos orientais, o friulano. A primeira manifestación escrita é La Chanzun de la guerra dal Chastè d’Müsch (1527), de Gian Travers. O estoupido da Reforma, co enfrontamento contra o latín da Igrexa Católica, foi o estímulo dunha abundante produción literaria de carácter relixioso e apoloxético, con testamentos, catecismos e himnarios recompilados na Consolaziun dell’olma devotiusa (1690). Esta literatura, alternada con crónicas, lendas populares e algún tema clásico, dominou toda a produción literaria ata ben entrado o s XVIII. Durante os ss XVII e XVIII, sobresaen os nomes de Jon Martin, Johan Jüst Ander e o da poeta Mengia Wielanda, xunto coa edición da Biblia de Cuera (1717-19), La Passiun de sumvitg, La Passiun de Lumbrein e a Dertgira nauscha. Na fin do s XVIII, mingua a produción relixiosa...

1. Acción e efecto de retorcer ou retorcerse.

2. Acción de dirixir o argumento dun adversario contra el mesmo.

3. Represalia dun estado contra outro en resposta a unha falta de consideración ou de equidade.

1. Matraz de vidro, gres ou metal, de fondo redondo, de colo longo, afiado e curvado cara a abaixo.

2. Cambio pronunciado na dirección dunha vía ou dun curso de auga.

3. Tecido forte de liño, pouco branqueado, que se emprega na confección de xogos de cama e traxes de verán.

4. Termo da xerga dos cesteiros de Mondariz que corresponde á voz ‘chave’.

MONTES

Monte situado entre os concellos de Coirós e Aranga (A Coruña). O seu cumio acada os 501 m de altitude.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Laza baixo a advocación de santa María.

MONTES

Monte situado na parroquia de Faramontaos (A Merca). O seu cumio acada os 500 m de altitude.

MONTES

Monte situado na parroquia de Cadavedo (A Pastoriza). O seu cumio acada os 602 m de altitude.

1. de retorcer.

2. Que está moi torto ou ten moitas voltas.

3. Que ten malas intencións.

1. Torcedura dunha articulación.

2. Dor breve e aguda no ventre que produce sensación de retorcedura.

1. Que retracta ou que retrae.

2. 1. Aplícase ao músculo que move os ollos de moitos vertebrados.

   2. Aplícase a cada un dos músculos que, en número de un ou dous, cerra, ao se contraer, a cuncha dos moluscos lamelibranquios.

1. Acción e efecto de retraer ou retraerse.

2. Calidade de retraído.

1. Representación dunha persoa mediante a pintura, a fotografía ou a escultura. Pode ser de medio corpo, corpo enteiro ou tres cuartos. Desde a Antigüidade retratáronse reis e personaxes destacados segundo os canons estéticos de cada momento: en Exipto de acordo coas leis da frontalidade, en Grecia de maneira idealista, e en Roma de forma marcadamente realista. No s XIII comezaron a ser representados nos retablos os doadores, o que deu lugar ao nacemento do retrato flamengo. Foi moi cultivado polos pintores do Renacemento e o interese que desde entón espertou preséntase en todas as épocas e tendencias ata o s XX.

2. Descrición moi precisa ou exacta dunha persoa ou cousa.

3. Persoa moi semellante a outra.