"Ramiro" (Contén)

PARROQUIA

Parroquia do concello de Chantada baixo a advocación de santa María.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Chantada. Románica do s XII, ten unha soa nave e unha ábsida rectangular. No testeiro atópase unha pequena ventá semicircular con columnas acobadeladas nas xambas. O arco triunfal é semicircular peraltado, elevado sobre semicolumnas pegadas. A nave ten unha cuberta de madeira a dúas augas mentres que a ábsida se cobre cunha bóveda de canón da mesma directriz que o arco triunfal. A portada principal e a sur están formadas por unha dobre arquivolta semicircular sostida por columnas acobadeladas nas xambas. A espadana é do s XVIII. A tradición conta que a igrexa se erixiu en lembranza dunha batalla librada no s IX entre Ramiro I e os normandos.

GALICIA

Escritor e músico. Estudiou a carreira de perito e profesor mercantil, e realizou estudios musicais na Coruña. Foi arquiveiro e bibliotecario na Asociación Musical Andrés Gaos e director da coral Galicia Nova. Como musicólogo publicou, entre outros traballos: Música popular galega e coros no ano 70 (1971), O romance popular galego e a nosa música (1972) e Dúas músicas galegas: a popular e a popularizada (1972). Escribiu a música para a peza de Manuel Lourenzo Edén, representada pola Escola Dramática Galega en 1980, e realizou a adaptación teatral de Paco Pixiñas e A nave espacial, sobre textos de Celso Emilio Ferreiro e Isaac Díaz Pardo para O Facho (1977), en colaboración con Xosé Manuel Rabón. Tamén traduciu varias obras: Conto dos cinco camiñantes, de I. García para Tespis (1979) e O retábulo da peste, de I. Bergman para O Facho (1979).

PERSOEIRO

Cantautor. Comezou a súa carreira en Barcelona, onde   contactou coa nova cançò catalana. O seu repertorio incluía cantares de cego, poemas de autores como C. E. Ferreiro -por exemplo, María Soliña-, ou cantigas de Afonso X o Sabio. Deu recitais por toda a Península e en Francia. Formou parte do grupo Voces Ceibes e a finais da década dos setenta formou o grupo Doa, no que foi cantante e instrumentista. No eido teatral, compuxo a música para as pezas Entremés famoso sobre da pesca no río Miño (1973), Zardigot (1974) e Os vellos non deben de namorarse (1977). Na súa discografía destaca: Ti Galiza (1977), cos textos das cancións traducidos por vez primeira a todas as linguas oficiais de España, e Treboada (1978).

GALICIA

Escultor, irmán de Camilo, Dolores e Indalecio Díaz Baliño. Especializouse na realización en madeira de siluetas de figuras humanas e de paisaxes caracterizadas pola perfección do seu debuxo. Realizou exposicións en diversas vilas galegas e en América do Sur. Participou, entre outras mostras, na Gran Exposición Regional de Bellas Artes y Artes Decorativas, organizada pola Real Sociedad Económica de Amigos del País en Santiago de Compostela en 1941. Foi un dos fundadores da Asociación de Artistas da Coruña (1934).

PARROQUIA

Parroquia do concello de Lalín baixo a advocación de santa María.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Lalín. De orixe románica, reformouse no 1654. No 1119 Xoán Díaz e María Luci, a súa dona, doáronlla á Igrexa de Lugo. Ten planta de cruz latina con dúas capelas laterais aos lados da nave. O primeiro tramo da nave pertence á primitiva igrexa e a cabeceira e as capelas laterais son barrocas. No interior, conserva restos dun baldaquino de pedra e un arcosolio cun sepulcro que se identificou co do conde Ramiro, aínda que a vestimenta do xacente é a propia dun eclesiástico que pode ser o fundador do templo barroco ou un párroco da igrexa. Conserva a fachada da primitiva construción románica. A portada está formada por dous pares de columnas acobadeladas, con capiteis e bases engadidos posteriormente, que sustentan o tímpano, formado por unha dobre arquivolta tórica e enmarcado por un arco carpanel que se apoia nas xambas. Sobre os ábacos das columnas interiores sitúase unha lousa que pertenceu ao primitivo tímpano; este ten esculpido dúas rosetas con cruces no centro...

GALICIA

Escritor. Profesor de lingua e literatura galegas, colaborou en distintas publicacións e xornais (Dorna, Grial, Bonaval, Nordés, Diario 16 de Galicia) e foi un dos promotores do grupo poético Cravo fondo. Da súa produción destaca As cidades da nada (1983), Designium (Premio da Crítica e Premio Losada Diéguez 1984), Pensar na tempestade (1986), O retornado (Premio Modesto R. Figueiredo 1986), Pasa un segredo (Premio da Crítica Española 1988), Catro novelas sentimentais (1988), As regras do xogo (1990), Aves de paso (1990), Escolma poética (1991), As lúas suburbanas (1991), Adeus norte (Premio Esquío 1991), Fermín Bouza-Brey e a súa obra literaria (1992), Os leopardos da lúa (1993), Soños eternos (1994), Luz do mediodía (1995), As bandeiras do corsario (1995), Ámbito dos pasos (1996), O cazador de libros...

PERSOEIRO

Político, duque de Medina de Torres (1626-1668) e marqués de Toral. En 1625 casou con María de Guzmán, filla do conde-duque de Olivares, o que o converteu en protexido deste. Foi tesoureiro do consello de Aragón, presidente do consello de Italia e vicerrei de Nápoles (1637-1644).

PERSOEIRO

Político. En 1931 fundou as Juntas de Ofensiva Nacional Sindicalista (JONS). Despois da fusión entre FE (Falange Española) e as JONS pasou a ser dirixente desta organización (1934), aínda que a abandonou en 1935, ao considerar que se alonxara dos ideais nacionalsindicalistas. Ao comezo da Guerra Civil Española foi detido e fusilado.

PERSOEIRO

Teorizador político, ensaísta e diplomático. Partidario do anarquismo, evolucionou cara á ideoloxía de dereitas, e en La crisis del humanismo (1919) propugnou un retorno aos valores católicos e tradicionais. Coa proclamación da Segunda República (1931) dirixiu a publicación reaccionaria Acción Española e en Galicia colaborou na revista Spes, editada en Pontevedra. Escribiu Hacia otra España (1899), Don Quijote, Don Juan y La Celestina (1926), Norteamérica desde dentro (1926), Defensa de la Hispanidad (1934) e o ensaio La brevedad de la vida en la poesía lírica española (1935).

PERSOEIRO

Rei de Asturias e Galicia (842-850), fillo de Vermudo I. Foi elixido rei polos nobres despois da morte de Afonso II sen descendentes e cando acadou o poder tivo que sufocar, coa axuda dos galegos, un intento de usurpación do trono por parte do conde Nepociano, axudado por forzas asturianas. Derrotou aos normandos que arribaran ás costas galegas. Nos seus enfrontamentos cos musulmás inclúese a lendaria Batalla del Clavijo (859). Durante o seu reinado desenvolveuse un dos momentos de maior esplendor da arte asturiana coa construción de San Miguel de Lillo e Santa María del Naranco, entre outras obras. Sucedeuno o seu fillo Ordoño I.

PERSOEIRO

Primeiro rei de Aragón (1035-1063), fillo natural de Sancho III de Navarra. Elevou Aragón á categoría de reino. Tras o asasinato do seu irmán Gonzalo (1045?), Sobrabe e Ribagorza pasaron a formar parte dos seus dominios. Loitou contra os sarracenos, aos que atacou en Graus en 1055 e novamente en 1063 cando se enfrontou co rei de Zaragoza, que estaba axudado polos casteláns e polo Cid. Morreu neste enfrontamento.

PERSOEIRO

Rei de León e Galicia (931-951), fillo de Ordoño II. A renuncia do seu irmán Afonso IV levouno ao trono leonés, que tivo que defender das acometidas sarracenas. Artellou unha coalición navarro-leonesa-castelá que levou á vitoria na Batalla de Simancas (939) sobre as tropas de ‘Abd al-Ra ḥ mān III. Durante o seu reinado produciuse a fundación de numerosos mosteiros en Galicia. Non puido evitar a independencia castelá baixo a dirección do conde Fernán González.

PERSOEIRO

Rei de León, Asturias e Galicia (966-985), fillo e sucesor de Sancho I. Accedeu ao trono cando era menor de idade e exerceron a rexencia a súa tía, Elvira de León e a súa nai, Tareixa Ansúrez (966-975). Neste período os magnates de Galicia, Portugal e Tierra de Campos actuaron con case total independencia. En 968 enfrontouse a un ataque normando e en 974, cunha coalición de navarros, casteláns e leoneses, foi derrotado por Galib, xeneral do califa al-Hakam II. Dous anos máis tarde, Almanzor dirixiu unha primeira expedición contra o reino leonés e en 981 os sarracenos destruíron Zamora. Enfrontado novamente a Almanzor, foi derrotado en Rueda en 981. Estes fracasos militares desprestixiárono, e o seu curmán Vermudo II foi coroado rei en Santiago de Compostela polos nobres galegos en 982.