"Adda" (Contén)

PERSOEIRO

Nome do segundo soberano da I dinastía de Ur, que significa ‘Pai elixido por An’. Fillo de Mesannepadda (‘Heroe elixido por An’), fundador da dinastía contra o 2560 a C, sucédeo á súa morte acaecida contra o 2525. Sábese que mandou construír o templo de Ninhursag en Al-’Ubaid, salientable pola súa decoración. Durante o seu reinado, pouco despois do 2500, subiu Ur-Nanse ou Urninna ao trono de Lagash. Aínda que tivo un pacífico reinado, foi coñecido polo alcume Guerreiro de Nanshe.

RIOS

Río da Lombardía, Italia, afluente pola esquerda do Po (313 Km). Nace nos Alpes Réticos, percorre a Valtellina e pasa polo lago de Como ata desembocar no Po, preto de Cremona.

PERSOEIRO

Socióloga e reformadora norteamericana. Fundou en Chicago un establecemento social chamado Hull House (1889). Militante e defensora dos inmigrantes e dos negros, do pacifismo e do sufraxio universal feminino. Foi presidenta da Asociación Feminina Internacional para a Paz e a Liberdade, no ano 1931 concedéuselle o Premio Nobel da Paz. Entre outras obras escribiu Democracy and social ethics (Democracia e ética social, 1902) e Newer ideal of peace (Un novo ideal pacifista, 1907).

PERSOEIRO

Avogado e político, coñecido polo diminutivo de Txiki. Licenciado en Dereito polas universidades de Deusto e Valladolid, está especializado en Dereito Laboral; realizou tamén estudios de economía en Londres. En 1972 afiliouse ao Partido Socialista Obrero Español (PSOE) e á Unión General de Trabajadores (UGT). No congreso de Suresnes de 1974 foi nomeado secretario de xuventude, cargo que repetiu en 1976; en 1974 foi elixido vicepresidente da Internacional de Xuventudes Socialistas. Foi secretario xeral do Partido Socialista de Euskadi (PSE) ata 1988, e actualmente o seu presidente. Membro da executiva federal do PSOE (1979-1997), foi secretario de organización (1984-1994) e secretario de relacións políticas e institucionais (1994). Foi deputado por Biskaia nas eleccións de 1977 e 1979, escano que abandonou en 1980 para encabezar as listas ao primeiro parlamento vasco. Deputado por Araba (1982), encabezou a candidatura por esta provincia en 1986. En 1989 renunciou ao seu posto no parlamento...

PERSOEIRO

Político mauritano. Licenciouse en Leis en París. Membro da Union Progressiste Mauritanienne, fundou o Parti du Reagroupement Mauritanien en 1958. Foi elixido primeiro ministro de Mauritania dentro da Communauté Française (1958-1960). Despois da independencia (1960), resultou elixido presidente da República en 1961 e creou o Parti du Peuple Mauritanien, que se converteu no único partido legal ata 1978. A súa postura evolucionou desde unha posición prooccidental cara ao neutralismo e ao panarabismo, e entre outras medidas, retirou a Mauritania da zona económica do franco francés e anexionou parte do antigo Sáhara Occidental. En 1971 foi nomeado presidente da Organización para a Unidade Africana (OUA). Derrocado por un golpe militar dirixido polo tenente coronel Mustafa Ould Salek en 1978, pasou un ano na cadea, e en agosto de 1979 exiliouse en París, dende onde dirixe o movemento Alliance pour une Mauritanie Democratique.

PERSOEIRO

Escultor. Coñecido como Francesco Ferruci, traballou na corte dos Medici e especializouse no traballo do pórfido. Entre as súas obras destaca a Fontana del Carciofo no Giardino di Boboli e a base da fonte do patio do Palazzo Vecchio.

PERSOEIRO

Escritor. Publicou La Madonna dei filosofi (1931), Il castello di Udine (1934), Meraviglie de Italia (1939), Anni (1943), Adalgisa (1943), Novelle dal Ducato in fiamme (1953), Accoppiamenti giudiziosi (1963), Quel pasticiaccio brutto di via Merulana (1957), La cognizione del dolore (1963) e Novella seconda (1971).

PERSOEIRO

Militar e político libio. En 1969 dirixiu o golpe de estado que derrocou a monarquía de Idrīs I, tralo que se converteu en comandante en xefe das Forzas Armadas e en presidente do Consello de Mando Revolucionario, que proclamou a República. Clausurou as bases militares estadounidenses e británicas, nacionalizou as concesións estranxeiras de petróleo e tentou a unidade política de Libia con outros países árabes, ao tempo que se opuxo a toda negociación con Israel. En 1976 proclamou a República Popular Árabe Libia, na que gobernou cun programa ideolóxico no que se mesturaban o socialismo, o nacionalismo árabe e o islamismo. A mediados dos oitenta foi considerado polos occidentais como principal promotor do terrorismo internacional. A negativa a extraditar dous presuntos terroristas acusados dun atentado aéreo en 1988, custoulle un duro embargo que se mantivo ata 1999, data na que iniciou unha política de conciliación con Occidente.

XACEMENTOS

Xacemento arqueolóxico de Afganistán, pertencente á actual Jalālābād. Antigo centro monástico budista, conserva vestixios de santuarios con restos de frescos e esculturas de estilo grecobúdico (ss IV - II a C).

PERSOEIRO

Político iraquí. Membro do partido Baas, participou na conspiración contra ‘Abd al-Karīm Kassem (1959) e apoiou o golpe de estado de ‘Abd al-Rahmān Aref, a quen posteriormente derrocou. Trala dimisión do presidente Ahmed Hassan al-Bakr, ocupou os cargos de secretario xeral do partido, presidente do goberno e xefe de estado (1979). O seu mandato caracterizouse pola supresión da oposición interior e a represión do movemento independentista kurdo. A agresividade da súa política exterior manifestouse na guerra que mantivo con Irán (1980-1988) e na invasión de Kuwait, feito que desencadeou a Guerra do Golfo Pérsico (1991). O embargo comercial imposto como consecuencia a Iraq pola comunidade internacional, a loita contra os movementros opositores, as masacres de kurdos e os sucesivos enfrontamentos cos inspectores de desarmamento da ONU, provocaron un incremento da tensión internacional, que desembocou nun conflito armado (2003) no país, liderado por EE UU e no que Ḥusayn foi...

ARQUIPELAGOS

Arquipélago da provincia Sassari, na rexión de Sardeña, Italia, situado no Mar Tirreno (11.024 h [1990]). Está formado por sete illas: La Maddalena, Caprera, Santo Stefano, Spargi, Budelli, Santa Maria e Razzoli. A pesca e o turismo son as fontes de riqueza principais.