"Arán" (Contén)

PERSOEIRO

Político. Foi ministro de Agricultura de Hungría (1935) e presidente do goberno (1936-1938). Apoiado polos socialdemócratas e polos pequenos propietarios, pero presionado polo goberno alemán, fixo aprobar leis que aumentaban as facultades do rexente, limitaban o dereito de voto e prohibíanlles numerosas actividades aos xudeus.

GALICIA

Avogado e poeta. Licenciado en Dereito pola Universidad de Valladolid, residiu ata os dez anos na súa vila natal e logo en Ourense, Palencia e Valladolid. En 1928 regresou a Córgomo e exerceu como avogado no Barco de Valdeorras, á vez que comezou a colaborar con artigos e poemas no xornal Heraldo Orensano co pseudónimo Corgomófilo. Na Guerra Civil española trasladouse a Valladolid, logo a Portugal e a Francia, para máis tarde chegar á zona republicana española na que permaneceu ata a fin da guerra. En xullo de 1939 exiliouse a Guadalajara (México), onde traballou a prol da cultura galega promovendo diversas iniciativas, como a fundación da revista Vieiros, con Luís Soto e Carlos Velo, a fundación do Padroado da Cultura Galega, a Irmandade Galeguista ou o Ateneo de Galicia; ademais colaborou nos xornais Galicia, Heraldo de Galicia, Nova Galicia e Opinión Gallega. Tralo seu pasamento, as súas cinsas foron trasladadas a Córgomo o 12 de xullo de 1987. Como poeta deu ao prelo Bebedeira (1934),...

1. Desenlear algo que está enmarañado.

2. Clarificar un asunto complicado.

3. Deixar de estar enleada algunha cousa, especialmente cordas ou fíos.

4. Librarse dunha persoa ou dunha situación comprometida.

PERSOEIRO

Mariño e administrador. Enviado a América, foi gobernador e comandante xeral de Cumaná (1792-1804) e Xosé I Bonaparte nomeouno capitán xeneral de Venezuela (1809). A Junta Central Suprema confirmouno no cargo e trala proclamación de independencia venezolana (1810), expulsárono do país.

PERSOEIRO

Eclesiástico. Doutor en Teoloxía pola Universitat de València, consagrouse sacerdote en 1929. Participou na organización de Acción Católica durante a Segunda República. Ao desencadearse a Guerra Civil estaba en Tui; regresou á súa terra en 1938, cando os sublevados conquistaron Vinaroz, localidade da que foi arcipreste. En 1945 foi nomeado bispo de Solsona, e en 1964 accedeu á diocese de Oviedo. Participou no Concilio Vaticano II. Investido cardeal en 1969, concedéuselle a sé primada de España, o arcebispado de Toledo, do que pasou ao de Madrid en 1971, ano no que foi elixido presidente da Conferencia Episcopal Española. Cesou como presidente do episcopado en 1981 e, ao ano seguinte, presentou a súa renuncia ao arcebispado por razóns de idade. En 1970 ingresou na Real Academia Española. Entre as distincións que recibiu destaca o doutoramento honoris causa pola Universitat Politècnica de València. Dende a súa posición na cúpula da Igrexa española, o cardeal Tarancón, que se caracterizara...

1. Sufrir o tangaraño.

2. Debilitarse e perder a forza dalgún membro.

1. Esparexer ou estender a herba polo campo ou prado despois de segala.

2. Desfacerse ou descomporse unha cousa.

MUNICIPIOS

Municipio da Comunidad Foral de Navarra, na Merindad de Pamplona, 40 km ao NO da capital (2.372 h [1996]). A industria, na que destaca a fabricación de pequenos electrodomésticos, é o principal sector de actividade.

1. Profesión dos actores do teatro e en xeral da xente que se dedica ao mundo do espectáculo.

2. Conxunto de comediantes ambulantes que percorrían as vilas, onde organizaban espectáculos de tipo cómico popular. Orixinarios da Idade Media e herdeiros dos xograres, desapareceron coa proliferación de compañías profesionais e estables.

1. Anaco de tea vello e gastado.

2. Peza de roupa vella.