Luis André, Eloi

Profesor, filósofo e psicólogo. Doutorouse (1902) na Universidad de Madrid e, en 1904, acadou a cátedra de instituto, ano en que se incorporou ao Instituto de Soria, pero pouco despois trasladouse ao Instituto de Ourense onde deu clases de psicoloxía e lóxica. A partir de 1914, desenvolveu o seu labor docente en Toledo ata que en 1919 pasou ao Instituto Cardenal Cisneros de Madrid. Opositou, sen éxito, contra Ortega y Gasset para acceder á cátedra de metafísica da Universidad de Madrid. Integrado no grupo de galegos de Madrid, con Basilio Álvarez e Portela Valladares, desde 1915 vinculouse ao grupo Estudios Gallegos. Compaxinou a docencia con continuas viaxes ao estranxeiro para completar a súa formación pedagóxica e didáctica, e estar informado das renovacións educativas europeas. Tasladouse a Lovaina, Bruxelas e París (1899-1910) para realizar estudios superiores de filosofía como bolseiro da Universidad de Salamanca, e, como bolseiro do estado, a Leipzig e Jena (1909-1911). Polo R D de 28 de xullo de 1906 o goberno español comisionouno para estudar a organización do Ministerio de Fomento en Francia, Bélxica e Italia, comezando así a súa vinculación coa Junta para Ampliación de Estudios e Investigaciones Científicas (JAE), que rematou no ano 1913, despois de serlle denegada a solicitude dunha nova bolsa para estudar psicoloxía experimental da linguaxe con W. Wundt. Como discípulo seu creou no curso 1908-1909 o Gabinete de Psicoloxía Experimental no Instituto de Ourense, experiencia que repetiu durante os anos 1913-1915 no Instituto General y Técnico de Toledo. En 1910 trasladouse a Leipzig onde traballou con Wundt, e converteuse así no primeiro español que realizou traballos de investigación psicolóxica en Alemaña. Ademais do seu labor docente, publicou 30 libros, 56 artigos e 6 traducións, de temática variada (educación, filosofía, política, cultura alemana, problemas educativos e pedagóxicos, cultura e lingua en Galicia), colaborou en distintos xornais, entre eles La República, e foi redactor xefe da Revista Nacional de Economía. Dos títulos referidos a Galicia destaca Galleguismo. Lucha por la personalidad nacional y la cultura (1931), compendio de artigos de temática galega, en que reivindica unha pedagoxía cultural e lingüisticamente adaptada a Galicia e critica o atranco que supoñía que os galego falantes se atopasen cunha escola en castelán. En canto á educación e problemas pedagóxicos destacan Educación de la adolescencia. Estudio crítico del estado de la segunda enseñanza y de sus reformas más urgentes (1916), en que critica a situación da educación en España e propón a súa reforma baseándose en modelos europeos e americanos, Elementos de educación cívica, jurídica e económica (1921) e El espíritu nuevo en la educación española (1926). De temática filosófica, psicolóxica ou referencia á cultura alemana, destaca El histrionismo español. Ensayo de psicología política (1906), Ética española (1910), La mentalidad alemana. Ensayo de explicación genética del espíritu alemán contemporáneo (1914), La cultura alemá en su relación con la vida y los problemas del pueblo alemán (1916), Elementos de psicología. La ciencia del alma según los resultados de la investigación experimental (1919), Dos idearios y dos democracias (1919), Nociones de psicología experimental (1924) e Sistema de filosofía de los valores: Lógica. Morfología mental (1925). No campo da tradución cómpre mencionar Filósofos contemporáneos (1909), de H. Höffding, Introdución a la filosofía (1912) e Sistema de filosofía científica o sea fundamentos de la metafísica de la experiencia (1913), de W. Wundt, e La vida. Su valor y significación (1912), de R. Ch. Eucken.

Cronoloxía