"Amaro" (Contén)

Na tradición galega, ten unha lenda semellante á de santo Ero de Armenteira. Era Amaro de familia nobre, que herdara dos seus pais unha fortuna; logo de fundar con ela hospitais e asilos para pobres, emprendeu unha peregrinación para chegar ao Paraíso. Tras moitos traballos chegou co seu barco a unha illa deserta (igual que san Brandán), e alí iniciou el só a subida a un monte. No cume atopou un velliño que gardaba a porta dunha muralla de prata: no seu interior estaba o Paraíso. Como non podía entrar, por estar reservado aos mortos, o vello, apiadado, deixoulle botar unha ollada. Abraiado polo que vira, baixou onda o barco, pero en vez da praia encontrou unha gran cidade: pasaran trescentos anos. Co paso do tempo fórase formando unha grande urbe que levaba o seu nome, santo Amaro. Arrepentido pola súa soberbia, foise axeonllar diante do altar maior pedíndolle a Deus que o levase con El. Ante o asombro dos presentes, aquel home caeu morto diante do altar, onde o enterraron e comezou o culto....

Nome posiblemente de orixe celta derivado de *maruos “morto” > *n-maruos > *amaruos > Amaros co significado de ‘inmortal, inmorredoiro’. Menos probables parecen outras orixes: lat amarus ‘amargo, áspero’; xerm Ademaro ‘célebre na loita’ e grego amaurós ( ἀ -μαυρός ‘escuro, confuso’) e tampouco é seguro que teñan que ver con este nome o apelido Amarelo e o topónimo Amarelle. O hipocorístico deste nome para ao feminino é Mara. Na tradición oral recóllense cantigas como: “O tío Amaro era xastre / pero despois foi ladrón. / Non houbo xastre no mundo / que non roubase un calzón”, “Se me ve, Marica, / ha de ser contigo, / se non neste monte / quédome soliño”, “Vaite de aí, Amaro, / non me des máis pena, / que ha de vir meu amo / traerme a merenda”, “San Amaro é amigo da neve”, “San Amaro tira a reuma e pon chagas”, “O día de san Amaro salta a pedra no arado”, “O día de san Amaro bota os trompos ao faiado”, “Meu divino...

Cubrir o carneiro á ovella.

amorodeira.

Arrouparse ou abrigarse excesivamente, con máis roupa da necesaria.

Crustáceo decápodo, da sección dos carídeos, pertencente aos xéneros Crangon, Palaemon e Palaemonetes. Caracterízase por presentar a pleura do segundo segmento abdominal superposta á do primeiro, as terceiras patas non presentan pinzas e as branquias filobranquiadas. A súa carne é moi apreciada e, habitualmente, o seu prezo é elevado. A temporada na que se come vai do outono ao inverno. Consómese habitualmente cocido en fresco e aromatizado con follas de loureiro.

José Monge.

Xénero de fungos da familia das higroforáceas, que presenta cogomelos de láminas decorrentes de cor mate. En Galicia están presentes en prados as especies comestibles: C. niveus, de cogomelo de ata 5 cm de alto e de cor branca; e C. pratensis, de cogomelo de ata 10 cm e de cor alaranxada.

Cuarto dun barco destinado a dormitorio dos tripulantes ou dos viaxeiros.

Produción cinematográfica dirixida en 1957 por Rafael Gil a partir da novela curta Luz de luna (1915), de Wenceslao Fernández Flórez, e protagonizada por Antonio Casal. Foi o propio autor quen se fixo cargo dos diálogos para a versión cinematográfica. Aurelio Romay é un rapaz que abandona a súa aldea natal para traballar nunha consignataria dedicada ao transporte de emigrantes cara ás terras americanas. A partir de aquí, Gil organiza unha película sobre a emigración que se afasta da visión optimista que predominaba na nosa cinematografía. A única concesión do director foi cambiar o final que no relato literario facía descender a Aurelio da súa condición de oficinista á de obreiro mentres que, na cinta, un golpe de sorte o converte no home de confianza dun indiano. Esta foi a terceira e última adaptación realizada por Rafael Gil dunha novela de Fernández Flórez para a produtora católica Aspa Films. Nas tres ocasións o papel protagonista recaeu no actor compostelán Antonio Casal quen, nesta...

Arquitecta e escritora. É autora de El Balneario, la ciudad ensimismada (1994), A vida nos balnearios de Galicia (1996) e Vigo, puerto y destino: atlas urbanístico de Vigo (2000).

Álvaro Paradela Criado.

Que é semellante a unha sámara.