"Tula" (Contén)

Relativo ou pertencente ás betuláceas.

Planta leñosa, árbore ou arbusto da familia das betuláceas.

Familia de plantas leñosas, árbores ou arbustos, que comprende unhas 70 especies, da orde das fagais. As flores dispóñense en amentos masculinos e femininos. A planta monoica florece antes da saída das follas. Danse nos países temperados e fríos do hemisferio norte, aínda que hai algunhas especies na alta montaña tropical de América e Asia. Gran parte das betuláceas proporcionan madeira, moi apreciada na construción de mobles. A esta familia pertencen o amieiro, o bidueiro e a abeleira.

Acción e efecto de capitular.

1. Convenio militar que pon fin á resistencia dunha tropa sitiada nunha praza fortificada ou rodeada en campo aberto, polo que se establece, segundo as regras de honor militar, o trato que teñen que recibir oficiais e soldados. Posto que non concerne á constitución administrativa ou política do territorio, non precisa confirmación do xefe de estado e entra en vigor de forma inmediata.

2. capitulación incondicional

   Capitulación na que as forzas gañadoras se consideran libres de calquera compromiso de tipo xurídico respecto aos vencidos. Foi aplicada durante a Segunda Guerra Mundial polas forzas aliadas a Alemaña e a Xapón.

Na Península Ibérica, durante o proceso de expansión territorial dos reinos cristiáns cara ao sur, era unha rendición pactada entre os reis cristiáns e os musulmáns, pola que estes conservaban determinados dereitos e propiedades. Era similar ao sulh musulmán. Tiña como finalidade evitar a despoboación do territorio conquistado. Afonso VI de Castela pactou a capitulación de Toledo (1085), Afonso I de Aragón a rendición de Zaragoza (1118) e Xaime I de Aragón a de València (1238).

Desde o s XV, contrato establecido entre a monarquía e uns particulares para levar a cabo unha empresa xeralmente político-militar. O custo da empresa achegábao a monarquía, aínda que en ocasións tiña que recorrer a empréstitos de mercadores ou á outra parte contratante. O obxectivo xeral era a exploración e conquista dun territorio, pero tamén se firmaban outras capitulacións nas que o estado confiaba a un particular a construción de obras públicas, a explotación dos recursos naturais ou a tramitación de relacións comerciais cos pobos indíxenas. Adoitábase conceder aos asinantes o goberno civil e militar e a impartición de xustiza con cargos como os de adiantado, gobernador ou capitán xeneral. As capitulacións asinadas para a conquista das Canarias foron un significativo precedente e, no caso do continente americano, estas inicíaronse coas capitulacións de Santa Fe (17.4.1492) entre os Reis Católicos e Colón.

Cada unha das disposicións que o emperador do Sacro Imperio xuraba, unha vez elixido, confirmando as soberanías dos príncipes electores.

Contrato ou condicións relativas ao matrimonio que se estipulan por escrito entre as partes. A súa función principal é a de lles permitir aos cónxuxes o pacto do réxime económico familiar que máis se adapte ás súas necesidades e conveniencias. Tamén poden servir para regular a sucesión mortis causa, pactando nelas a institución de herdeiro, crear unha comunidade familiar que obrige os seus membros a unir esforzos e achegar os seus ingresos para auxiliar as necesidades familiares e establecer beneficios de viuvez ao conxuxe sobrevivente. As capitulacións matrimoniais están admitidas no dereito español e tamén noutros países como Francia, Bélxica e Suíza co nome de contrat de mariage. Presentan moitas variantes, pero é fundamental en case todos a existencia da herdanza que os pais fan a favor dos fillos que casan (herencia); nelas figuran tamén moitos outros pactos, tales como a reserva de cantidades ou de propiedades para dotar os outros fillos, reserva do dereito...

Convenio polo que se establecía o estatuto xurídico dos súbditos dos estados occidentais nos países non cristiáns. Utilizouse no Imperio Otomano e, posteriormente, nos estados do norte de África e nos países baixo ocupación colonial, protectorados, etc. Iniciado no s XV por acordo entre o Sultán Muhammad II e Xénova e Venecia, xeneralizouse a partir do pacto entre Francisco I de Francia e Sulaymān II.

1. Relativo ou pertencente a un cabido secular ou eclesiástico ou ao capítulo dunha orde.

2. sala capitular

   Lugar de reunión da comunidade de relixiosos nos mosteiros ou dos cóengos nas catedrais.

1. Membro dun capítulo eclesiástico.

2. Membro con voto dalgúns organismos, como o rexedor no seu concello.

Precepto legal procedente dos soberanos carolinxios e das súas asembleas lexislativas, con vigor en todo o Imperio. Algúns deles, sen embargo, tiñan carácter adicional nos códices vixentes nas rexións anexionadas.

1. Aplícase á letra maiúscula, impresa ou manuscrita, empregada como inicial da primeira palabra dun texto, libro, capítulo, parágrafo, etc, con intención estética, a miúdo ornamentada. A forma máis antiga e máis simple de obter o efecto estético era escribila á marxe do texto. O ornamento máis antigo (s VI) consiste no entrelazado e en elementos xeométricos, aínda que tamén aparecían adornadas con figuracións florais, zoomorficas e antropomorficas e, máis tarde, apareceron enmarcando unha escena alusiva ao texto ou ben incluídas dentro da propia escena. Coa imprenta as letras capitulares continuaron representando un papel artístico, sobre todo do s XV ao s XVII.

2. Aplícase a calquera tipo de letra maiúscula, manuscrita ou de imprenta.

...

Chegar a un acordo ou pacto dúas persoas ou partes.

1. Entregarse un exército ou unha praza de guerra, estipulando co inimigo as condicións para a rendición.

2. Renderse ao inimigo baixo determinadas condicións.

3. Declararse vencido ou someterse en calquera asunto despois de ofrecer resistencia ou oposición.

Cantar as capítulas das horas canónicas.

Libro que reúne cunha certa orde expositiva (sistemática, cronolóxica, xeográfica, etc) unha serie de documentos e copias de documentos relativos a un determinado dominio civil ou eclesiástico, e que ten como función máis importante a de conservar e facilitar a consulta dos privilexios, títulos e dereitos dominicais dunha entidade xurídica ou dunha familia. Apareceron por vez primeira en Inglaterra trala conquista normanda, destinados ás fundacións relixiosas, aínda que logo os empregaron particulares e institucións civís. A presentación dos cartularios, polo menos ata o s XIII, adóitase axustar a unhas características determinadas: gran formato (de cuarto maior a folio maior), en pergamiño, con algunhas ilustracións, e escrito a dúas columnas. Os cartularios constitúen unha importante fonte historiográfica. Teobaldo I de Navarra (1201-1253) estableceu as súas leis por escrito e elaborou un Cartulario Magno con todas elas. Destacan o Liber Feudorum Maior (ss XII-XIII),...

1. Arquiveiro palatino que no Imperio Romano de Oriente tiña ao seu cargo a conservación dos documentos públicos.

2. En Italia, funcionario civil ou eclesiático encargado da conservación dos documentos públicos e que actuaba tamén como notario.

Libro que levaba o escribán dunha nave para anotar nel os datos de carga e descarga, ademais doutros detalles da contabilidade.

Acción de congratular ou congratularse.

Expresión de felicitación. OBS: Xeralmente, utilízase en plural.

Manifestar unha persoa satisfacción a outra á que lle aconteceu algo favorable.

Mostrarse contenta ou satisfeita unha persoa por algún acontecemento favorable.