"Māra" (Contén)

PERSOEIRO

Político e xurista. Despois da Revolución de Setembro de 1868, a Junta Revolucionaria encargoulle a redacción dunha declaración de dereitos humanos que serviu como base ao primeiro artigo da Constitución de 1869. Francisco Giner de los Ríos publicou postumamente unha escolma dos seus artigos titulada Estudios jurídicos (1878).

PERSOEIRO

Relixiosa. Fundou, xunto co xesuíta F. X. Butinyà, a orde das xosefinas en 1875. Foi superiora xeral da congregación de 1898 a 1912.

MONTES

Monte situado entre as parroquias de San Cosmede de Cusanca (O Irixo) e A Corna (Piñor). O seu cumio acada os 872 m de altitude.

1. Monte de herba que vai deixando o segador coa gadaña.

2. Termo da xerga dos canteiros que corresponde á voz ‘bacallao’.

RIOS

Río de Perú, que nace na Cordillera Central dos Andes, no departamento de Huánuco, preto do Cerro de Paco (1.500 km). Discorre entre os Andes Centrais e Orientais, e únese co Ucayali preto de Naura, formando parte do curso superior do Amazonas.

PERSOEIRO

Médico, historiador e ensaísta. Xunto con J. Ortega y Gasset e Ramón Perez de Ayala constituíu a Agrupación ao Servicio da República. Exiliouse en París durante a Guerra Civil Española. Escribiu obras científicas, das que destacan Las glándulas de secreción interna y las enfermedades de la nutrición (1914), Tres ensayos sobre la vida sexual (1926), Amor, conveniencia y eugenesia (1929) e Los estados intersexuales en la especie humana (1929); históricas, como Ensayo biológico sobre Enrique IV de Castilla y su tiempo (1930), El conde-duque de Olivares: la pasión de mandar (1936); e as histórico-científicas Raíz y decoro de España (1933), Liberalismo y comunismo e Vocación y ética (1935). Foi membro da Real Academia Española desde 1933.

PERSOEIRO

Guerrilleiro. Coñecido como o Trapense, dirixiu unha partida absolutista de Espluga de Francolí a partir de 1822 e pertenceu á facción máis extremista dos realistas.

1. Relativo ou pertencente ás marantáceas.

2. Planta da familia das marantáceas.

3. Familia de plantas herbáceas perennes, da orde das zinxiberais, que presenta follas grandes, pecioladas e dísticas, flores hermafroditas, trímeras, asimétricas e heteroclamídeas e froito en cápsulas loculicidas ou baciformes. Son especies tropicais, a maioría americanas.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Santiago de Compostela baixo a advocación de san Vicente.

1. 1. Extenuación ou consumición extrema do corpo como consecuencia dunha enfermidade crónica, infecciosa ou tumoral.

   2. marasmo senil

      Atrofia normal dos tecidos na vellez.

2. Falta de vontade ou ánimo.

3. Suspensión ou paralización dunha actividade.

4. Desorde ou confusión de gran magnitude.

PERSOEIRO

Revolucionario suízo. Dedicouse á propaganda política, e en 1789 publicou Publiciste Parisien e L’ami du peuple, xornais en que defendía o seu radicalismo político. Identificouse coas necesidades do baixo pobo e converteuse en ídolo de masas de París. Formou parte dos Club dos Cordeliers e, máis tarde, dos xacobinos, onde inspirou e defendeu a intransixencia política fronte aos xirondinos. Foi membro do comité de vixilancia da Comuna de París e un dos responsables das matanzas do 10 de agosto e setembro de 1792. Foi deputado de París na Convención Nacional e continuou instigando ás masas da capital á acción revolucionaria. Exerceu un papel destacado na caída dos xirondinos, en xuño de 1793.

1. Relativo ou pertencente ao pobo maratha.

2. Individuo do pobo maratha.

3. Pobo de lingua marathi que habita en Bombai e nas provincias centrais de India. Constituíron o estado máis poderoso do país no s XVIII e desde 1713 foron gobernados por primeiros ministros ou peśvā, que crearon a Liga maratha constituída por Baroda, Gwalior, Indore e Nāgpur. A derrota maratha fronte aos afganos en Pānipāt (1761) favoreceu os británicos que anexionaron o territorio dos peśvā á presidencia de Bombai.