Reforma, Guerra da ou Guerra dos Tres Anos

Conflito armado que estalou en México en 1858, tras a promulgación da Constitución de Querétaro (1857) e que supuxo unha guerra civil. Enfrontou os grupos conservadores, liderados por Félix María Zuloaga e contrarios á nova constitución, e os liberais, que a defendían e que estaban representados por Benito Juárez, quen asumiu a presidencia da república en 1858. Ao mesmo tempo, os conservadores nomearon como presidente da república a Zuloaga -substituído desde 1859 por Miguel Miramón-, de xeito que o conflito armado se tornou inevitable. Mentres que Zuloaga derrogaba desde Ciudad de México a lexislación anterior, Juárez radicalizou o programa de reformas que emprendera en 1856 e que comprendía as Leyes de la Reforma, de marcado carácter anticlerical e laico. En 1859 obtivo o recoñecemento estadounidense do seu goberno e a partir dese ano a guerra virou ao seu favor. En 1860, o xeneral liberal Jesús González Ortega derrotou as tropas de Miramón en Guanajuato e Tlaxcala, logrando entrar en Ciudad de México o 1 de xaneiro de 1861, pero dez días despois Juárez entrou na cidade e formou un novo goberno.