"Adá" (Contén)

mandilada.

Cantidade grande de auga que corre, especialmente despois de chover.

Cravo co que se suxeitan as lamias ás rodas do carro.

Liñaxe de orixe galega que trae por armas, en campo de prata, unha banda de goles, acompañada no alto dunha torre de azul, e no baixo dun parrulo de sable.

Acción e efecto de remar.

ubrada.

Antropónimo feminino cristián-romano que procede do latín reparatus ‘renovado (pola graza)’. Hai varios topónimos con esta forma na Coruña e Ourense, aínda que posiblemente con outra orixe.

Cantidade de restroballo.

Movemento revolucionario español que puxo fin á Decada Moderada. Desprazou aos moderados do poder, dándolle o goberno a unha coalición liberal-progresista. Inicialmente só foi a expresión do descontento do sector liberal do exército, pero a adhesión dos progresistas e das clases populares obrigou a darlle contido político á insurrección co Manifesto de Manzanares (7.7.1854), no que se promete a descentralización e a reforma electoral, entre outras medidas reformadoras. Isabel II tivo que nomear ao xeneral Espartero xefe de goberno, dando así comezou o Bienio Progresista.

Crecida das augas dun río que poden chegar a causar asolagamentos.

Santuario mariano situado en Rianxo. Fundado en 1671 por Alonso Fernández Gastón sobre o antigo santuario de Nosa Señora da Cruz (1561), ten unha soa nave con tribuna superior de madeira e capela maior cuberta con bóveda de nervios e arco triunfal de medio punto. A fachada é barroca e nela destacan os adornos do lintel e o friso da porta, rematada con frontón triangular que acolle unha fornela coa imaxe da Virxe de Guadalupe. No muro consérvanse dous escudos coas armas dos Bastón e Ponte. A súa orixe atópase nunha imaxe da Virxe traída de Extremadura, obra do escultor rianxeiro frei Xosé de Santiago (1773), que se levou á ermida de San Xosé da Floresta. Tras a Guerra da Independencia, a ermida quedou en ruínas pero a imaxe da Virxe conservouse e trasladouse á capela na que se venera. No lugar celébrase a romaría da Virxe de Guadalupe en setembro.