"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Teólogo e filósofo italiano. Ordenado sacerdote (1910), trasladouse a Alemaña onde se formou nas universidades de Tübingen e Friburgo, e foi profesor de filosofía da relixión en Berlín (1923-1939), Breslau (1945-1949) e Múnic (1949-1962). Fundador do Instituto Litúrxico de Tréveris, rexeitou o nomeamento de cardeal en 1965. Foi o máximo representante do catolicismo cultural alemán. Das súas obras destacan Vom Geist der Liturgie (Do espírito da liturxia, 1968), Der Herr (O señor, 1937) e Vom Sinn der Kirche (Do sentido da Igrexa, 1922). Recibiu en 1961 o Premio Erasmo.

PERSOEIRO

Escritor italiano. Da súa produción destaca Il destino si chiama Clotilde (1942) e Don Camilo (1950). A súa obra é unha sátira das loitas políticas rurais desde un punto de vista dereitista.

PERSOEIRO

Escritor italiano. Amigo e antagonista de Tasso, escribiu a traxicomedia pastoril Il pastor Fido (1590), L’idropico (1609) e Compendio della poesia tragicomica (1601).

PERSOEIRO

Constructor de violíns italiano. Foi discípulo de N. Amati e seguiu os seus modelos, que perfeccionou. Os seus fillos e, especialmente o seu neto Giuseppe Guarneri (1698-1744) -chamado del Gesù porque empregaba como distintivo o anagrama IHS- crearon instrumentos dunha calidade semellante á de Stradivari.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Jaén, Andalucía, drenado polo río Guadiel (2.738 h [2001]). Está situado ao N de Linares. Predominan as oliveiras e os cereais. Ten xacementos de ferro e de sulfuro de chumbo. Foi fundado en 1767 por Carlos III con colonos alemáns e suízos. Do seu patrimonio cultural destacan unha vila romana en La Venta, a igrexa da Inmaculada Concepción (s XVIII), a confraría de Labradores (s XVIII) e o palacio do Intendente (s XVIII).

PERSOEIRO

Escritor e historiador cinematográfico. Autor de diversas obras sobre os medios de comunicación audiovisual: La televisión (1965), Historia del cine (1969), McCarthy, la caza de brujas (1970), El lenguaje de los cómics (1972), Comunicación y cultura de masas (1977) ou 100 años de cine (1982). Codirixiu, con Vicente Aranda, a película Brillante porvenir. En 1990 foi nomeado presidente da Asociación Española de Historiadores de Cine. Foi guionista de Espérame en el cielo (1987) e El llarg hivern (1991). Foi galardoado co Premi de Cinematografia da la Generalitat de Catalunya.

PERSOEIRO

Militar. Participou na Primeira Guerra Mundial e rematou o conflito como capitán. Especializouse no emprego dos tanques como arma autónoma da infantería, ascendeu a coronel e dende 1934 dirixiu as unidades blindadas alemanas. Ascendeu a xeneral (1936) e participou na campaña de Polonia á fronte dun corpo do exército. Durante a Segunda Guerra Mundial dirixiu as tropas acoirazadas alemanas en Bélxica, Francia e a URSS. Despois da súa derrota en Moscova (1941), foi destituído, pero asumiu de novo o mando das forzas acoirazadas en 1943. Sucedeu a Keitel á fronte do exército de terra en xullo de 1944.

PERSOEIRO

Autor, actor e director teatral venezolano. Formouse no teatro independente ourensán e no Institut del Teatre de Barcelona. Despois de participar en Histrión 70 e no Grupo Auriense, creou en 1982 a compañía Caritel, coa que realizou os seus primeiros traballos de dirección, como Esto non é serio señores (1984) ou Ollo ao piollo King-Kong (1985). Realizou diversos traballos de dramaturxia, algúns deles con teatro do Noroeste e co Centro Dramático Galego, do que é director desde 1990, e co que realizou diversos espectáculos como Nin me abandonarás nunca, sobre textos de X. Posada Curros; O bufón d’El Rei, de V. Risco; Calígula, de A. Camus; ou O colaborador, de F. Dürrenmatt. Co Centro Dramático Nacional dirixiu Os vellos non deben de namorarse.

PERSOEIRO

Príncipe de Lituania (1316-1341). Fundou un principado lituanorruso e estendeu os seus dominios á República de Pskov, Podlaquia, Polesia, Kiev e Volinia.

PERSOEIRO

Militar e político, primeiro conde de Revillagigedo (1749-1768). Durante a súa xestión como capitán xeral de Cuba (1734-1746), fundou a Compañía de Comercio de La Habana (1739-1740) e conseguiu expulsar os británicos da illa. Vicerrei de Nova España (1746-1755), ditou unha serie de medidas liberalizadoras do comercio e reprimiu o contrabando.

PERSOEIRO

Político, conde de Revillagigedo, fillo de J. F. Guemes de Horcasitas. Vicerrei de Nova España (1789-1794), o seu goberno caracterizouse por completar a división en intendencias, fomentar a rede viaria, mellorar o sistema educativo e dos correos e patrocinar numerosas expedicións de carácter científico.

PERSOEIRO

Militar carlista. Sumouse ao carlismo en 1833 e en 1835 converteuse no xeneral ao mando da expedición de Catalunya, que tiña por obxectivo provocar un levantamento xeral. Foi nomeado en 1838 xeneral en xefe do exército do N.

ENTRADA LARGA

Conflito civil acontecido en España entre xullo de 1936 e abril de 1939. A guerra desencadeouse como consecuencia do fracaso da convivencia entre as forzas de dereitas e esquerdas durante a Segunda República. A insurrección iniciárona as gornicións do protectorado marroquí o 17 de xullo de 1936; o día 18 uníronse ao alzamento os xenerais M. Goded nas Illes Balears e F. Franco en Canarias; este último tomou o mando do exército de Marrocos o día 19. O que nun principio se presentaba como un golpe de estado converteuse nun conflito fratricida ao triunfar a insurrección só nalgunhas zonas: Castela a Vella, León, Galicia, Navarra, Zaragoza e Sevilla. En Madrid, Barcelona, Castela a Nova, a costa Mediterránea, case todo o Cantábrico, gran parte de Andalucía e Extremadura, a insurrección foi sufocada polas forzas leais á República. O golpe militar estoupou en Galicia o 20 de xullo; o día 21 caeron en mans dos sublevados A Coruña e Ferrol e nos días seguintes foron sufocados os núcleos de resistencia...

PERSOEIRO

Político e escritor italiano. Sufriu prisión e tivo que exiliarse polas súas ideas políticas. Escribiu, entre outras obras, Note autobiografiche e L’assedio di Firenza (1836), ademais da novela histórica revolucionaria e apoloxía satítica La serpicina (1847).

GALICIA

Político. Formou parte da Comisión dos 16, encargada da elaboración do anteproxecto do Estatuto de Autonomía e foi elixido deputado no Parlamento de Galicia na I lexislatura (1981-1985) polo PCG e na V (1997-2001) pola coalición PSdeG-PSOE/EU-EG/Os Verdes, que abandonou para formar parte do Grupo Mixto. Ocupou a secretaría xeral do PCG (1979) e foi coordinador xeral de EU en Galicia (1986) e secretario nacional de EdG (1998).