dama
(< fr dame < latdomĭna)
-
-
s
f
Muller que pertence á nobreza.
Ex: Celebrouse unha festa no palacio á que asistiron as damas máis ilustres.
-
s
f
Muller que mostra boa educación e elegancia.
Ex: Ante unha situación tan comprometida, comportouse coma unha verdadeira dama.
-
s
f
Tratamento de respecto que se lles dá ás mulleres.
Ex: As damas deben pasar antes cós cabaleiros. Damas e cabaleiros, a función vai comezar.
Sinónimos: dona, señora. -
s
f
[ESPECT]
Tipoloxía teatral que se utilizaba para diferenciar o papel das actrices nas compañías, en función do personaxe que tiñan que representar. Así, no teatro español do s XIX, a primeira dama desempeñaba os papeis importantes, mentres a segunda, a terceira e a cuarta tiñan asignados outros roles en función do tipo de espectáculo. Tamén se diferenciaba entre a dama inxenua, a dama nova, a dama de carácter, a dama de cantado e a dama de música.
-
primeira dama
Esposa dun presidente de república.
-
s
f
-
s
f
Muller galanteada ou amada por un home.
Ex: Aquela moza sempre fora a dama dos seus soños.
-
s
f
Peza do xadrez, a máis importante despois do rei.
Ex: No último movemento comeulle a dama co rei.
-
-
s
f
Peza que, no xogo de damas, se cobre con outra da mesma cor cando consegue chegar á primeira liña do contrario e que se pode mover en todas as direccións.
Ex: Levaban cinco minutos de xogo e xa tiña unha dama.
-
s
f pl
Xogo de habilidade practicado entre dúas persoas. O xogo realízase sobre un taboleiro de 64 cadros e 24 pezas, no xogo español, e nun de 100 cadros e 40 pezas no polaco. As pezas, unhas brancas e outras negras, póñense nos cadros negros. Os xogadores moven alternativamente as pezas en diagonal de cadro en cadro, sen poder retroceder. O xogo consiste en matar as pezas do contrario, cousa posible cando se ten unha peza diante doutra do contrario cun cadro baleiro detrás. Se unha peza consegue chegar a un cadro da última liña horizontal convértese en dama. A dama pode retroceder e moverse en diagonal saltando varios cadros e matando todas as pezas que atope nas súas diagonais.
-
s
f
-
dama branca
[MIT]
Ser fantástico da mitoloxía que se relaciona cos humanos, á que se lle atribúen calidades positivas, como a fermosura e a bondade. Vive nas augas, en covas, castros, penedos ou lugares fantásticos.
-
dama de honra/honor
-
[HIST]
Muller que servía e acompañaba a raíña e as princesas.
-
Muller que acompaña a elixida nun concurso de beleza, a raíña dunha festa ou a noiva na cerimonia do seu casamento.
-
[HIST]