¹ bolo

1. s m

   Porción de masa de calquera substancia de forma máis ou menos arredondada.

   Ex: O rapaz fixo un bolo coa plastilina na escola. É unha tea moi mala porque a estreei recentemente e xa fai bolos.

2. s m

   Grumo que se forma nunha substancia mal diluída ou porción arredondada que se forma nun líquido ao callar.

   Ex: Non revolviches ben as papas e formáronse bolos.

   Sinónimos: bolboroto, borboroto, cadullo.
3. s m

   Avultamento que se orixina nunha superficie debido a un golpe.

   Ex: Caeu de fociños e saíulle un bolo na fronte.

   Sinónimos: pote.
4. [ALIM]
   1. s m

      Peza de pan de forma arredondada, máis ben grande, con moito miolo.

      Ex: Merquei media ducia de bolos na panadería.

      Sinónimos: molete.
   2. s m

      Peza de pan esponxoso, feito xeralmente con fariña, leite e ovo, con forma de molete. Tamén se chaman así os bolos de pequeno tamaño e de forma arredondada, adozados con azucre, que a comezos de século eran habituais nas festas e feiras de Galicia. OBS: Tamén se coñecen co nome de bolos suízos ou bolos de leite.

   3. s m

      Peza de pan de fariña de centeo, millo ou trigo que se cocía na lareira empregando unha pedra especial, a pedra do bolo, de granito, puída e de forma arredondada.

   4. s m

      Peza de pan arredondada de millo ou doutra fariña, que pesaba entre 14 e 50 libras, e que os mariñeiros levaban a bordo cando tiñan que permanecer varios días traballando no mar.

   5. bolo asmo

      Bolo feito coa masa de pan sen fermentar.

   6. bolo da pedra

      Pan que se facía coa flor da fariña e auga quente durante as muiñadas; cocíase entre dúas pedras e requentábase ao lume.

   7. bolo da regueifa

      Bolo de trigo máis ben grande que se disputaba nas vodas.

   8. bolo de san Pantaión

      Bolo que se facía para entregarllo ao primeiro pobre que pasaba.

   9. bolo do pote

      Bolo de fariña de millo, cocido co caldo, que se facía no entroido e nos tempos de escaseza de pan.

      Sinónimos: bullote.
   10. bolo maimón

       Bolo de mazapán que se enchía de froitas en conserva.

   11. bolo oután

       Pan de millo ou de trigo, máis alto no centro ca no resto e polo xeral máis alto ca ancho, que se fai coa masa sobrante dunha fornada.

   12. bolo preñado

       Pequena peza de pan cocida con chourizo dentro.

5. s m [ALIM]

   Masa de manteiga que se obtén tras bater a tona do leite e deixala desorar.

6. s m [ETN]

   Porción de forma arredondada que se facía coa cera dos trobos para logo vendela aos cereiros.

7. s m

   Termo da xerga das palilleiras que designa ‘unha variedade de encaixe’.

Frases feitas

• Non estar o forno para bolos. Non ser o contexto axeitado para algunha cousa.

• Ser un bolo cru. Ser moi feo.