"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Escritor. A súa obra insírese no realismo social e alterna o testemuño documental coa ficción narrativa. Da súa produción destaca Caminando por las Hurdes (1960), Tierra de olivos (1964), El gran gozo (1979), Con las manos vacías (1980) e Cuentos (1983)

1. Relativo ou pertencente ao ácido ferricianhídrico.

2. Ácido que deriva formalmente do anión hexacianoferrato(III), de fórmula [Fe(CN) 6 ] 3- .

PERSOEIRO

Arquitecto. Formouse con Fernando de Casas, a quen substituíu como mestre de obras da catedral en 1749. Traballou co seu mestre na capela de Nosa Señora dos Ollos Grandes na catedral de Lugo (1727), onde tamén fixo a capela de San Roque (1730), que reedificou en 1734. En Lugo realizou a casa dos Sangro (1730) e a casa do concello (1735), na que destaca a fachada cun corpo de soportais ao xeito das loxas e con dúas torres nas esquinas. A primeira obra que trazou en Santiago de Compostela foi o colexio de Exercitantes (sede do Instituto de Ciencias de Educación). Nos anos seguintes encargouse da ponte Ulla en Vedra (1741) e reedificou o arco de ingreso á capela do colexio de Fonseca (1744). En San Paio de Antealtares traballou na galería situada sobre a Porta dos Carros (1749). Na catedral compostelá traballou na reconstrución da á occidental do claustro tralo incendio de 1751 e en 1757 deu as trazas á fachada da Acibechería que comezou a construírse en 1759 coa colaboración de Clemente Fernández...

GALICIA

Filósofo, teólogo e cóengo. Ingresou en 1924 no Seminario Conciliar de Santiago de Compostela e acadou dous anos máis tarde unha bolsa para estudar na Universidad Pontificia de Comillas, onde se doutorou en Filosofía e se licenciou en Teoloxía. En 1941 ordenouse presbítero en Comillas e converteuse en profesor do Seminario Conciliar de Santiago. Durante o curso 1958-1959 foi bolseiro en Roma, onde se integrou no grupo de investigadores Monserrat. Os seus estudios centráronse nas relacións entre a fe, a teoloxía e a filosofía. Da súas obras destacan “El virtual revelado” (1956), “La figura de Amor Ruibal” (1956), “La analogía y la relatividad en el ser natural y sobrenatural” (1960), “La Iglesia y la evolución de la cultura” (1967) e “Fórmulas dogmáticas e sistemas filosóficos” (1971).

GALICIA

Político. De tendencia liberal, foi detido pola Inquisición e encarcerado en 1816, cando estudiaba leis na Universidade de Santiago de Compostela. Trasladouse a Madrid e foi elixido deputado pola provincia da Coruña nas lexislaturas 1836-1837, 1837-1838, 1839-1840 e 1841-1842, nas que participou no proxecto da lei de imprenta.

PERSOEIRO

Xornalista e político. Foi un dos principais impulsores do modernismo en Portugal, labor que realizou como editor da revista Orpheu (1915).

1. Relativo ou pertencente ao ácido ferrocianhídrico.

2. Ácido que deriva formalmente do anión hexacianoferrato (II) [Fe(CN) 6 ] 4- .

ENTRADA LARGA

Nome xenérico dos sales que derivan do anión hexacianoferrato(II), de fórmula [Fe(CN)6]4-. Obtéñense tratando un sal de ferro(II) cun exceso de cianuro alcalino, segundo a reacción:

FORMULA

FeCl2+6KCN "Times New → 2KCl+K4Fe(CN)6
Tratando un ferrocianuro soluble con Fe3+ obtense o ferrocianuro férrico ou azul de Prusia. A análise estrutural con raios X estableceu que o ión ferrocianuro se compón dun átomo de ferro envolto de 6 grupos CN- dispostos nos vértices dun octaedro regular, do que o átomo de Fe ocupa o centro.

IGREXAS

Igrexa situada en Guntín e construída no s XVII. Ten planta de nave única e ábsida rectangular, á que se engadiron posteriormente dúas capelas formando unha cruz. No interior destaca a capela dereita, construída en 1613, cuberta cunha bóveda de casetóns e na que se atopan, baixo un arcosolio, os restos de Álvaro de Taboada. No seu exterior destaca a espadana dun só van.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Guntín. Da primitiva construción románica só conserva a porta principal de dúas arquivoltas e flanqueada por dúas columnas acobadeladas con bases toscanas e capiteis de entrelazos; o tímpano non ten decoración. Ten nave rectangular e capela maior cuadrangular; á súa esquerda engadíuselle unha sancristía. No interior destaca o retablo maior neoclásico e, no exterior, o reloxo da torre procedente da catedral de Lugo.

GALICIA

Fotógrafo. Inicialmente dedicouse á fotografía de nenos xunto con J. Castuera, influenciado pola obra de Pla Janini. En 1952 estableceuse en Ferrol como retratista e logo trasladouse á Coruña. Durante eses anos formou parte do equipo de rodaxe de Rafael Gil. En 1955 realizou unha reportaxe sobre a emigración e en 1958 marchou a Alemaña para estudar fotografía en cor no Hamburger Photo Schule. Ao ano seguinte foi correspondente de TVE en Galicia e algunhas das súas imaxes expuxéronse na I Fotobienal celebrada en Vigo (1984). Expuxo a súa obra no Centro de Arte Reina Sofía, no Círculo de Bellas Artes de Madrid e no Palacio Tokio de París.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Ferrol. Construíuse no 1757 en terreo que ocupara o convento franciscano construído por Fernán Pérez de Andrade o Bo (s XIV). Ten planta rectangular inscrita nunha cruz latina e divídese en tres naves separadas por piares con pilastras acaroadas de orde toscana. A cúpula do cruceiro ten tambor circular con óculos. Sobre as naves laterais sitúase unha tribuna aberta por arcos carpaneis e na entrada un coro alto. A cúpula é de tambor circular con óculos. No interior destaca o retablo de Xosé Ferreiro. A fachada divídese en tres rúas por medio de pilastras toscanas pareadas, apoiadas en grandes bases. Na rúa central ábrese a porta arquitrabada e con frontón triangular e, sobre ela, un óculo. Remata cun entaboamento e cunha cornixa sen decoración.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada no barrio da Magdalena en Ferrol. Dende 1959 ten o rango de concatedral. Substituíu a antiga igrexa situada en Ferrol Vello e construíuse segundo os planos de Julián Sánchez Bort. Ten planta de nave única, separada por pilastras xónicas das capelas laterais, cubertas con bóvedas de canón e bóvedas esvaídas, que lle conceden o aspecto de cruciforme; sobre o cruceiro eríxese unha cúpula nervada apoiada en catro piares. A fachada está dividida en dous corpos: o inferior consta de dúas ás laterais e un corpo central con tres arcadas de medio punto que dan acceso ao pórtico; na central destacan dúas columnas xónicas que sosteñen un entaboamento sobre o que se sitúa un frontón curvo; no segundo corpo destaca un ovo pétreo flanqueado por dúas ventás sobre o que se sitúa un frontón triangular. As torres están recuadas respecto á fachada. Na parte superior ábrense catro vans de arco de medio punto que acollen as campás; o remate é cupulado.

1. Relativo ou pertencente a Ferrol ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Ferrol.

PUBLICACIÓNS

Publicación aparecida en Ferrol o 10 de febreiro de 1846. Cesou a súa edición o 31 de marzo do mesmo ano. Impresa nos obradoiros tipográficos de Nicasio Taxonera, levaba por subtítulo “Periódico de Literatura”. Ao seu cargo estaban Leandro Saralegui e Xoán A. Lacaci. Como publicación literaria foi a continuadora de El Águila.