"Alle" (Contén)

PERSOEIRO

Polígrafo. En 1752 ingresou na Compañía de Xesús. En 1767 marchou a Italia a consecuencia do decreto de expulsión da orde asinado polo Rei Carlos III. En Roma publicou un catálogo de incunables hispánicos, estudios e diversas obras en defensa da colonización castelá de América.

PERSOEIRO

Pintor. Evolucionou dende un surrealismo inicial cara a un formalismo de filiación picassiana. Posteriormente acadou a abstracción. Foi un dos máximos expoñentes da vangarda artística da Xeración do 27.

GALICIA

Pintora. Ademais de cursar estudios de debuxo e pintura, estudiou maxisterio e piano. Nas súas obras reproduciu as porcelanas de Sargadelos e os encaixes de Chantilly, Bruxas e Camariñas, ademais de paisaxes, bodegóns e monumentos antigos. Realizou exposicións en diversas cidades e vilas de Galicia e en Madrid. Da súa produción salienta Combarro e Divina Pastora.

GALICIA

Médico e escritor. Entre as súas publicacións destacan a novela Pobre Luisa! (1885) e os estudios Dicionario tecnológico de ciencias médicas (1886), Higiene de la mujer (1889), Consideraciones clínicas acerca de la etiología y terapéutica de la neumonía (1893), Nociones de gimnástica higiénica (1894) e Historia de una epidemia de viruela (1898), entre outros.

PERSOEIRO

Profesor e micrógrafo. Ocupou en 1881 a cátedra de Física e Química do Instituto de Pontevedra onde tamén exerceu como director ao tempo que dirixía a fábrica da luz, a estación meteorolóxica e o laboratorio municipal. Realizou traballos micrográficos (microscopía e microfotografía), e mantivo unha estreita relación con Baltasar Merino e Víctor López Seoane, con quen quixo levar a cabo o primeiro estudo das diatomeas de Galicia. Colaborou cos científicos Santiago Ramón y Cajal e Odón del Buen, e coa Sociedad Española de Historia Natural, o Museo de Ciencias Naturales de Madrid, o Laboratorio Español de Oceanografía e a Junta para la Ampliación de Estudios. Impartiu cursos para a formación de especialistas nas técnicas microscópicas e de preparación de mostras. . En 1893 publicou La fotomicrografía e en 1897 Técnicas de las preparaciones microscópicas sistemáticas. En 1911 publicáronse dez láminas con 171 especies de diatomeas fósiles de Morón no libro La diatomología...

PERSOEIRO

Autor teatral. Pertenceu á chamada Xeración dos 80 do teatro español. Titulado pola Escuela Superior de Arte Dramático de Madrid, na que exerceu como profesor. Autor das pezas como Y todo por nada (1986), Querido Ramón (1992) ou Squasch (1988), esta última representada pola Compañía de María en 1995, en versión de Xepe Casanova, con dirección de Quico Cadaval.

PERSOEIRO

Intendente Xeral de Galicia dende 1721. Como corrixidor da Coruña, cargo inherente á intendencia, promoveu melloras nas rúas da cidade, así como a construción do acueduto de San Pedro de Visma e dos polvoríns de Montealto e A Estrada. Así mesmo, conseguiu a autorización real para crear na Coruña unha compañía para o comercio coas Indias, polo que dende abril de 1734 o porto da Coruña foi autorizado para abastecer de todos os xéneros de Europa ás provincias de Yucatán e Campeche.

PERSOEIRO

Poeta prerromántico. A súa primeira poesía publicada foi “Oda a Doña María Josefa Amalia, reyna de España” (1828). Influído por Horacio e Alfieri, escribiu Preludios de mi lira (1833). Publicou ademais o poema Cántico nupcial (1833).

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Cáceres, na Comunidad Autónoma de Extremadura (2.438 h [1996]), situado no val do río Jerte, nunha das vertentes da Sierra Llana. A súa riqueza forestal, carballos e castiñeiros principalmente, permitiu o desenvolvemento dunha industria madeireira. O cultivo de cereais, viña, froitas e o gando lanar completan a actividade económica.

1. Lugar onde hai cagallada do gando lanar ou cabrío.

2. Conxunto de cagallóns que defeca un cabalo ou un burro dunha soa vez.

3. Aplícase á herba que o gando non come porque nace sobre unha bosta.

4. Aplícase a unha variedade de cereixa de cor negra, pequena e moi doce.

PERSOEIRO

Musicólogo. Licenciado en Ciencias Políticas e consultor de empresas. Cofundou e presidiu a asociación cultural Abrente Galego en Madrid e o Centro Gallego de Castelló, impartindo ademais clases de gaita. Publicou diversos artigos: “A nosa gaita fala en galego” (1990), “A derradeira lección do mestre” (1992), “Gaita quae non religat” (1995) e “A música tradicional nos nomes propios” (1997). Escribiu, ademais, os libros Ricardo Portela. Dúas palabras verbo da gaita galega (1988) e Aires da terra. La poesía musical de Galicia (1993), estudo sobre a primeira agrupación folclórica galega que inclúe a biografía do seu fundador, Perfecto Feijóo, o seu arquivo inédito de partituras tradicionais e un estudo sobre a música galega.

PUBLICACIÓNS

Publicación semanal de carácter obreirista que se imprentou na Coruña entre marzo e abril de 1936. Estivo inspirada principalmente por destacados cadros do Partido Sindicalista como Manuel Fernández ou Carlos Pereira, coñecido como Karper, críticos coa traxectoria apolítica e radicalizada da CNT galaica. Mantivo, non obstante, un espírito unitario, aberto á participación de persoas de moi diverso ideario, entre eles galeguistas como Plácido Castro ou o debuxante Cebreiro, republicanos como o Dr. Pérez Hervada e anarcosindicalistas moderados, representados na figura de José Villaverde, que estiveron presentes nas súas páxinas.

PERSOEIRO

Actor cinematográfico. Amais de participar en numerosas longametraxes como actor secundario, traballou na radio e no teatro, tanto en Gran Bretaña como nos EE UU. Entre algúns dos seus papeis, cómpre destacar os filmes: His Woman (A súa muller, 1931), Gilda (1946), Wild is the Wind (Vento salvaxe, 1957), Touch of Evil (Sede de mal, 1958) e Johnny Cool (Johnny o Frío, 1963).

1. Estómago dun animal, especialmente do porco ou da vaca.

2. Cuarto compartimento do estómago dos ruminantes, onde se retoma a dixestión química iniciada no primeiro compartimento, o rume, e interrompida polo proceso de rumiado. A diferenza é que no calleiro a dixestión faise grazas a zumes segregados polas mesmas paredes do estómago (sobre todo pepsina) e non por bacterias simbióticas.

3. Substancia empregada para callar o leite.

4. Recipiente empregado para callar o leite destinado a facer manteiga.

5. Denominación que recibían certas doenzas do estómago como a úlcera gástrica, a hiperclorhidria e outras.

PERSOEIRO

Militar, conde de Calderón. Ao desencadearse a rebelión de Hidalgo, derrotouna en Puente de Calderón (1811), e posteriormente dominou a insurrección de Morelos, xa co cargo de vicerrei (1813-1816). Ata a chegada de Fernando VII respectou as decisións das Cortes de Cádiz, pero co regreso do monarca anulou todas as reformas e amosouse autoritario.