"lla" (Contén)

GALICIA

Xornalista, avogado e político. Dirixiu en 1895 o Boletín de la Liga para la Defensa de la Higiene e foi un dos fundadores de El Tea, editado en Ponteareas entre 1908 e 1936. Establecido en Vigo, onde rexentaba unha imprenta, presidiu o Ateneo da cidade e foi elixido alcalde. Gobernou entre decembro de 1931 e decembro de 1932, e conseguiu que o exército lle cedese definitivamente ao concello o monte do Castro. Foi apartado da corporación en 1934, pola súa adhesión aos sucesos revolucionarios de Asturias, e reposto no cargo en febreiro de 1936, trala vitoria do Frente Popular. Membro da Liga de Defensores de Vigo, apoiou o Directorio Antiforal de Teis nas súas reivindicacións.

PERSOEIRO

Arquitecto. Subdirector do Instituto de Conservación e Restauración de Bens Culturais da Consellería de Cultura, Comunicación e Turismo dende 1998, foi arquitecto da Comisión de Patrimonio da Cidade e Camiño de Santiago. Dende 1992 traballou en diversos proxectos de restauración arquitectónica, entre os que destacan, a capela do Ciprés en Samos, o edificio multiusos e a antiga central eléctrica da illa de San Simón e a torre da Caldaloba. Coordinou, entre outros estudios, As Catedrais de Galicia. Descrición Gráfica (1999). Recibiu o primeiro premio do concurso para a construción da Escola de Acuicultura da Illa de Arousa en colaboración con P. Campos e A. Casares (1989), e o Premio Europa Nostra polos traballos de restauración da catedral de Santiago de Compostela, dos que foi coordinador (1999).

GALICIA

Militar, xornalista e crítico musical. Estudiou ciencias e música en París e Londres. De regreso a España, ingresou na Academia de Caballería de Valladolid (1874) e, posteriormente, foi destinado ao rexemento real do norte. Finalizada a contenda cos carlistas, foi ascendido a tenente e recibiu a cruz vermella do mérito militar. En Madrid traballou no ministerio da Guerra e nos gabinetes de diversos ministros. Como secretario da comisión mixta das Academias de Historia e de San Fernando conseguiu que se catalogase toda a riqueza monumental e artística de España. Cómpre salientar o seu labor na creación da Cruz Vermella Española, o Teatro Nacional e o Círculo de Bellas Artes de Madrid. Colaborou en diversas publicacións, como La Ilustración Española y Americana, da que foi director; foi tamén correspondente de Le Petit Parisien e Le Journal. Escribiu o drama La segunda mujer (1906) e os libros Tratado de geografía, Topografía militar e Notas...

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Badajoz, Extremadura, situada ao O de Mérida, na marxe dereita do Guadiana (2.710 h [1996]). A súa economía baséase na agricultura e na gandería. Documentada por primeira vez no s XIII, foi señorío da orde de Santiago. Do seu patrimonio cultural destaca a igrexa de Nuestra Señora de la Asunción (s XV).

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Cáceres, Extremadura, situado na beira dereita do río Tajo, que forma no seu termo o pantano de Alcántara (2.557 h [1996]). Do seu patrimonio cultural destacan, entre outros, a ponte de Alconétar, declarada Ben de Interese Cultural (BIC) en 1931, os restos do convento de San Antonio de Padua (s XV), BIC desde 1991, o palacio dos condes de Alba de Aliste e a Plaza Mayor (s XV).

1. Conxunto de elementos moles e pequenos, como os de palla ou herba.

2. Mestura de elementos moi diferentes.

PERSOEIRO

Político. Por herdanza converteuse en propietario dos pazos de Remesil (Arzúa) e de Touro, aos que engadiu a compra do pazo de Xunqueiras, na Pobra do Caramiñal. Desde 1893 representou a Galicia como deputado polos distritos de Padrón e Betanzos e pola provincia da Coruña, da que tamén foi senador.

PERSOEIRO

Avogado, xornalista e político. Sucedeu a seu pai na dirección de El Imparcial en 1884. Foi deputado desde 1891 e, partidario do rexeneracionismo, desenvolveu campañas en prol do desenvolvemento económico, especialmente agrícola, do país. Ocupou a carteira de Agricultura, Industria, Comercio e Obras Públicas en dúas ocasións (1900 e 1903), a de Fomento nos gobernos de Moret (1905, 1906, 1909), Canalejas (1911), Romanones (1913, 1916) e García Prieto (1922), e a el débense as leis de sindicatos agrícolas (1906) e de obras públicas (1911). Representou a Galicia en diversas ocasións como deputado polos distritos da Estrada (1893-1896), Noia (1893-1910) e Vigo (1923).

PERSOEIRO

Militar e nobre de orixe galega. Formado no Reino Unido, integrouse no rexemento español de Lisboa en 1771. Axudante do conde O’Reylly durante o sometemento de Louisiana ao poder español (1769-1790), ascendeu a xeneral de brigada en 1787. Como gobernador de Natchez entre 1789 e 1796 potenciou a creación de postos fronteirizos fronte á ameaza estadounidense, a sinatura de tratados coas tribos indias e a fundación de vilas, como San Fernando de las Barracas. Ascendido a brigadier dos Reales Ejércitos, foi designado en 1796 gobernador de Louisiana e de Florida occidental. Trala súa morte soterrárono baixo o altar da igrexa de Saint Louis de New Orleans. Escribiu Estado político de la Luisiana.

PERSOEIRO

Poeta e mercador. Interesado polo lulismo compuxo uns Canti, a imitación de Dante, nos que Ramón Llull acompañaba ao poeta. Dezaoito sonetos seus figuran no Cancionero General de Hernando del Castillo a partir da edición de 1520.

PERSOEIRO

Nobre italiano, conde de Donoratico. Abandonou o partido xibelino e fíxose co poder na cidade de Pisa, na que instaurou un réxime de terror. Víctima dunha conspiración, foi encarcerado cos seus fillos e netos na torre de Gualandi, onde morreu de fame, despois de intentar, segundo a lenda, alimentarse dos seus propios netos. Dante inspirouse neste episodio para a composición dun dos seus cantos máis famosos (Inferno, XXXIII).

PERSOEIRO

Fisicoquímico e matemático norteamericano. Foi nomeado profesor de física matemática en Yale. Os seus estudios versaron sobre termodinámica química (aplicación da primeira e da segunda no estudo do equilibrio de substancias heteroxéneas). Estableceu as bases teóricas da fisicoquímica e descubriu, xunto con Helmholtz, a ecuación que leva o seu nome, así como a regra das fases. En matemáticas contribuíu á análise vectorial e á teoría dos cuaternios. A súa obra principal é On the equilibrium of heterogeneous substances, na que senta os fundamentos da regra das bases.

GALICIA

Mariño e político. Gobernador do asentamento español nas Malvinas (1174-1779), foi vicerrei de Nova Granada (1788-1792) e do Perú (1792-1796). De ideas ilustradas, potenciou a creación dos xornais Mercurio Peruano (1791) e da Gaceta de Lima (1793), o desenvolvemento da Sociedad Cultural Amantes del País e da Tertulia Poética (1791), e a fundación, entre outras, dunha cátedra de Anatomía (1792) e da Academia de Naútica (1794). De volta a España foi elixido membro do Consejo Supremo de Guerra, director xeral da Armada (1799) e ministro de Mariña (1866). Trala chegada ao trono de Fernando VII, formou parte da Junta de Goberno que se desprazou a Baiona, que abandonou trala subida ao poder de Xosé Bonaparte.

GALICIA

Xurista. Doutor en Xurisprudencia pola Universidad Central de Madrid, foi catedrático de diversas disciplinas na Universidade de Santiago de Compostela. Pertenceu á comisión encargada de redactar as observacións do claustro da universidade compostelá sobre o proxecto de instrución pública en 1869. Dos seus escritos destacan De los Censos en la Legislación General de España: Indicaciones (1880) e Proyecto que el vogal de la comisión constituida para emitir informe acerca del derecho foral de Galicia, o denominado así, somete como ponente de la misma comisión al juicio de sus ilustrados compañeros (1889). Foi decano do Colexio de Avogados e da facultade de Dereito, reitor da Universidade de Santiago de Compostela, senador real e membro da Real Academia de Jurisprudencia y Legislación.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Barcelona, Catalunya (5.037 h [1996]). A industria é a principal actividade, especialmente o sector téxtil (fiados e tecidos). Outras industrias destacadas son as do sector da madeira e mobles, materiais de construción, metalúrxicas e alimentarias. Documentado en 839, foi incendiado polas tropas do conde de España durante a Guerra Carlista (1839) e reconstruído posteriormente. Do seu patrimonio cultural destaca a igrexa románica e gótica de Santa Eulàlia (ss XIII-XV).

PERSOEIRO

Escritor. Da súa produción destacan Un hombre (Premio Nadal 1946), Los cipreses creen en Dios (1953), Un millón de muertos (1961), Ha estallado la paz (1966), Condenados a vivir (Premio Planeta 1971), El escándalo de Tierra Santa (1977), El escándalo del Islam (1982), La duda inquietante (1988) e Nuevos cien españoles y Dios (1995).

PERSOEIRO

Pintor e escritor. Fundou as revistas literarias Clavileño e Segrel. En 1960 recibiu o premio da Bienal de Pintura Xove de París e integrouse no grupo Phases de E. Jague. Regresou a México e en 1962 realizou a escenografía de La ópera del Orden, de Alejandro Jodorovsky. En 1968 obtivo a bolsa Guggenheim. Realizou as litografías para o libro Terra Nostra, de Carlos Fuentes (1975), e en 1980 doce tauromaquias con Pierre Alechinsky. A súa pintura é simbolista con referencias á historia de México. Das súas obras destaca a serie El sueño del caballero.

1. Cabra que ten máis de dous meses.

2. Cabra en época de celo.