"AN" (Contén)

Río de Rusia que nace nas abas do El’brus e desemboca no mar de Azov, en forma de delta, despois de percorrer un curso de 870 km de lonxitude.

(Los Angeles 1912 - Connecticut 3.10.1996) Historiador da arte estadounidense. Profesor da Yale University (1938-1983), especializouse en arquitectura moderna española. Publicou, entre outras obras, Arquitectura de los siglos XVII e XVIII, na colección Ars Hispaniae, Art and Architecture in Spain and Portugal and their American Dominions, 1500-1800 (1959), con Martín S. Soria, Studies in Classic Maya Iconography (1962) e Building the Escorial (1982).

(Nova York 1928 - 7.3.1999) Director cinematográfico. Inconformista e dun profundo sentido social, a súa linguaxe é directa, incisiva e violenta. Algúns dos seus filmes son The Killing (1956), Paths of Glory (1958), Spartacus (1960), Lolita (1962), 2001, a Space Odissey (1968), A Clockwork Orange (1971), Barry Lyndon (1975), Full Metal Jacket (1987) ou o póstumo Eyes Wide Shut (1999).

(Göttingen, Baixa Saxonia 1911 -? 1976) Científico alemán. Discípulo en Göttingen de L. Prandtl e A. Betz, traballou en Aerodynamischen Versuchsanstalt na aerodinámica de propulsión. Interveu, entre outros, no proxecto do avión Concorde.

ES-TRAD;mso-fareast-language: Guiyang.

Hans Süss.

(Brno 1.4.1929) Escritor checo. Exerceu como profesor de cinematografía en Praga, ata que en 1979 deixou todas as súas ocupacións e marchou a Francia. Obtivo prestixio internacional en base a coñecidos títulos de contos e novelas, como Žert (A broma, 1968), Směšne Lásky (Amores ridículos, 1968), Kniha smíchu a zapomnění (O libro do rir e do esquecemento, 1981), Nesnesitelná lehkost byté (A insoportable levidade do ser, 1985), coa que realizou unha versión cinematográfica dirixida por P. Kauffman en 1987; Nesmrtelnost (A inmortalidade, 1989) e A ignorancia (1994). Editou tamén os ensaios L’art du roman (1986) e Les testaments trahis (1993). É doutor honoris causa pola Universidade de Michigan (1983).

(Sursee, Suíza 19.3.1928) Téologo suízo. Foi profesor de teoloxía fundamental, dogmática e ecuménica na Universidade de Tübingen (1960-1996). Entre 1962 e 1965 foi consultor teolóxico do Concilio Vaticano II, pero foi condenado pola Sagrada Congragación para a Doutrina da Fe do Vaticano (o antigo Santo Oficio) en 1979 polas súas opinións sobre a infabilidade do papa, a abolición do celibato e os posibles erros históricos en que puido caer o Concilio Vaticano, e revocóuselle a facultade para o ensino como católico. Dirixe a Fundación Ética Mundial (Welethos), entidade dedicada á investigación intercultural e interrelixiosa que defende unha ética mundial. Publicou Unfehlbar? Eine Anfrage (A infabilidade? Un interrogante, 1970), Existiert Gott? (Deus existe?, 1978) e Ewiges Leben? (Vida eterna?, 1982).

Piso e idade do Pérmico, comprendido entre o Artinskiano, na base, e o Ufimiano, no teito.

Relativo ou pertencente ao Kunguriano.

Novela en que se relata o proceso de maduración que corresponde á xuventude dun artista. Trátase dunha variedade do bildungsroman que se orixina no Romanticismo alemán. O exemplo clásico é Retrato do artista cando novo (1916), de James Joyce.

Guomindang.

(Vjazynka, Vilnius 1882 - Moscova 1942) Poeta bielorruso. Cantou á vida dos campesiños e á ansia de liberdade en Mogila l’va (A tumba do león, 1910) e no drama Razor’ennoje gnezdo (O niño destruído, 1913). Reflectiu os cambios producidos trala Revolución de Outubro en Alesja (1935) e Ot serdca (De toda cor, Premio Stalin 1945).

(Opočno, Bohemia 1871 - Puteaux 1957) Pintor checo. Establecido en París (1894), foi un dos primeiros artistas en cultivar a abstracción (Fuga en vermello e azul, 1911). Formou parte da Section d’Or e foi fundador do orfismo, con R. Delaunay, e do grupo Abstraction-Création.

(Utrecht 30.8.1883 - Davos 7.3.1931) Pintor neerlandés. Coñecido como Theo van Doesburg, colaborou con P. Mondrian na investigación da pintura abstracta e na creación do grupo De Stijl e da revista do mesmo nome (1917). En 1926 discrepou de Mondrian e publicou o manifesto do elementarismo, no que defendeu o emprego da composición diagonal do ángulo recto. En 1930 publicou o manifesto Art Concret, no que pasou a denominar arte concreta á arte abstracta. Entre as súas obras teóricas destacan Classique, Baroque, Moderne (1921) e Grundbegriffe der neuen gestaltenden Kunst (Principios fundamentais da nova arte plástica, 1924).

(Narovcat, Penza 1870 - Moscova 1938) Escritor ruso. Denunciou a miseria do pobo en Čudeznyj doktor (Un médico marabilloso, 1897) e o triste destino do soldado en Nočnaja smena (O torno de noite, 1899). Protestou contra a explotación obreira en Molokh (1896) e contrapuxo a civilización corrupta da cidade burguesa á vida pura da natureza en Olesja (1898). É tamén autor das novelas Pojedinok (O duelo, 1905), Granatovyj braslet (O brazalete ilustre), Sulamit’ (Sulamita, 1908) e Jama (A esterqueira, 1909-1915).

Ostān de Irán (28.817 km2; 1.465.205 h [estim 2001]). A súa capital é Sanandaj (277.808 h [1996]).