por

1. Indica lugar onde ou a través do que.

   Ex: Foi pola beiravía. Sobe pola escaleira. 

2. Expresa tempo pouco preciso ou indeterminado.

   Ex: Visitounos polo mes de marzo. 

3. Indica duración.

   Ex: Marchou por un ano. 

4. Indica repartición ou distribución.

   Ex: Foron pasando un por un. 

5. Indica causa ou motivo.

   Ex: Non te chamaron por mal amigo. 

6. Indica finalidade.

   Ex: Vai á tenda por leite. 

7. Expresa prezo ou valor.

   Ex: Vendeuno por poucos cartos. 

8. En beneficio de, en proveito de.

   Ex: Vaino facer polos fillos. 

9. Expresa medio de transporte ou de transmisión.

   Ex: Mandouno por correo urxente. 

10. Relaciona os factores dunha multiplicación.

    Ex: Cinco por tres son quince. 

11. Introduce o complemento dalgúns verbos.

    Ex: Ide por el e volvede axiña. 

12. Expresa o complemento axente nas oracións pasivas.

    Ex: O caso é sabido por todos nós. 

13. Pregunta a causa ou motivo de algo, seguido do pronome interrogativo que.

    Ex: Por que me chamas? 

14. Indica que algo non se realizou, ante infinitivo.

    Ex: Todo está por facer. 

15. Indica modo ou maneira en que se realiza algo.

    Ex: Faino polas boas. 

16. Indica substitución ou equivalencia.

    Ex: Cóntallo por min. OBS: Contrae coa segunda forma do artigo determinado dando lugar ás formas polo, pola, polos, polas.

Frases feitas

• Por moito que loc conx Introduce unha oración que expresa unha dificultade que obstaculiza, pero non impide, o cumprimento indicado na outra. Ex: Por moito que insistas, non cho vou dicir.

• Por/Polo tanto loc conx Indica consecuencia. Ex: Non quixeches vir comigo, polo tanto non tes agasallo.