"Bo" (Contén)

ENTRADA LARGA

Botswana esta baixo un dominio climático tropical no N e subtropical tendente a temperado no resto do país, con invernos suaves e veráns moi quentes. Na capital, Gaborone, situada ao SL do país, a temperatura media anual acada os 19,5°C, rexistrando a máxima no mes de xaneiro (26,1°C) e un mínimo en xullo (12,8°C). As chuvias distribúense segundo un réxime que as concentra entre os meses de decembro e abril: recóllese unha media anual de precipitacións que oscila entre os 700 mm, na zona setentrional, e os 200 mm no SO, no deserto do Kalahari.
Hidrografía
O solo é areoso e moi permeable, aspecto que contribúe a escaseza de augas subterráneas. Os ríos son todos de réxime intermitente. Os máis importantes son o Okavango, o Chobe e o Limpopo. No N, as concas do Okavango e o Makarikari constitúen extensas áreas pantanosas. Ao N hai bosque claro de oleáceas salvaxes, baobabs e acacias. Grandes extensións de sabana fan de transición entre os espiñeiros e as herbeiras...

1. Relativo ou pertencente a Botswana.

2. Habitante ou natural de Botswana.

PERSOEIRO

Historiador, médico e político italiano. Ocupou altos cargos no Imperio Napoleónico e na Francia da Restauración. Escribiu Storia della guerra dell’independenza degli Stati Uniti d’America (Historia da guerra da independencia dos Estados Unidos de América, 1809) e Storia d’Italia dal 1789 al 1814 (Historia de Italia de 1789 a 1814, 1824).

PERSOEIRO

Arqueólogo e diplomático, adaíl da arqueoloxía mesopotámica. Cónsul do goberno francés en Mossul (entón de Turquía) dende 1842, dedicouse a escavar ruínas, sobre todo en Khorsābād, e trasladou os relevos do palacio de Sargón a Francia (1846). As copias das inscricións que levou a termo foron transcendentais para descifrar a escritura cuneiforme.

PERSOEIRO

Pintor e debuxante. A súa pintura, relacionada coa de Toulouse-Lautrec, reflectiu o Montmartre de finais de século. Foi autor de ilustracións para obras literarias como La maison Philipert (A casa Philipert), de Jean Lorrain.

PERSOEIRO

Poeta eslovaco. Utilizou a lingua eslovaca como réplica á tradición literaria checa. Publicou, entre outras obras, Smrt’ Jánošíkova (A morte de Jánošik, 1862).

CIDADES

Cidade do land de Renania do Norte-Westfalia, Alemaña, na conca do Ruhr (121.565 h [1998]). Dedicada esencialmente ás actividades mineiras, é tamén un núcleo industrial siderúrxico. Posúe un porto fluvial á beira do canal Rin-Herne. A cidade xurdiu ao se desenvolver a explotación dos depósitos de carbón da conca do Ruhr no s XIX, no lugar que ocupaba unha pequena vila chamada Borgthorpe na Idade Media.

1. Relativo ou pertencente ao botulismo.

2. Nome dun complexo de exotoxinas de natureza proteica producidas pola bacteria Clostridium botulinum, que provocan o botulismo. É o veleno máis potente que se coñece. A súa acción fundamental consiste en bloquear a transmisión nerviosa nas fibras nerviosas colinérxicas, feito que determina a conseguinte parálise muscular (ó impedir a contracción dos músculos). A toxina é termolábil, de maneira que se pode destruír fervéndoa durante 10 minutos ou ben quentándoa a 80°C durante 30 minutos.

1. Forma grave de intoxicación producida pola inxestión de alimentos que conteñen a toxina botúlica, producida polo Clostridium botulinum, bacteria que se atopa no chan e no tracto intestinal dos animais domésticos. Os casos de botulismo humano están causados polo crecemento do microbio baixo condicións anaeróbicas en alimentos crus ou en conserva. A un pH inferior a 4,5 o crecemento da bacteria é imposible, en calquera alimento. Por esta razón, en tecnoloxía alimentaria, diferénciase entre condicións estipuladas para alimentos de baixa acidez (pH > 4,5) e condicións para alimentos de alta acidez (pH < 4,5). A porcentaxe máis alta de botulismo en conservas alimentarias deuse en conservas caseiras de baixa acidez, pois a elaboración doméstica de alimentos con frecuencia non pode cumprir con seguridade os parámetros tecnolóxicos da esterilización. Os síntomas característicos da intoxicación botúlica adoitan aparecer entre as 12 e 36 horas e son: debilidade, cefalxia,...

2. Tipo de botulismo, coñecido dende 1976, que afecta especialmente a nenos máis pequenos dun ano, orixinado pola inxestión de alimentos contaminados polo Clostridium botulinum. Crese que é a responsable do 5% dos casos de morte repentina dos nenos.

PERSOEIRO

Heroe grego. Foi un dos xefes da insurrección grega de 1820. Distinguiuse na defensa de Mesolongion fronte aos turcos (1822-1823).

1. Arte de pesca de arrastre cunhas dimensións variables (entre os 16 e 20 metros). Consta fundamentalmente de tres partes: as bandas, cunha relinga alta, que leva corchos, e unha relinga baixa, con chumbada; a manga de 5 ou 6 metros e o copo de 3 a 4. No principio das bandas dispón de dúas portas de madeira, reforzada con ferro, que levan na parte interior uns triángulos de barra de ferro, cunha inclinación variable que permite regular a abertura de boca da rede, e dos que parten os cables que van ao barco. A malla ten unha luz que vai diminuíndo conforme se achega ao copo; as dimensións da mesma varían segundo as normas pesqueiras do momento. No interior do copo van uns aros de ferro que regulan a súa anchura. É característica esencial desta arte a participación de dúas embarcacións. Unha lanza o aparello a barlovento e, acabada esta operación, achégase á outra que colle un dos calóns e inician o arrastre que ten unha duración variable. Logo desta faena, recollen a rede, realizando, normalmente,...

2. Embarcación que se dedica á pesca mediante este sistema.

3. Pequenas embarcacións, xeralmente pesqueiros que, en Galicia, durante a Guerra Civil española, se armaron de pequenos canóns e participaron en distintas accións bélicas e/ou de sabotaxe ao servizo do bando nacional.

4. Aparello da pesca de arrastre, tamén nomeado trambolín ou trampolín. Dunhas características físicas semellantes ás do bou, pero cunhas medidas máis reducidas. Está formado polas pernas ou alas, dunha lonxitude aproximada de 7 metros; o cope ou saco, coa entrada (boca) e fondo máis longos e cun estreitamento na parte central. As pernas de entrada do aparello mantéñense abertas mediante unha vara metálica, que posibilita unha maior e constante abertura da boca. O bou de varas trabállase con pequenas embarcacións a motor, e ás veces de remos. Lárgase pola popa e arrastra durante un tempo establecido. Ao rematar, métese a bordo e ábrese a xareta para recoller as capturas. As especies que pesca son, fundamentalmente, vieira, nécora, choco, peixe plano, etc.