"Nan" (Contén)

1. Relativo ou pertencente a Perpignan ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Perpignan.

PERSOEIRO

Bioquímico. Investigador e profesor en Cambridge desde 1940, fundou en 1947, xunto a J. C. Kendrew, e presidiu o Medical Research Council Unit for Molecular Biology da Cambridge University. Estudou a estrutura cristalográfica do xeo e da neve. Recibiu o Premio Nobel de Química (1962), xunto con J. C. Kendrew, polo descubrimento da estrutura tridimensional da hemoglobina e da mioglobina, grazas ao perfeccionamento da técnica de difracción dos raios X.

PERSOEIRO

Poeta portugués. Establecido coa súa familia en República Sudafricana, volveu a Lisboa en 1905, onde traballou como tradutor de inglés para diversas empresas e para algunha editora inglesa interesada en recompilar obras de autores portugueses. Comezou a escribir en portugués en 1908, e os seus primeiros traballos foron os ensaios de crítica aparecidos na revista A Águia (1912), e posteriormente colaborou noutras publicacións como Orpheu e Presença. Considerado como un dos introdutores en Portugal dos movementos de vangarda, en 1914 entrou en contacto con outros vangardistas portugueses, como Mário de Sá-Carneiro e Almada-Negreiros, e xurdiron os seus principais heterónimos, Álvaro de Campos, Alberto Caeiro e Ricardo Reis, personaxes que, á marxe do autor, posúen biografía e estilo propio. Alberto Caeiro “mestre” de R. Reis e de Á. de Campos, é un poeta instintivo, sensual e antimetafísico; Ricardo Reis...

GALICIA

Militar. Xeneral, durante a Revolución de Setembro de 1868 participou no derrocamento da Raíña Isabel II. Tomou parte nas principais accións militares contra os independentistas cubanos e, de volta á Península (1881), foi gobernador militar de Ciudad Real e capitán xeneral de Castela a Vella e Galicia.

MONTES

Monte situado na parroquia de Cadeliña (Chandrexa de Queixa). O seu cumio acada os 1.190 m de altitude.

CAPITAIS

Capital do estado de Pulau Pinang, Malaisia, situada na illa homónima (180.573 h [2000]). O resgardado porto queda separado da costa occidental da península de Malacca por un canal de 5 km de ancho. Ademais de refinarías de estaño, posúe industria arroceira, de aceite de coco, de xabóns e artesanía de bambú.

PERSOEIRO

Etnógrafo. Foi director de enfermaría do Hospital Geral de Santo António, director do Museu de Etnografia e História da Junta Distrital de Porto e presidente do Instituto de Etnografia de Porto. Das súas obras destacan Cantares do Minho (1937-1942), A Nau Catrineta (1954), A Chula, Verdadeira Canção Nacional (1962) e Ensaios etnográficos (1968).

PERSOEIRO

Físico belga. Ideou un método estroboscópico para o estudo dos movementos vibratorios e inventou o fenaquistoscopio (1832). Estudou os fenómenos capilares das láminas delgadas e diversos fenómenos ópticos.

GALICIA

Escritor. Director da revista Aturuxo, colaborou en diversas publicacións con traballos en que trata temas galegos e canarios. Da súa obra destacan Un episodio de los tiempos celtas (1969), La historia de Canarias en episodios (1971), El cine en Canarias (1981) e Gallegos en Gran Canaria: memorias de la Casa de Galicia en Las Palmas de Gran Canaria (2000).

PERSOEIRO

Enxeñeiro. Traballou en diversas empresas para as que ideou vehículos como o eléctrico Lohner-Porsche, o automóbil de competición Auto Union, trolebuses e sistemas de transportes mixtos de gasolina e eléctricos, e diversos modelos Mercedes para Daimler e modelos de guerra para Škoda. En 1931 creou a súa propia empresa, Porsche, e en 1934 gañou o concurso para desenvolver o coche para a xente ou Volskswagen, que presentou en 1939 e que foi coñecido como o Escaravello. En 1938 converteuse nun dos directores de Volkswagen GmbH. Durante a Segunda Guerra Mundial proxectou vehículos de guerra e transporte, e á finalización da mesma foi arrestado polas forzas de ocupación francesas e asumiu a dirección da empresa o seu fillo. En 1948 lanzou o primeiro modelo Porsche, o 356.

PERSOEIRO

Empresario automobilístico, fillo de Ferdinand Porsche. Coñecido como Ferry Porsche, dirixiu a empresa familiar ao rematar a Segunda Guerra Mundial e trasladou a fábrica a Gmünd. En 1963 comercializou o modelo Porsche 911, deseñado xunto co seu fillo Ferdinand Alexander Porsche, e que fixo nacer o mito dos automóbiles desta marca.

GALICIA

Arquitecto. Doutor Arquitecto pola Escuela Superior de Arquitectura de Madrid (1968) e catedrático de Proxectos Arquitectónicos na Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña desde 1990, as súas obras caracterízanse polo estudo do espazo, integrando as construcións na contorna, afastándose da sección limitada e cúbica, e destacando o espazo interior. Achegou elementos diferenciadores da cultura galega, nun compromiso ético e estético, e preocupouse pola arquitectura moderna, pero respectando as formas autóctonas. Realizou múltiples obras e proxectos de planificación urbana e territorial. Destacan entre outros o plan especial de intervención no Pazo de Oca e arredores (Premio Nacional de Urbanismo, 1981), a rehabilitación da carballeira de santa Miña e novas edificacións e a súa contorna (Medalla de ouro do Consello de Europa, 1982), a rehabilitación do castelo de Soutomaior (1982), o plan especial do Camiño de Santiago na provincia da Coruña (1992), a facultade de Belas Artes e Restauración...

PERSOEIRO

Eclesiástico e político, marqués de Montesclaros e conde de Palma del Río. En 1669 foi ordenado cardeal polo Papa Clemente IX. Foi vicerrei de Sicilia (1677-1678) e ao volver ocupou a sé de Toledo e foi membro do Consello Real de Carlos II. Conseguiu que Xosé Fernando de Baviera fose nomeado sucesor da coroa e, cando este morreu, decantouse polos Borbón. Morto Carlos II (1700), ocupou a rexencia ata a chegada de Filipe V, que o nomeou lugartenente de Catalunya (1701). En 1703 pasou á corte, pero debido á súa ineficacia nos altos cargos financeiros foi confinado á súa arquidiocese (1705).

REXIÓNS

Rexión histórica de Polonia, situada arredor da cidade de Poznań, dentro da Gran Polonia. Acolleu desde o s XIII unha numerosa inmigración alemá, que contribuíu ao seu desenvolvemento económico. A segunda repartición de Polonia (1793) atribuíuna a Prusia; a política xermanizadora iniciada polo goberno de Berlín cara a 1830 intensificouse en tempos de Bismarck e de Bülow, pero a acción solidaria do campesiñado, a clase media urbana, o clero e a nobreza fixo que fracasara esta xermanización. A finais de 1918, expulsados os alemáns, incorporouse á nova Polonia independente.

GALICIA

Profesor e xornalista. Foi director da Escuela Nueva de Pontevedra, centro de renovación pedagóxica adscrito ao radical-republicanismo, e tamén dirixiu a Escola Normal de Maxisterio de Pontevedra; ademais foi profesor da Escuela Normal de Maestros de Barcelona. Colaborou no Diario de Pontevedra. Despois exiliouse a EE UU onde ensinou castelán na Eastman School of Languages and Business (1940) e dirixiu o Poza Institute of Languages and Business (1941). En 1938 foi redactor-xefe de La Voz de Nova York. A partir de 1943 foi profesor do Brooklyn College en Nova York. Escribía baixo o pseudónimo de Xan Calqueira.

CAPITAIS

Capital do voivodato de Wielkopolskie, Polonia, atravesada polo río Warta (574.896 h [estim 2000]). É un importante centro comercial e industrial. Bispado católico desde o s X, foi corte real ata 1226. Durante a Idade Media formou parte da Liga Hanseática. Capital da Polonia prusiana (1815-1818), estivo baixo o control alemán desde 1939 a 1945.