"Orio" (Contén)

PERSOEIRO

Escultor. Formouse na Academia Nacional de Bellas Artes e en 1911 trasladouse a París. Foi profesor de debuxo da Escuela de Bellas Artes de Montevideo (1919-1929) e director do Museo Municipal de Bellas Artes de Bos Aires (1935-1943). Das súas obras destacan Mujer del éxodo e Mujer frente al mar. Recibiu, entre outros galardóns, o Premio Nacional de Escultura (1927) e o Gran Premio da Exposición Internacional de Bruxelas de 1928. Foi membro da Academia de Bellas Artes.

PERSOEIRO

Xornalista e escritora. Licenciada en Ciencias da Información na Universitat Autonoma de Barcelona e doutorada en Dereito da Información na Universidad Complutense de Madrid. Colaborou en Antena 3 Radio, nos informativos da fin de semana de Onda Madrid, no apartado cultural de Telemadrid Radio e en RTVE. Exerceu tamén como profesora de historia do xornalismo na Universidad Complutense de Madrid. Escribiu El Imperio Rosa. Poder e influencia de la prensa del corazón (1998), Innovación en lo informativo y sus produtos e Fraga y Galicia (2002).

GALICIA

Filólogo. Profesor de galego na Universidade Popular de Vigo, coordinou, entre outros, o Dicionario da lingua galega (3 vol, 1986) e Dicionario práctico da lingua galega (1986); dirixiu o Dicionario Cumio da lingua galega (primeiro dicionario da lingua galega en soporte CD-ROM, 1999); e da súa autoría son, entre outros, o Dicionario práctico galego-castelán/castelán-galego (1988), Iniciación ao galego (1993), As normas ortográficas e morfolóxicas da lingua galega “actualización, complemento e desviación”   (2001) e Exercicios de lingua galega “ortografía, gramática, léxico e desviacions”   (2001).

GALICIA

Agrónomo e político. Estudiou ciencias naturais nas universidades de Santiago de Compostela e Madrid, na que acadou o título de doutor (1925) e ampliou os seus coñecementos no estranxeiro. Foi catedrático de Agricultura, director do instituto de ensino medio de Pontevedra e profesor de bioloxía no instituto Lope de Vega de Madrid. Participou na Misión Biolóxica de Galicia, na que desenvolveu traballos de investigación sobre as patoloxías víricas das patacas. Foi un dos fundadores do Centro Republicano de Pontevedra (1931) e participou na fundación da Federación Republicana Gallega (FRG). Elixido alcalde de Pontevedra en abril de 1931, dimitiu ao ano seguinte e pasou a ocupar a presidencia da Deputación. Durante a Guerra Civil encargouse da dirección de Política, o diario de Izquierda Republicana, e foi nomeado por Negrín comisario xeral do exército (marzo de 1938). Trala Guerra Civil exiliouse en México, onde exerceu como profesor na Universidad Autónoma e no Instituto Politécnico...

GALICIA

Avogado e político. Tras ingresar na carreira xudicial, foi trasladado a Madrid en 1870 para instruír a causa polo asasinato do xeneral Prim. Na lexislatura 1873-1874 foi deputado polo distrito de Lalín. Na Restauración foi depurado, acusado de exercer como deputado no período republicano, pero máis tarde, ofrecéuselle a presidencia da Audiencia de Filipinas. De volta en España, foi nomeado presidente da Real Audiencia de Oviedo.

GALICIA

Escultor. Suponse que foi fillo do entallador Gregorio Fernández quen traballou no retablo de San Martiño de Noia en 1562. A súa formación comezou probablemente nos obradoiros ourensáns da órbita de Juan de Juni, pero a comezos do s XVII trasladouse a Valladolid, onde se formou no obradoiro de Francisco Rincón e está documentado como escultor independente en 1605. En Valladolid recibiu tamén a influencia de Pompeo Leoni e dos escultores clasicistas da corte. Na súa evolución artística distínguense tres etapas: unha de formación ata 1616, caracterizada polo manierismo herdado dos seus mestres; a madurez, ata 1623, baseada no naturalismo; e a derradeira ou da plenitude barroca con actitudes máis dramáticas e dinámicas. As súas obras caracterízanse polo verismo, manifestado no tratamento da anatomía e das encarnacións, que adoitan ser mates, e no emprego de elementos postizos como ollos de cristal. Fronte á plasticidade dos corpos, as vestimentas aparecen acartonadas polo...

GALICIA

Pintor. En 1749 ingresou como alumno na Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, onde foi discípulo de Filipe de Castro, Corrado Guiaquinto e Antón Rafael Mengs. Durante a súa estancia académica recibiu numerosos galardóns: en 1760 o segundo premio de terceira clase, en 1763 o primeiro premio de segunda clase, e en 1766 o terceiro premio de primeira clase. Comezou tamén o seu enfrontamento con Francisco de Goya que culminou en 1804 cando obtivo o posto de director xeral da Academia. Previamente, foi nomeado académico de mérito (1781) e tenente director de pintura (1788) e pintor de cámara. Cultivou a temática relixiosa e o retrato. A súa obra evolucionou dende os postulados rococós aos neoclásicos, derivados das ensinanzas de Mengs e que introduciu na pintura galega, aínda que a maioría das súas obras as produciu na Corte. En Galicia consérvanse A declaración de guerra a Inglaterra, a copia do Cristo de San Plácido de Velázquez; os retratos de Frei Mauro Villaroel,...

PERSOEIRO

Lexicógrafo inglés. Fillo de pai italiano, foi profesor de linguas en Oxford e lector e profesor de italiano na corte de Xacobe I. Das súas obras destacan un dicionario inglés-italiano Worlde of Wordes (1598) -publicouse unha edición aumentada, Queen Anna’s New World of Words, en 1611-, e a tradución inglesa dos ensaios de M. E. Montaigne (1603).

1. Relativo ou pertencente á fumigación.

2. Aplícase aos instrumentos e ás substancias coas que se practica a fumigación.

PERSOEIRO

Sacerdote, político e historiador. Foi deán da catedral de Córdoba (1804) e reitor da Universidad Nacional de Córdoba (1808). Foi elixido deputado por Córdoba ao Congreso de las Provincias Unidas (1810-1811) e en 1816 ao Congreso de Tucumán. Participou na redacción da Constitución de 1819 e en 1820 foi elixido senador polo cabido de Bos Aires. Dirixiu a Gazeta de Buenos Aires (1810-1811 e 1815) e foi o autor da primeira historia nacional arxentina, Ensayo de la historia civil de Paraguay, Buenos Aires y el Tucumán (1816-1817).

PERSOEIRO

Actor cinematográfico e teatral italiano. En 1943 debutou como actor de teatro. Fixo varias obras da man de Luchino Visconti antes de iniciar a súa carreira cinematográfica, como Troilo e Cresida ou Un tranvía chamado desexo. En 1952 creou, con Luigi Squarzina, a compañía Teatro de Arte, coa que presentou Hamlet. En 1960 iniciou unha nova andaina co Teatro Popular Italiano, onde contou coa colaboración de Luciano Lucignani. Con esta compañía ofreceu en 1962 no teatro grego de Siracusa unha versión completa da Orestía de Esquilo, na que colaborou Pier Paolo Pasolini como tradutor e adaptador. A finais dos setenta e principios dos oitenta volveu realizar espectáculos como Gassman en subasta (1976) ou Una noche con Vittorio Gassman (1983). O seu primeiro éxito no cine foi co filme Riso amaro (1949), ao que seguiron moitos outros títulos, como Anna (1951), La tratta delle bianche (1952), Cry of the Hunted (1953), The Glass Wall (1953), Rhapsody...

PERSOEIRO

Político italiano, marqués de Gattinara. Embaixador de Maximiliano I de Austria fronte a Luís XII de Francia e Fernando o Católico, foi conselleiro de Margarida de Austria, xunto coa que preparou a elección imperial de Carlos I. Primeiro presidente do Parlamento de Borgoña (1508) e gran chanceler imperial desde 1518, realizou, sen éxito, unha reforma da administración de Castela e intentou impor unha moeda única en todos os territorios imperiais. Foi o artífice das sinaturas do Tratado de Windsor (1522) con Inglaterra, da Paz de Cambrai (1529) con Francia, da Paz de Barcelona (1529) co papa, e da de Boloña (1529) cos ducados de Milán e Xénova.