"lla" (Contén)

ILLAS

Arquipélago do Pacífico occidental que forma parte da Micronesia norteamericana, ao N de Guam, ao L de Filipinas e ao S de Xapón (477 km2; 75.000 h [estim 2001]). A súa capital é Saipan. Son illas de orixe volcánica, alternantes con formacións coralinas, das que destacan Saipan (116 km2), Tinian (109 km2) e Rota (85 km2). A maior parte da poboación é micronesia. Os principais cultivos agrícolas son o cacao, o coco e a cana de azucre. A pesca é moi abundante, sobre todo a de atún e crustáceos, pero a principal actividade económica é o turismo. Foron descubertas por Fernão de Magalhães (1521), que as chamou Illas dos Ladróns, pero os xesuítas casteláns, chegados en 1668, rebautizáronas co nome de Marianas, en honor de Mariana de Austria. Posesión española ata 1898, ano en que cedeu Guam a EE UU, despois do referendo de 1977 estas illas, agás Guam, convertéronse nun estado asociado de EE UU, baixo o nome de Commonwealth of the Northern...

PERSOEIRO

Político e xurista. Foi conselleiro de Radio Televisión de Galicia, e membro do Consello da Caixa de Aforros Provincial de Pontevedra (1992-2000). Foi concelleiro de Vigo (1983-1987) e vicepresidente da Deputación Provincial de Pontevedra (1983-1987). Deputado nas Cortes (1986-1989) e senador (1996-2000) polo PP.

ILLAS

Illas da Polinesia Francesa, no Océano Pacífico (1.274 km2; 8.064 h [1996]). Está formada por doce illas volcánicas, con altitudes que superan os 1.000 m. As máis importantes son Nuku-Hiva e Hilva-Oa. Destaca o traballo da madeira, seguido do cultivo de árbores froiteiras, cocos e tabaco. En 1791 o militar francés J. B. Marchand tomou posesión do territorio en nome do seu país e en 1842 proclamárono protectorado francés. Desde 1958 forman parte da Polinesia Francesa.

CAPITAIS

Capital do departamento de Bouches-du-Rhône e da rexión de Provenza-Alpes--Costa Azul, Francia, situada na costa mediterránea, ao pé dun anfiteatro de outeiros calcarios, no golfo de León (807.071 h [2004]). O aumento das funcións portuarias, unido ao gran desenvolvemento industrial das áreas anexas, impulsou un gran crecemento demográfico. As instalacións industriais máis recentes sitúanse nas áreas suburbanas externas e as principais industrias son as petroquímicas, as do aluminio e as do cemento. Fundada cara a 600 a C polos gregos da Focida co nome de ί, aliouse con Roma na Segunda Guerra Púnica, uniuse a Pompeio durante a Guerra Civil e foi capturada e destruída por César (49 a C). Despois da desaparición do Imperio Romano de Occidente (476) pasou a mans dos visigodos, os burgundios e os francos, ata que en 561 se converteu na saída ao mar do Reino de Borgoña. No s IX, converteuse nun vizcondado vasalo do conde de Provenza,...

ILLAS

Estado do Pacífico occidental formado por un grupo de illas ao L das illas Carolinas e ao NO das Gilbert (181,3 km2; 53.000 h [estim 2001]). A súa capital é Dalap-Uliga-Darrit, situada no atol de Majuro (33.000 h [2001]).
Xeografía
Comprenden un total de 1.152 illas agrupadas en 34 atois e 870 arrecifes. Está formado por dúas cadeas coralinas: Ratak, ao L, e Ralik, ao O. Ao NL encóntranse os atois de Mili, Majuro, Maloelap, Wotje e Likiep. No SO están Jaluit, Kwajalein, Rongelap, Bikini e Enewetak, entre outros. O clima é caloroso e chuvioso aínda que as illas do N, reciben menos choiva ca os atois situados ao S. Todo o seu territorio está baixo a influencia dos tifóns do Pacífico. As principais actividades econó micas son a pesca e a exportación de copra.
Sociedade e goberno

Diversidade étnica e cultural
Os marshalleses representan a etnia maioritaria (97%), fronte aos filipinos (0,5%) e outros grupos...

PERSOEIRO

Actor, autor e director teatral. En 1946 debutou no teatro profesional na compañía de Alejandro Ulloa, e pouco despois no cine co filme Mariona Rebull (1947). En 1977 foi nomeado director do Centro Dramático Nacional, e a mediados da década de 1980 fundou a Compañía Nacional de Teatro Clásico. Foi director do Instituto de las Artes Escénicas y la Música (INAEM) do Ministerio de Cultura (1989-1990). Dirixiu obras de autores clásicos e modernos, das que destacan Marat-Sade (1968), Tartufo (1978) e El Misántropo (1997), e tamén de produción propia, como Yo me bajo en la próxima...y usted? (1982) e Tan lejos, tan cerca (1998). Recibiu o Premio Nacional de Interpretación (1960), o Premio Nacional de Teatro (1974), a Medalla de Oro al Mérito en las Bellas Artes (1991) e o galardón de honra dos premios Max de teatro (2000).

GALICIA

Fotógrafo e empresario. Comezou co seu labor fotográfico aos 13 anos da man de Anxo Blanco Villar, dono da empresa Foto Blanco, da que co tempo Martí foi o seu propietario entre 1953 e 1993. Fotógrafo para La Voz de Galicia, El Ideal Gallego e La Hoja del Lunes, realizou varias exposicións na Coruña e en Madrid. Recibiu máis de 25 premios fotográficos a nivel nacional e no estranxeiro como o Teresa Herrera de Fotografía (1986 e 1991) ou o Fotoxornalista de Plata (2003).

PERSOEIRO

Político. Membro das Cortes franquistas, en 1974 e 1975 foi gobernador civil de Barcelona, e, coa chegada da monarquía, foi sucesivamente ministro de Relacións Sindicais (1975-1976), de Gobernación (1976-1977), de Interior (1977-1979) e de Administración Territorial (1980-1981), e vicepresidente do goberno para Asuntos Políticos (1981-1982). Foi, en Unión do Centro Democrático (UCD), senador (1977) e deputado por León (1979 e 1982). En 1989 ingresou no Partido Popular e foi escollido deputado (1989-2000). Entre xaneiro e outubro de 2003 foi comisionado do goberno para as actuacións derivadas da catástrofe do buque Prestige. Presidiu a compañía eléctrica Endesa (1997-2002) e en 2003 foi nomeado conselleiro e membro da comisión executiva de Sogecable SA. Recibiu a Medalla de Ouro de Galicia (2004).

GALICIA

Político, VII marqués de Valladares. Foi elixido deputado polo Reino de Galicia (1820-1821) e pola provincia de Ourense (1834-1836), cargo desde onde defendeu a capitalidade de Vigo. Senador pola provincia de Lugo (1840-1841) e por designación real (1846-1847), foi gobernador e presidente da Deputación Provincial de Pontevedra (1836) e alcalde de Vigo (1843-1844).

GALICIA

Futbolista. Foi xogador do R.C. Celta de Vigo, do Real Valladolid, do C.E. Sabadell e chegou a ser internacional absoluto en 1970. Xogou na selección europea na homenaxe a Columna en Lisboa.

PERSOEIRO

Prehistoriador. Formouse en Madrid ao lado de H. Obermaier e en Barcelona con P. Bosch i Gimpera. Durante 1939-1956, como comisario xeral de escavacións, foi xefe de arqueoloxía de España. Publicou Esquema paleontológico de la península hispánica (1941 e 1946).