"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Historiador. Foi o autor da al-Muqtabis, unha colección de textos historiográficos, e do al-Matīn ou crónica dos seus tempos.

PERSOEIRO

Poeta en lingua kazakho. Asinou co pseudónimo de Abaj Kunanbajev e foi un dos creadores da literatura nacional de Kazakhastán, que enriqueceu con traducións dos clásicos rusos e con libros de poemas inspirados nas paisaxes e costumes da súa terra.

CIDADES

Cidade do estado de Mahārā ṣ h ṭ ra, India, situada ao L de Kolhapur, á beira do río Krishna (214.835 h [1991]).

FAMILIAS

Familia de actores xaponeses, vinculada ao xénero do teatro kabuki. Comezou a súa andaina en 1660 co nacemento de Danjuro I, ao que seguiron doce xeracións de actores, Danjuro XX, nacido en 1946, foi o último deles, unha verdadeira institución teatral no país.

PERSOEIRO

Virxe e mártir cristiá de dubidosa autenticidade. Casou co patricio romano Valeriano (232?), que se converteu e respectou a súa virxindade. Ela e o seu irmán Tiburcio pedíronlle o bautismo a santo Urbán e por iso foron condenados á pena capital e martirizados. Foi venerada en Roma desde finais do s V e o seu culto en Hispania remóntase ao s X. Desde finais do XV é considerada patroa dos músicos, en especial da música relixiosa. Baixo a súa advocación fundáronse congregacións, confrarías profesionais de músicos e asociacións de concerto. Na iconografía viste túnica e manto das doncelas romanas, con coroa real ou de flores; desde finais da Idade Media empezou a representarse tocando e cantando, por iso adoita levar como atributos persoais un instrumento musical, como un órgano, arpa, clavecín ou violoncelo. O Papa san Pascual I (817-824) trasladou as súas presuntas reliquias á igrexa de Santa Icía de Trastevere (Roma). A súa festividade celébrase o 22 de novembro.

PERSOEIRO

Dama alsaciana. Educada na Corte de Carlomagno, casou con Egberto de Wessex. Morreu no convento de Herzfeld (825), que ela mesma fundara. A súa festividade celébrase o 4 de setembro.

1. Relativo ou pertencente ao Ienisei, ás rexións do seu contorno e aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante das rexións do contorno do Ienisei.

3. Grupo de linguas paleosiberianas do oeste. Comprende o kot, o assan e o arin, extinguidas, e o ket e o guiliak.

PERSOEIRO

Poeta grego. É autor dunha descrición dunha peste que asolou a illa de Rodas entre 1448-1450 e dunha versión da lenda de Belisario.

IGREXAS

Igrexa española fundada en 1880 por cristiáns disidentes da Igrexa de Roma, dirixidos por Joan Baptista Cabrera i Ibarz. Forma parte da Comuñón Anglicana, coa que comparte tradicións, orde e plena comuñón, aínda que ten características propias pola súa condición de española. Rexeita as doutrinas e prácticas alleas á Biblia, mantén a tripla orde do ministerio (bispos, presbíteros, diáconos), segue a liturxia hispánica, administra o Bautismo e a Cea do Señor como sacramentos, e celebra sínodos cada dous anos, formados polos ministros e polos membros das igrexas locais, elixidos nas súas congregacións.

GALICIA

Escritor e mestre. Catedrático de Retórica e Poética no colexio de segundo ensino da Coruña e director da Escola Normal de Santiago, exerceu desde 1851 como inspector de ensino primario. Fundador e director da revista Galicia (1860-1865), xunto co seu irmán Francisco, publicou nela o primeiro Dicionario gallego-castellano (1863), redactado por Francisco X. Rodríguez e ordenado polo propio Antonio de la Iglesia. Tamén colaborou con contos e poemas en numerosos periódicos e revistas da época. Integrante da segunda xeración provincialista, ademais de impulsar a celebración dos Xogos Florais da Coruña (1861), compuxo numerosas poesías que se incluíron no Álbum de la Caridad e publicou El idioma gallego. Su antigüedad y su vida (1886), a primeira escolma da literatura galega aparecida no Rexurdimento e coa que o autor tentaba amosar a importancia do galego como lingua.

GALICIA

Mestre e poeta. Influenciado pola obra de Rosalía, Curros e Pondal, formou parte da segunda xeración provincialista de poetas. Exerceu como mestre na Escola Práctica anexa á Normal da Coruña e, desde 1865, na Escola Normal de mestras. Fundador e director de El Diario de Galicia (1856), o 1 de outubro de 1860 fundou, en colaboración co seu irmán Antonio, a revista Galicia. Ademais, colaborou cos seus artigos e composicións poéticas en numerosas publicacións da época. Creador da sociedade Folk-lore Gallego, fundou en 1891 a Asociación Regionalista da Coruña. Da súa obra cómpre destacar o poema Galicia (1861), co que conseguiu o primeiro premio dos Xogos Florais da Coruña; o primeiro drama escrito en galego, titulado A fonte do xuramento (1882); e unha recompilación póstuma de poesías Do mar e da terra (1930), realizada por Gumersindo Placer.

PERSOEIRO

Veterinario. Licenciado pola facultade de Zaragoza en 1946, instalouse en Galicia en 1962 como xefe do Servicio Provincial de Gandería de Pontevedra e, posteriormente, foi co mesmo cargo a Ourense. Traballou na selección e mellora da rubia galega, na implantación da raza pardo-alpina na metade oriental de Ourense e na mellora do gando en xeral en varias zonas de Galicia, facendo cruzamentos coa raza charmoise. Xubilado desde 1987, escribiu en numerosas revistas especializadas e en xornais como Faro de Vigo ou Celtiberia, e colaborou na Gran Enciclopedia Gallega. Destaca o artigo “Rapport sur les chavaux non domestiques existants en Galice”, na revista francesa Poney, entre outros.

PERSOEIRO

Realizador cinematográfico. Coñecido como Alex de la Iglesia, foi director artístico de Todo por la pasta (1991) de Enrique Urbizu. Realizou Mirindas Asesinas (1991), o seu primeiro corto e co que acaparou diversos premios en numerosos festivais, e os filmes Acción Mutante (1992), galardoada no Festival de Cine Fantástico de Montréal e gañadora de tres Premios Goya, El día de la Bestia (1995), que obtivo seis premios Goya e foi galardoada nos festivais de Géradmar e Bruxelas, La Comunidad (2000), que recibiu tres premios Goya, 800 Balas (2002), pola que tamén obtivo un Premio Goya, e Crimen Ferpecto (2004).

GALICIA

) Escritor e xornalista. Emigrou a La Habana, onde fundou a revista Letras (1899). É autor de numerosos artigos de propaganda católica, biografías, relatos e novelas, das que cómpre salientar Episodios cubanos (1903), Cosas de antaño: tercera serie de las tradiciones cubanas (1917) e, postumamente, Tradiciones completas (1983).

GALICIA

Pianista e crítico musical. Estudiou no Conservatorio de Música de Madrid e en distintos países. Actuou por todo o mundo tanto de solista como con orquestras moi prestixiosas dirixidas por profesionais destacados como Leopold Stokowski, Ataúlfo Argenta ou Conrado del Campo, e é autor de ensaios sobre grandes músicos como Marcial del Adalid. Dirixiu un gran número de organismos, como o Conservatorio de Ourense, do que tamén foi o fundador, o Conservatorio de Segovia ou o Instituto de Música Religiosa de Cuenca. É académico correspondente da Real Academia Galega e da Real Academia de Bellas Artes Nuestra Señora del Rosario da Coruña, entre outras institucións. Posúe distintos galardóns, dos que cómpre mencionar a Orden Civil de Alfonso X El Sabio e a Orde do Mérito Civil, e foi nomeado Chevalier de L’Ordre dels Arts et Lettres de Francia.

GALICIA

Político. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, exerceu como avogado e liderou o Partido Republicano Federal en Pontevedra. Redactor de La Unión Republicana de Pontevedra, foi nomeado correspondente do xornal El País e en 1903 dirixiu o diario republicano vigués La Justicia. Despois de coñecer a A. Lerroux en 1904, seguiuno a Barcelona, onde se instalou en 1906 e onde destacou polas campañas contra Solidaritat Catalana que fixo desde El Progreso, que el mesmo dirixía. Cando A. Lerroux marchou de España, quedou como cabeza do lerrouxismo liderando o Partido Republicano Radical. Elixido concelleiro en Barcelona (1909), foi encarcerado tralos acontecementos da Semana Tráxica (1909) e despois defendeu a algúns dos implicados máis destacados. Deputado a Cortes (1910), intentou fusionar o Partido Radical e a Unió Federal Nacionalista Republicana para constituír unha alternativa aos rexionalistas cataláns (1914). Estivo detido trala...

GALICIA

Aviador. Formouse na Academia de Guadalajara, participou na Guerra de Marrocos e chegou a capitán en 1926. Realizou a travesía aérea Sevilla-Karachi (1928) e en 1929, co avión Jesús del Gran Poder, a do Atlántico Sur (1929), na que partiu de Tablada (Sevilla) coa intención de chegar ata Rio de Janeiro, pero a falta de combustible obrigoulle a aterrar en Bahia, despois de percorrer 6.746 Km en 43 horas. Dirixiu o primeiro continxente da Sociedade de Nacións na fronteira entre Colombia e Perú, na rexión de Leticia (1934), e ao tempo explorou a rexión en hidroavión. Tiña prevista unha expedición científica polo Amazonas que non puido realizar por causa da Guerra Civil, na que participou a carón dos sublevados. Trala guerra foi secretario xeral e técnico do Exército do Aire. Foi xefe de obras do aeroporto de Santiago de Compostela, co rango de tenente coronel, e dirixiu o proxecto para o aeroporto da Coruña, aprobado polo goberno en 1953. Presidiu o comité técnico de Iberia e o consello de...