ganar

1. v t

   Conseguir alguén algo con traballo e esforzo. Na tradición oral recóllense ditos como: “Moito ganou o que noutro escarmentou. Nada ganou o que non escarmentou. Non se gana o pan sin afán. O bo ganar fai o bo gastar. Onde non se perde nada, sempre algo se gana. Onde se gana gástase, e onde se gasta gánase. O que sementa e cría, tanto gana de noite como de día. Pouco vale ganar sen gardar. Ten coidado de ganar, que tempo che queda para gastar”.

   Ex: Ganou moitos cartos co seu negocio. Ganei moitos amigos durante a miña estancia nesa aldea. Precisa ganar máis confianza en si mesmo.

   Sinónimos: gañar.
2. v t

   Percibir un soldo por un traballo realizado.

   Ex: Gana menos do que merece.

   Sinónimos: cobrar, gañar.
3. v t

   Obter un premio.

   Ex: Ganou un xamón na rifa de Nadal.

   Sinónimos: gañar.
4. v t

   encer nun xogo, competición ou confrontación.

   Ex: Ganou o campionato de dominó.

   Sinónimos: gañar, triunfar. Antónimos: perder, perder.
5. v t

   Captar ou atraer a vontade de alguén.

   Ex: Ganou moitos partidarios co novo programa de goberno.

   Sinónimos: gañar. Antónimos: perder, perder.
6. v t

   Merecer alguén algo.

   Ex: Vas ganar unha labazada como non deixes de protestar.

   Sinónimos: gañar.
7. v t

   Chegar a un lugar algo ou alguén.

   Ex: Ganaron o cume da montaña pola cara norte.

   Sinónimos: gañar.
8. v t

   Conquistar ou alcanzar algo nunha confrontación bélica.

   Ex: Ganaron a guerra.

   Sinónimos: gañar. Antónimos: perder, perder.
9. v i

   Mellorar en calquera aspecto ou con certa cousa.

   Ex: Ganou serenidade cos anos. A casa ganou coa nova decoración.

   Sinónimos: gañar. Antónimos: perder, perder.
10. v i

    Ser superior a alguén ou a algo.

    Ex: Gánalles a todos en picardía.

    Sinónimos: avantaxar, gañar, superar.

Frases feitas

• Ganar a dianteira. Pasar para adiante nunha competición.

• Ganar a palma. Lograr a vitoria.

• Ganar a vida. Conseguir os medios económicos necesarios para vivir.

• Ganar a volta. Envorcar.

Refráns

• A ganancia vai na compra.
• Animal de bico non fai ao amo rico.
• Arrieiro dunha besta, cesteiro dunha cesta e pescador dunha cana, perde máis do que gaña.
• Honra e proveito non caben nun queipo.
• O ben gañar fai o ben gastar.
• O bo gañar fai o bo gastar.
• O bo gañar trae o bo gastar.
• O home mancebo gaña, inda perdendo.
• O mal gañado lévao o diaño.
• Ten coidado de gañar, que tempo che queda para gastar.
• Traballar e non medrar é cousa para rabear ou tolear.
• Traballar para medrar e sempre pobre estar, mal se pode aturar.