alienación

alienación

(< alienar)

  1. s f

    Acción e efecto de alienar.

    Sinónimos: alleamento.
  2. s f

    Acto polo cal unha persoa transmite a outra ou a outras o dominio ou outro dereito sobre unha cousa ( disposición).

  3. s f [FILOS/SOCIOL]

    Na tradición filosófica idealista, que procedente dos clásicos grecolatinos chegou a Hegel a través de Agostiño de Hipona, a alienación é un estado de perda, separación e afastamento. Hegel definiuna como o estado en que unha realidade se atopa fóra de si, polo tanto, exteriorízase ou obxectívase; en Phänomenologie des Geistes (Fenomenoloxía do espírito, 1807), defende que a natureza é unha obxectivación do espírito e, neste sentido, é espírito alienado. Algúns discípulos de Hegel, como Bauer ou Feuerbach, secularizaron estas nocións e identificaron a obxectividade cos resultados da acción humana, afastados da conciencia que os creou. Foi Marx, quen, radicalizando a filosofía de Feuerbach, deu un significado sociolóxico á alienación, que pasou a considerar articulada no seo das condicións sociais e en especial da explotación económica. Nas súas obras de mocidade, nas que máis se preocupa da cuestión, define a alineación ao redor dos seguintes eixes: o obreiro atópase afastado ou alienado do produto do seu traballo, que non lle pertence; alienado da actividade laboral mesma; alienado do resto da sociedade, principalmente da burguesía, que o explota; alienado de si mesmo, pois está escindido do mundo e da súa propia actividade, que lle é allea. Daquela, a alienación é para Marx a escravitude propia do modo de produción capitalista. Nas obras de madurez parece non estar presente o concepto de alienación dun xeito axiolóxico; sen embargo, atópase no seu concepto de feitichismo da mercadoría, recollido en Das Kapital (O capital, 1867). A sociedade comunista abre, segundo Marx, a posibilidade de que o home desenvolva plenamente as súas capacidades superando as limitacións impostas pola división do traballo. O concepto foi novamente actualizado, dentro da tradición marxista, por Lukács, quen o integrou na noción de cousificación e o xeneralizou para referirse á condición humana baixo o capitalismo. A Escola de Frankfurt (Adorno, Marcuse, Habermas) revisou o concepto na mesma tradición marxista. Limitada á súa significación técnica, este concepto foi empregado no campo estricto da filosofía por diferentes correntes de pensamento, principalmente polo Existencialismo (Sartre, Merleau-Ponty). As correntes sociolóxicas non marxistas (Blauner, Braverman) empregan na actualidade o concepto de alienación no contexto da automatización da produción.

  4. s f [PSIC]

    Enfermidade mental.

    Ex: Foi ingresado pola alienación que padece dende aquel accidente.

    Confrontacións: demencia, loucura.
  5. s f [LING]

    Carencia de vontade de ser dos individuos que integran unha comunidade lingüística. Implica unha ausencia de consciencia lingüística, que prexudica o proceso normalizador nunha comunidade bilingüe.

Refráns

  • Estamos no lugar e non vemos as casas.
  • Fala da caza e tena na casa.
  • O sol da porta non quenta.
  • Vemos menos o que está máis preto.

Palabras veciñas

alidona | alienabilidade | alienable | alienación | alienado -da | alienador -ra | alienante