Gomariz, Santa María de

Igrexa parroquial situada en Leiro. Foi priorado do mosteiro de Toxos Outos en tempos de Afonso VII. Foi unha posesión codiciada e pertenceu a Pedro Ruiz Sarmiento, adiantado maior de Galicia, ao mosteiro de Sobrado, ao cabido ourensán e finalmente ao mosteiro de Sobrado. A construción románica (s XII) empregouse como adega da casa prioral trala construción dunha nova igrexa en 1505. Ten planta de nave única e ábsida rectangular. Na fachada destaca a porta formada por arquivoltas semicirculares apoiadas en dous pares de columnas, dúas lisas e dúas estriadas, con capiteis vexetais e zoomorfos.