Nosa Señora da Antiga, colexio de ou do Cardeal ou da Compañía

Construción situada en Monforte de Lemos, fundada en 1591 polo cardeal Rodrigo Fernández de Castro. O proxecto inicial foi obra do xesuíta Andrés Ruiz xunto con Veremundo Resta, pero desde 1593 dirixiu a súa construción Juan de Tolosa que modificou os planos iniciais. Este formouse con Juan de Herrera no Real Monasterio de San Lorenzo de El Escorial, o que explica a similitude entre ambas as dúas obras. Desde 1602 ata 1622, data de remate do complexo arquitectónico, dirixiu as obras Simón de Monasterio, autor das torres e do claustro. Trátase dunha construción monumental que se artella arredor da igrexa que ocupa o eixe central, e aos seus lados sitúanse as dúas ás edificadas, cada unha co seu patio. Ten planta de cruz latina cunha soa nave, á que se abren catro capelas intercomunicadas por cada lado, que simulan naves laterais. As pilastras teñen o fuste estriado e sosteñen unha cornixa voada da que sae a bóveda de canón con casetóns que cobre a nave. No cruceiro a cúpula ten forma de media laranxa. No exterior destaca a austeridade e a horizontalidade da fachada, de tres corpos, interrompida pola presenza de dúas torres cara aos extremos e polo remate que sobresae da portada. Na parte superior da fachada destaca o frontón recto en que se insire un escudo coas armas do cardeal Rodrigo Fernández de Castro. É o exemplo máis destacado de arquitectura manierista en Galicia, aínda que xa avanza o estilo barroco en elementos como as galerías laterais e a decoración e esvelteza dos pináculos da fachada.