"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Crítico e historiador literario. Catedrático de Literatura Castelá na Universidad de Granada. Escribiu estudios sobre poetas do Século de Ouro como Soto de Rojas ou Trillo Figueroa. É autor de Vida y poesía de Gerardo Diego (1955), Garcilaso de la Vega y sus comentaristas (1972), Diez ensayos sobre literatura española (1973), Fama póstuma de Garcilaso de la Vega (1978) e Sobre García Lorca (1993). Recibiu o Premio Nacional de Literatura de Ensaio.

PERSOEIRO

Historiador de arte. Licenciado en Dereito, estudiou socioloxía e historia da arte na Sorbonne de París. Foi profesor na Universidad Autónoma de Madrid desde 1968 e catedrático na Universidad Complutense. Entre as súas obras destacan La peinture espagnole (1962), Visión y símbolos de la pintura española del Siglo de Oro (1972), El pintor de artesano a artista (1978), El cuadro dentro del cuadro (1978) e diversas monografías sobre Velázquez, Goya, Zurbarán e outros pintores.

GALICIA

Xornalista e escritor. Estudiou periodismo na Escuela Oficial de Madrid. Iniciou a súa andaina no diario Pueblo. A partir de 1949 exerceu como redactor de El Progreso de Lugo. Ademais, foi director de Ferrol Diario (1973) e de El Correo Gallego (1980). Escribiu os dramas El hombre que volvió a ser joven (1960), Una casa con jardín (1960) e Los hombres pueden ser dioses (1961); as novelas Los hermanos Ayala (1966) e Esta tierra fue rica y respetada (1980); ademais da súa recompilación de artigos 20 años de papel.

PERSOEIRO

Pintor. Representante do gótico hispanoflamengo, puido ser de orixe galega. Activo no Reino de León, traballou principalmente en Salamanca. As súas primeiras obras, entre outras o retablo do cardeal Juan de Mella na capela de San Ildefonso da catedral de Zamora (1466?) e a táboa do Martirio de Santa Catalina, mostran a influencia flamenga na factura rica e minuciosa, no tratamento das dobras e na gradación dos planos. Posteriormente, caracterizouse pola frialdade e o realismo extremo, entre outras obras, nas táboas da Piedad e a Crucifixión e no retablo de San Andrés (1470?, Salamanca). Realizou tamén a decoración da bóveda da Universidad de Salamanca (1473?-1794) e, xunto cos seus colaboradores, os retablos de San Lorenzo de Toro, de Arcenillas e de Ciudad Rodrigo.

PERSOEIRO

Piloto mariño. Realizou diversas viaxes no vicerreinado de Perú, onde foi conselleiro dos presidentes e benemérito (1623). Nunha das súas viaxes foi saqueado por Drake (1591). Escribiu o diario Viaje y descubrimiento de la isla Salomón en el mar del Sur (1566).

LAGOAS

Lagoa endorreica da Serra Ibérica, en Aragón. Esténdese de SL a NO, a 990 m de altitude sobre unha depresión miocénica. Chega a medir 7 km de lonxitude e posúe unha anchura de 2,6 km. A máxima profundidade non supera os 1,50 m. Recibe auga de ríos superficiais da serra de Peñas Altas, ademais de augas subterráneas. A auga desta lagoa está composta de cloruros, sulfatos e carbonatos alcalinos, e posúe un índice elevado de salinidade.

PERSOEIRO

Abade e misioneiro irlandés, discípulo de san Columbano. Cara ao 613 fundou ao sur do lago de Constanza o mosteiro que leva o seu nome. Na iconografía viste hábito negro e leva o báculo abacial; como atributo persoal leva un oso domesticado, cargado co toro dunha árbore ou comendo das súas mans. A súa festividade celébrase o 16 de outubro.

1. Que corre ao galope.

2. Aplícase a un proceso, sobre todo a unha enfermidade, que evoluciona moi rápido.

3. Aplícase ao cabalo que se representa nesta actitude, tendo apoiada unha soa pata.

1. Relativo ou pertencente aos galorromanos ou á lingua galorrománica.

2. Conxunto lingüístico románico que comprende as linguas que se falaban na Galia romana: o galorrománico setentrional, ou lingua de öil, o meridional, ou lingua de oc, e o francoprovenzal.

1. Relativo ou pertencente aos habitantes da Galia romana ata a invasión dos francos.

2. Natural ou habitante da Galia romana.

3. Arte desenvolvida na Galia durante o dominio romano. A chegada dos romanos provocou a ruptura coa arte de raigame celta aínda que cunha matización forte da linguaxe clásica. A influencia helénica, fortemente arraigada na Provenza, provocou unha evolución paralela á arte romana de Italia e, ás veces, avanzou solucións que esta presentou máis tarde. As construcións relixiosas, nas que se mostra a barreira entre a relixión romana e os ritos autóctonos, son complexas e non teñen un modelo romano directo. Nos ss I e II d C acadou moita importancia o espallamento dunha cerámica denominada surgálica, fabricada nos obradoiros, que imitaba á sigillata aretina italiana. A extensión do poboamento rural explica a presencia dun gran número de mosaicos nas villae rusticae, ás veces con motivos decorativos autóctonos.

PERSOEIRO

Naturalista e estatístico británico. Fixo estudios e investigacións sobre meteoroloxía, metodoloxía estatística, antropoloxía, psicotecnia e herdanza biolóxica, de maneira especial dos caracteres físicos e psíquicos do ser humano, e creou a euxenesia. Estableceu a chamada oxiva de Galton, curva representativa da función de repartición da lei de probabilidade normal. A súa obra principal é Hereditary Genius (1869).

PERSOEIRO

Físico e médico italiano. En 1780 descubriu, de xeito casual, que a electricidade podía excitar a contracción muscular, fenómeno chamado galvanismo. Renunciou á cátedra para non ter que xurar recoñecemento á República Cisalpina, creada por Napoleón.

1. Relativo ou pertencente ao galvanismo.

2. Aplícase á corrente producida por pilas ou acumuladores.

1. Electricidade dinámica, en especial a producida por unha acción química.

2. 1. Propiedade de excitar ou de inducir movementos nos nervios e nos músculos de animais vivos ou mortos mediante correntes eléctricas, chamadas galvánicas.

   2. Uso terapéutico de correntes eléctricas ou galvánicas.

1. Acción de galvanizar.

2. Recubrimento do aceiro por unha película de cinc para protexelo da corrosión, por medio da inmersión do aceiro en cinc fundido. Entre ambos os dous metais fórmase unha zona de transición, constituída por unha aliaxe de ferro e de cinc de composición variable, que asegura a súa unión.

1. de galvanizar.

2. Que ou o que foi sometido a galvanización.

3. galvanización.

1. Someter un animal, vivo ou morto, á acción da corrente eléctrica.

2. Protexer o aceiro cunha película de cinc.

3. Dar a alguén ou a algunha cousa unha animación artificial.