"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Escritor grego. Viviu, de neno, a insurrección de Creta contra os turcos. Casou coa escritora Galatia Alexiu (1911) e interveu en política (1919). Amosou sempre paixón polo home e os seus condicionantes, e tentou conciliar cristianismo, paganismo e budismo co comunismo, anarquismo e ascetismo. As súas dúbidas e contradicións reflíctense na súa obra, composta por novelas, como Zorba, o Grego; traducións, como A divina comedia; libros de viaxes, obras filosóficas e o poema “Odissea”, continuación da epopea homónima de Homero.

PERSOEIRO

Realizador cinematográfico. Coñecido como Elia Kazan, destacou como un gran director e un excelente manipulador da linguaxe cinematográfica. En 1947 fundou, con Cheryl Crawford, Robert Lewis e Lee Strasberg, o Actor’s Studio, escola de interpretación fundamentada no método Stanislavskij. En 1948 conseguiu dous Oscar pola película Gentleman’s Agreement e en 1954 obtivo outros dous polo filme On the Waterfront. Outras producións destacadas foron Panic in the Streets (1950), East of Eden (1955), Viva Zapata! (1952), Splendor in the Grass (1961), The Arrangement (1968) e The Last Tycoon (1976). En 2000 recibiu un Oscar honorífico pola súa traxectoria cinematográfica.

CIDADES

Cidade da provincia de Haskovo, Bulgaria (54.021 h [2001]). Do seu patrimonio cultural destaca a tumba tracia, decorada con pinturas murais, declarada Patrimonio da Humanidade pola UNESCO (1979).

CAPITAIS

Capital da República de Tatarstán, Rusia (1.090.000 h [2000]). É un importante porto fluvial e conta con industria de construción de máquinas, metalurxia e química. Trasladada no s XIV, máis ao NL, onde fora fundada un século antes polos mongois, no s XV foi capital dun khanato independente. No s XVI foi sometida por Iván IV ; de Rusia (1552). Desta época consérvase a cidade amurallada coa torre de chanzos de Sumbeki.

PERSOEIRO

Actor e director de escena inglés, fillo de Edmund Kean. Destacou como director, sobre todo na realización de espectáculos a partir de textos clásicos e na importancia que lle deu á iluminación; de feito, foi un dos primeiros directores en utilizar puntos de luz para destacar determinados planos ou escenas. A súa carreira está moi vinculada ao Princess Theatre onde presentou escenificacións de W. Shakespeare ou Lord Byron, algunhas cunha clara deriva realista, que tanta influencia terían no duque Xurxo II de Saxe-Meiningen, un dos promotores da fonda renovación que viviu o teatro entre finais do s XIX e principios do XX, cando xurdiron diversas teorías da interpretación e se desenvolveu a tecnoloxía escénica.

PERSOEIRO

Actor inglés. En 1804 uniuse a un grupo de cómicos ambulantes cos que percorreu Inglaterra e Irlanda, e realizou unha sólida aprendizaxe en ámbitos como o mimo ou a acrobacia, formación que logo aproveitou para se converter no grande actor do teatro romántico inglés. Destacou na interpretación de papeis como Shylock, Enrique II, Enrique III, Otelo, Timon, King John, Coriolano, Macbeth ou Lear.

PERSOEIRO

Actriz. Foi a musa de Woody Allen, que a dirixiu en diversos filmes como Radio Days (1987), Manhattan Murder Mistery (1993) ou Annie Hall (1977), pola que conseguiu un Oscar. Participou tamén noutras películas como Looking for Mr Goodbar (1977), Reds (1980), The Little Drummer Girl (1984), Father of the Bride (1991), The First Wives Club (1996), Town & Country (2001) e Something´s Gotta Give (2003).

PERSOEIRO

Actor e director cinematográfico. Coñecido como Buster Keaton, creou un personaxe de aparencia imperturbable, entre a candidez e o cinismo, en filmes como The Cameraman (1928) ou Steamboat Bill Jr. (1928). Como director evidenciou un gran sentido do ritmo e da construción dramática de filmes como Cops (1922), The Navigator (1924) ou The General (1927), nos que tamén participou como actor. Coa aparición do cine sonoro iniciou a súa decadencia.

PERSOEIRO

Actriz, bailarina, coreógrafa e directora de escena belga. Realizou estudios na escola Mudra de Bruxelas e en Nova York. Despois de presentar varios espectáculos como Asch ou Fase, en 1983 creou a compañía Rosas, coa que estreou nese mesmo ano o espectáculo Rosas danst Rosas, que lle valeu o recoñecemento internacional e no que mostrou os seus trazos máis característicos: minimalismo, movemento baseado en accións sinxelas e cotiás, traballo con obxectos básicos, forte acompañamento musical, ausencia de escenografía e a presenza única da muller bailarina. Outros traballos seus son Bartóc Aantekeningen (1986), Toccata (1993), Just Before (1997) ou Drumming (1998). Xunto con Pina Bausch ou Lucinda Childs, é unha das grandes formuladoras do xénero denominado danza-teatro e unha das coreógrafas máis destacadas.

CIDADES

Cidade do estado de Selangor, Malaisia (563.173 h [2000]).

FAMILIAS

Familia de artistas flamengos dos ss XV e XVI. Jan I Keldermans (1345?-Bruxelas 1425) traballou no palacio episcopal de Lovaina. O seu fillo Jan II Keldermans (1375?-Malines 1445) traballou en San Pedro de Lovaina. Andries Keldermans (1400?-Malines 1481), fillo do anterior, comezou a torre de Malines, acabada polo seu fillo Anthonis Keldermans (Malines 1440?-1512). O seu fillo Rombout II Keldermans (Malines 1460-Anveres 1531) foi autor de Nosa Señora e San Pedro de Anveres e Santa Caterina de Hoogstraten.

PERSOEIRO

Político. Nomeado secretario de Estado en 1925, promoveu o Pacto Briand-Kellogg (1928). Foi xuíz do Tribunal de Xustiza Permanente creado pola Sociedade de Nacións. Recibiu o Premio Nobel da Paz en 1929.