¹ haber

1. v t

   Ser ou existir algo. OBS: Na tradición oral recóllense ditos como: “Onde non hai nada, a porta está sempre pechada. Onde non hai, non cómpre buscar. Para todos haxa, e para nós non falte.”

   Ex: Non hai razóns para que te enfades. Hai xente que non é de fiar. Xa non hai veráns coma os de antes. Había síntomas de contaxio. 

2. v t

   Ocorrer ou ter lugar algo.

   Ex: Onte houbo unha gran manifestación. Esa nubes anuncian que haberá temporal. 

3. v t

   Estar ou atoparse nun lugar.

   Ex: Esperamos que haxa moito público na estrea. 

4. v t

   Pasar ou transcorrer o tempo que se expresa.

   Ex: Xa hai dous anos que non viñan de vacacións.

   Confrontacións: facer.

Frases feitas

• 2 Perífrase temporal de inminencia que indica que algo estivo a piques de ocorrer. OBS: Aparece con este valor co verbo en pretérito ou antepretérito de indicativo. Ex: Houbo ir de fociños. Houberon de chegar ás mans.

• 4 Perífrase modal que expresa valor hipotético. Ex: A estas horas ha de estar comendo. Ha de andar polos trinta anos.

• Éche/Évos o que hai. Indica a realidade dun feito ou situación. Ex: Isto éche o que hai, pódelo coller ou non.

• Haber + (de) + inf 1 Perífrase temporal de posterioridade que indica que a acción expresada polo infinitivo vai ocorrer. OBS: Aparece con este valor co verbo en presente ou copretérito de indicativo. Ex: Hei de falar con ela en canto poida. Dixo que che contaría algo que te había sorprender.

• Haber roupa ao sol/tendida. Estar presente alguén que non se quere que escoite ou saiba o que se fala, especialmente un neno.

• Non haber tal. Non ser verdade o que se di. Ex: El dirá o que queira, pero non hai tal.

• 3 Perífrase modal que sinala o carácter obrigatorio da acción que expresa o infinitivo. Ex: Has comer o que hai.

• Haber + que + inf. Perífrase modal que indica carácter obrigatorio. Ex: Hai que acabar con esa actitude.