Toro Santos, Xesús Miguel de

Escritor. Coñecido como Suso de Toro, está considerado como un dos escritores máis destacados da literatura galega contemporánea. Formado en historia da arte moderna e contemporánea, e militante do Movimiento Comunista de España (1973) e do Partido Obreiro Galego (1977), participou en actividades de diversas organizacións sindicais estudantís e de traballadores. Colaborador de diversos medios de comunicación, como Diario de Galicia e La Voz de Galicia, a súa obra, traducida e publicada en varios idiomas, e adaptada en parte á cinematografía, caracterízase polo seu afán crítico cara á sociedade galega actual. Cunha mestura de elementos rurais e urbanos, xunto á utilización dunha linguaxe popular, o autor pretende poñer en evidencia e ridiculizar todo aquilo que representa unha mera copia nos diversos ámbitos da sociedade, especialmente no político, cultural e social. A súa produción, que abrangue os campos da novela, o ensaio e a obra dramática, iniciouse co seu conto De 10 a 11, premiado no Certame Modesto R. Figueiredo. A esta obra seguíronlle, no apartado de narrativa, Caixón Desastre (1983, Premio Galicia), en que utiliza de forma maxistral as técnicas do diálogo; Polaroid (1986, Premio da Crítica Galicia), onde reflicte o dominio do monólogo interior e certos trazos do relato clásico; Land Rover (1988), unha novela dotada dunha complexa estrutura; Ambulancia (1990), unha aproximación ao xénero policial; Tic-Tac (1993, Premio de la Crítica Española), que reflicte o multiperspectivismo e a heteroxeneidade da mensaxe e dos seus propios personaxes; A sombra cazadora (1994), unha novela xuvenil, localizada nun futuro próximo e marcada polo seu dinamismo; Calzados Lola (1997, Premio Eduardo Blanco Amor), Círculo (1998), que foi adaptada para Teatro do Adro e Teatro de Ningures; Non volvas (2000, Premio de la Crítica Española), 13 Badaladas (2002, Premio Nacional de Narrativa 2003) e Morgún (2003), unha novela épica orientada a un público xuvenil en que mestura o clásico relato de aventuras co drama shakesperiano e a traxedia grega. Ademais da obra de teatro escrita para o grupo Artello Unha rosa é unha rosa (unha comedia de medo) (1996), no ámbito do ensaio destacan os textos xornalísticos Camilo Nogueira e outras voces: unha memoria da esquerda nacionalista (1991); F. M. (1991), que resulta imprescindible para coñecer a súa poética; Parado na tormenta (1996), onde analiza diversos aspectos da cultura e da sociedade galega; A carreira do salmón (2001); Nunca Máis Galiza á intemperie (2003); Españois Todos (2003), en que reivindica un modelo de estado máis europeo e menos centralizado; Ten que doer: literatura e identidade (2004), en que defende o retorno ás formas puras da traxedia e do drama; e Outra idea de España (2005), onde reivindica unha sociedade aberta e libre, á marxe do modelo estatal proposto pola dereita política.

Cronoloxía