"AN" (Contén)

GALICIA

Eclesiástico francés. Foi bispo de Nancy (1863), arcebispo de Alxer (1867), cardeal (1882) e primado de África (1884). Para gañar a amizade do pobo musulmán fundou os Pais Brancos (1868) e os Irmáns Misioneiros da Nai de Deus de África (1869).

PERSOEIRO

Político e xurista. Vinculado á Universidad Complutense de Madrid, estivo relacionado coa dereita ideolóxica e financeira. Foi ministro de Xustiza (1976-1979), senador por designación real (1977-1979), deputado por Jaén (1979-1982) e presidente do Congreso de los Diputados (1979-1982). A crise de partido de UCD levouno en 1982 a asumir a presidencia, pero dimitiu e foi reelixido ata a disolución do partido en 1983, ano a partir do que foi membro do Consello de Estado.

PERSOEIRO

Químico. Desenvolveu a teoría correcta da combustión, desterrou a vella idea do floxisto e fixo nacer a química moderna baixo o principio da conservación da materia. Perfeccionou os experimentos de Cavendish e de Priestley, obtendo o “aire inflamable” e o “aire vital”, que denominou hidróxeno e osíxeno, respectivamente. Sinalou que son os dous compoñentes da auga, que descompuxo e despois sintetizou no laboratorio en colaboración con Meusnier en 1785. Tamén demostrou que o aire atmosférico non é un corpo simple, senón unha mestura de osíxeno e nitróxeno, e interpretou correctamente a natureza composta dos ácidos sulfúrico, fosfórico e outros. Finalmente, aplicou os seus coñecementos químicos na fisioloxía, feito que permitiu esclarecer o mecanismo da respiración e da combustión interna dos seres vivos. Entre as súas obras destacan a obra colectiva Méthode de nomenclature chimique (1787), onde contribuíu decididamente a poñer as bases da nomenclatura química actual,...

PERSOEIRO

Físico estadounidense. Distinguiuse polos seus coñecementos de física nuclear, física biolóxica e física médica. Tivo un papel importante na fabricación da bomba atómica. Foi un dos inventores do ciclotrón, polo que recibiu o Premio Nobel de Física en 1939.

MONTES

Monte situado entre as parroquias de Couso (Avión) e Xesta (A Lama). O seu cumio acada os 939 m de altitude.

GALICIA

Escritor. Foi profesor de ensino medio e colaborador de diversos medios de comunicación. Da súa obra destacan as traducións das obras Billy Budd (1983), de H. Melville, The Turn of the Screw, de H. James, The Portrait of the Artist as a Young Dog (1992), de D. Thomas, e Wuthering Heights, de E. Brontë. Ademais, é autor dos dramas Sete contos do raposo (1968) e O fío do mal (1970); e das novelas Loita e morte (1986) e Semente de onte (1991).

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Laxe. Construíuse no s XIV en estilo gótico mariñeiro cunha nave e ábsida cadrada cuberta cunha bóveda de crucería. No interior conserva un retablo pétreo e o sepulcro dos Moscoso de Altamira (s XIII). A portada está formada por arquivoltas dóricas. A torre elévase á altura do arco triunfal e ten unha escaleira exterior de acceso.

PERSOEIRO

Escritor islandés. Escribiu as novelas Vefarinn mikli frá Kasmír (O gran tecedor de Kashmir, 1927) e Salka Valka (1934), e o ensaio autobiográfico Os anais de Brekkukot (1957). Premio Nobel de Literatura en 1955, a partir de 1960 dedicouse sobre todo ao teatro, aínda que seguiu publicando novelas.

PERSOEIRO

Arquitecto flamengo. Foi arquitecto da cidade de Lovaina desde 1445. Continuou a construción da igrexa de San Pedro e proxectou e dirixiu a construción da Casa do Concello (1447-1463), obra mestra do gótico flamíxero.

PERSOEIRO

Filólogo e crítico literario. Foi catedrático de Lingua Castelá na Universidad Autónoma de Madrid. Publicou numerosos estudios lingüísticos e literarios, entre os que cómpre destacar Las ideas lingüísticas en España durante el siglo XVIII (1949), Lope de Vega. Introdución a su vida y a su obra (1966), Lazarillo de Tormes en la picaresca (1972), Estudios de poética (1976), Estudios de lingüística (1980) e Dicionario de términos filológicos (1963). Foi membro da Real Academia Española de la Lengua desde 1972 e director (1991-1998). Foi o coordinador de La cultura del libro (1983 e 1988) e durante a década de 1990 publicou De poética y poéticas (1990) e El dardo en la palabra (1997, Premio don Juan de Borbón). En 2003 publicou El nuevo dardo en la palabra. Foi distinguido como Comandeur dans l´Ordre des Arts et de Lettres de Francia e recibiu, ademais, a Creu de Sant Jordi e o Premio Aragón de las Letras...

PERSOEIRO

Personaxe evanxélico, irmán de Marta e María e amigo de Xesús Cristo. Como di o Evanxeo segundo San Xoán foi resucitado por Xesús Cristo despois de tres días morto e enterrado. A súa festividade celébrase o 17 de decembro.

PERSOEIRO

Avogado, publicista, marchante e coleccionista de arte. Estableceuse en Madrid, onde comezou a intervir en negocios de compravenda de obras de arte. Fundou as revistas La España Moderna, Revista Internacional e La Nueva Ciencia Jurídica. Trala proclamación da Segunda República foise a París e despois a Nova York. Volveu a Madrid na posguerra e reuniu as súas obras de arte no seu palacete de Parque Florido, coas que se creou o Museo Lázaro Galdiano, inaugurado en 1951 e dependente da Fundación Lázaro Galdiano.

GALICIA

Escritor e xornalista. Colaborador de diversos periódicos en La Habana, como Diario de la Marina e Diario Español, en 1923 estableceuse en Madrid. Na capital escribiu diversos artigos para destacadas revistas, como Blanco y Negro. Das súas obras destacan os libros de poemas Confesión (1927), Antología poética (1940) e Canción de Martí (1953), a Biografía de Jacinto Benavente (1930) e os dramas El circo de la verbena (1933) e La casada sin marido (1936).

PERSOEIRO

Teórico cinematográfico. Desenvolveu un importante labor no cineclub de Pontevedra. Participou nun proceso impulsado polo Director Xeral de Cinematografía, García Escudero, encamiñado a constituír a Federación Nacional de Cine-Clubs. Promoveu, en 1967, desde o cineclub de Pontevedra, e coa colaboración do Ateneo pontevedrés, a “Semana de estudios del nuevo cine español”, que contou co apoio oficial e coa presenza de representantes dos diversos estamentos da industria cinematográfica: profesionais, alumnos da EOC, críticos e, por suposto, cineclubs. Durante a súa xestión, o cineclub de Pontevedra foi o primeiro en Galicia, durante o período franquista, en crear unha biblioteca especializada e en introducir o programa de man que informaba e comentaba cada sesión.

PERSOEIRO

Compositor francés. Estudiou en París cos mestres Jules Massenet, Camille Saint-Saëns e F. M.A. Gobinet de Villecholes. Compuxo música de cámara, sinfónica e óperas. Da súa produción destaca a ópera La catalane.

PERSOEIRO

Capuchino. Coñecido como de Père Joseph, desde 1624 foi conselleiro de Richelieu e o seu axente en política exterior, feito que lle valeu o sobrenome de eminencia gris. A súa oposición a Austria, provocou a intervención francesa na Guerra dos Trinta Anos.

PERSOEIRO

Escritor francés. A súa obra describe unha realidade cotiá opresiva de maneira tan minuciosa que chega a acadar un aire fantástico. Da súa produción destacan Le procès-verbal (1963), La fièvre (1965), Le déluge (1966), Le livre des fuites (1969), Désert (1980), Le chercheur d’or (1985), Diego et Frida (1993), La Quarantine (1995) e Hasard Suivi de Angoli Mala (1999).