"Nande" (Contén)

GALICIA

Sacerdote xesuíta. Ingresou na Compañía de Xesús (1736) e estudiou filosofía e teoloxía en Palencia e Valladolid (1740-1743). En 1746 foi enviado como misioneiro a Filipinas, onde tamén exerceu como profesor de matemáticas no colexio de San Ignacio de Manila. En 1767, en virtude do decreto de expulsión dos xesuítas dos territorios da monarquía hispánica, trasladouse a Italia. Foi o autor de Galicia. Reino de Cristo Sacramentado y primogénito de la Iglesia entre las gentes: [...] (1750).

PERSOEIRO

Bispo de Tui (1286-1323), fillo de Álvaro Pérez de Soutomaior. Cóengo da catedral de Tui, elixírono prelado en 1286. Nomeado por Sancho IV notario maior de Andalucía, foi o chanceler da Raíña María de Molina.

PERSOEIRO

Político, duque de Frías. Loitou contra Napoleón e aconselloulle a Fernando VII xurar a Constitución de Cádiz. Durante o Trienio Liberal foi embaixador en Londres e membro do Consello de Estado; vencidos os liberais, exiliouse a Francia (1823-1828). Foi embaixador en París (1834) e presidente do goberno (1838). Escribiu a oda La muerte de Felipe II (1843).

GALICIA

Historiador. Doutor en Historia pola Universidade de Santiago de Compostela (1971), obtivo (1977) a praza de profesor agregado de Paleografía e Diplomática na Universidad de Oviedo e a cátedra (1979) na facultade de Filosofía e Letras da Universidad de Granada. Entre as súas obras destacan La colección diplomática del monasterio de Santa María de Penamayor (1971), Colección diplomática del monasterio de Santa María de Ferreira de Pantón (1994) e El monasterio de San Juan de Caaveiro (1999). Foi membro da Sociedad Española de Estudios Monásticos e da sección de historia do Instituto de Estudios Gallegos Padre Sarmiento.

PERSOEIRO

Arquitecto. Traballou para o Instituto Nacional de Colonización, para o que construíu poboados baseados nun plano unitario que comprendía vivendas, zonas agrarias e edificios relixiosos, culturais e comerciais. Destacan, entre outros, o de Vegaviana en Cáceres (1954). Con A. Fernández Alba realizou a biblioteca do Instituto de Cultura Hispánica de Madrid.

PERSOEIRO

Historiador. Visitador do bispado de Burgos e cóengo en Palencia, foi nomeado cronista de Indias en 1686. Foi autor, entre outras, de Historia verdadera de la conquista de Nueva España, Historia del origen de América o Indias Occidentales, Descripción de las Filipinas y de las Molucas e Tropheos gloriosos de los reyes catholicos de España (1951-1955).

GALICIA

Escritor. Obtivo o título de bacharel elemental no instituto de ensino medio de Lugo e logo continuou os seus estudios no colexio dos Escolapios de Monforte na sección de letras do bacharelato universitario, que revalidou na Universidade de Santiago de Compostela. En 1930 comezou a carreira de dereito en Madrid, que continuou en Santiago, cidade á que se trasladou en 1931 e na que tamén estudiou filosofía e letras. Protagonizou un intenso activismo cultural na época republicana e relacionouse, entre outros, con Luís Tobío Fernández, Riccardo Carballo Calero, Antonio Fraguas, Paulino Pedret e Ánxel Casal. Colaborador no Seminario de Estudos Galegos, no Comité de Cooperación Intelectual e nos labores da FUE, foi delegado escolar nas facultades de Dereito e de Filosofía e Letras e representante da Federación de estudiantes na xunta de goberno da Universidade. Dirixiu a revista Universitarios e desempeñou a secretaría de Alento. Acadou a licenciatura en Dereito e exerceu como profesor...

GALICIA

Profesor de matemáticas e director da Escola de Belas Artes da Coruña. Cómpre destacar as súas obras Tratado de aritmética y geometría para los alumnos de esta asignatura en las Escuelas de Bellas Artes (1871) e Geometría (1872).

PERSOEIRO

Mestra e política. Foi alcaldesa da Estrada, senadora por Pontevedra na IV lexislatura (1989-1993) e deputada no Congreso na V (1993-1996) polo Partido Popular.

GALICIA

Mestre. Especialista en educación musical, adoita asinar co pseudónimo José Luis Fernández Carnicero. Secretario da Associação Sócio Pedagógica Galaico Portuguesa (ASPGP), foi membro do consello directivo do Centro de Formación Continuada do Profesorado (CEFOCOP) de Ourense e director do obradoiro musical da ASPGP. Colaborou como relator nas Escolas de Verán do MRP, organizadas por Escola Viva, e coordinou varios cursos de pedagoxía musical e informática musical. Escribiu varios artigos na revista Ensino e no xornal Profesionais da Educación, e publicou, entre outras obras, Libro Guía do Profesorado (2001), en colaboración, e Música na escola (2002), ademais de realizar composicións musicais para piano.

GALICIA

Enxeñeiro e escritor. Despois de estudar o bacharelato na súa cidade natal marchou a Madrid, onde se licenciou en Enxeñería Técnica de Obras Públicas, especialidade de Construcións Civís (1972). Dende entón traballou en diversas empresas relacionadas coa construción e a enerxía, tanto de España coma en América do Sur e do resto de Europa. Gran afeccionado ao mundo do ferrocarril, nos seus estudos aplica os coñecementos técnicos na análise da situación do tren, concretamente en Galicia. Ademais das obras públicas de infraestruturas e liñas de alta velocidade, ou mantemento de redes convencionais, tamén centra as súas investigacións nos servizos das empresas RENFE e Feve, que critica reiteradamente cun criterio independente. Colaborador de diversos medios de comunicación, publicou El Ferrocarril en Galicia. Pasado, presente y futuro (2006), obra de referencia para o coñecemento do mundo do ferrocarril galego.

GALICIA

Matemático. Estudiou arquitectura e ciencias exactas na Universidad Central en Madrid. Foi profesor de aritmética, xeometría práctica e elementos de construción na Escola de Artes e Oficios da Coruña (1912) e catedrático de Matemáticas no Instituto Nacional de Ensino Medio da mesma cidade (1914). Dirixiu a revista Galicia Nueva e publicou traballos en revistas científicas tanto nacionais como internacionais. Foi membro da Real Academia Gallega (1925), institución da que foi secretario (1926-1936) e presidente (1936).

GALICIA

Xornalista e político. Estudiou dereito nas universidades de Santiago de Compostela e Salamanca. Comezou o seu labor periodístico nas publicacións Murmullos Literarios e El Anunciador. Posteriormente, en Santiago de Compostela fundou El Cupido e traballou como redactor de La Verdad e La Gaceta de Galicia, ademais de colaborar con El Ciclón. Novamente na Coruña, fundou e dirixiu Galicia Cómica, ademais de colaborar con El Imparcial Coruñés e El Alcance. Foi director de Tierra Gallega, redactor xefe de El Telegrama e tivo unha sección propia en La Voz de Galicia. Na súa estadía en Ferrol foi director de El Correo Gallego e Diario Ferrolano. Finalmente, dirixiu Diario de Huelva, ademais de colaborar en diferentes xornais americanos. No eido político foi concelleiro na Coruña. Publicou os folletos Para una noche e Parábolas (1920).

PERSOEIRO

Bispo de Tui (1666-1669). Formado na Universidad de Alcalá de Henares, foi prior na colexiata de Santa María (A Coruña), capelán de honra da súa Maxestade e arcediago de Valderas (León). Durante o seu bispado emprendéronse as obras na capela de San Xulián do Monte Aloia. Posteriormente foi trasladado aos bispados de Coria e Jaén.

PERSOEIRO

Escritor e xornalista. En 1993 obtivo o Premio Calderón de la Barca coa obra Para quemar la memoria e en 1994 presentou Qué hizo Nora cuando se marchó?, coa que tentou dar continuidade á coñecida obra de Henrick Ibsen, Casa de bonecas. En galego publicou o monólogo Mariana (1997).

PERSOEIRO

Militar e político, conde de Luchana, duque da Victoria, duque de Morella e príncipe de Vergara (1872). Deixou o seminario dos dominicanos de Almagro aos quince anos para loitar na Guerra de Independencia fronte a Napoleón. En 1815 marchou a América, onde combateu os independentistas e, ao morrer Fernando VII, púxose ao servizo de Isabel II para combater os carlistas. Ascendeu a xeneral, acadou a vitoria de Luchana (1836) e negociou co xeneral Maroto o Convenio de Vergara (1839), que remataba coa Primeira Guerra Carlista. Trala renuncia da raíña rexente María Cristina, foi nomeado rexente (1840-1843). O período do seu goberno caracterizouse pola inestabilidade política e as revoltas sociais; finalmente, unha coalición de progresistas e moderados expulsouno do poder e houbo de exiliarse en Inglaterra. Regresou a España co goberno de R. M. Narváez; e Isabel II confioulle a presidencia do consello de ministros, cargo que ocupou durante o Bienio Progresista (1854-1856).

PERSOEIRO

Compositor e organista. Relixioso franciscano, comezou os estudios musicais en Madrid e en 1909 trasladouse a Pontevedra. Foi membro fundador da Coral Polifónica de Pontevedra e director de diversas agrupacións musicais. Autor de numerosos artigos sobre música, das súas composicións destaca Colección de cantos religiosos, Romance de doña Alda, Camiña don Sancho, mañanciña fría, Alalá de Pontevedra e Este é o tempo. Así mesmo, publicou Canto popular gallego (1922), Año seráfico, o sea, santoral de la primera orden franciscana (1932) e Canto popular gallego. Colección de temas musicales y coplas gallegas (1940).

GALICIA

Artista plástica. Licenciouse en Belas Artes na especialidade de pintura pola Universidade de Vigo (1995), da que é profesora. O seu traballo incidiu na relación tecido-texto que, desde 1995, respondeu ao seu sentido etimolóxico en tecidos epidérmicos que se sedimentaban sobre textos e grafías, formando unha pel-pintura de transparencias e, dende o 2001, baseouse na orixe histórica, na que o texto-tecido é un fío que contrae tramas e deixa de ser un recurso para converterse no tema. Dende 1994 realizou exposicións individuais e participou en numerosas mostras colectivas. Recibiu, entre outros galardóns, a bolsa de Novos Valores da Bienal de Pontevedra (1994), o XVI Premio de Pintura L’Oreal (2002) e a bolsa Pollock-Krassner Foundation de Nova York (2002). A súa obra está presente nas coleccións Caixanova, Museo de Pontevedra, concello de Hondarribia e na Colección L’Oreal.

PERSOEIRO

Político mexicano. Coñecido como Guadalupe Victoria, loitou en favor da independencia mexicana e aceptou o plan de Iguala (1821), pero, oposto ao Emperador Itúrbide, participou no pronunciamento de Santa Anna (1822). Formou parte do poder executivo provisional (1823) e foi elixido presidente da República (1824-1829).