"Anzo" (Contén)

PERSOEIRO

Nome co que se coñece a Abū ‘Amīr Muhammad ibn Abī ´Amīr al Man ṣ ūr, ḥ āğib (gobernador) de Córdoba. Descendente dunha familia árabe ienemí establecida no Al-Andalus dende a conquista, ocupou importantes cargos administrativos durante o Califato de al- Ḥ akam II, ata que foi nomeado titor de Hišam II (976). Coa axuda da nai do novo califa, illouno da política, eliminou o Mu ṣḥ afí e Galib e, nomeado ḥ āğib (978), converteuse no amo absoluto do poder de Córdoba. Emprendeu cincuenta e seis campañas vitoriosas en terras cristiás entre 977 e 1002. A expedición que lle deu máis gloria foi a realizada a Santiago de Compostela no ano 997, promovida pola oposición aristocrática que conspiraba contra o Rei galego Vermudo II e pensada como un castigo para o Rei, que non quixera satisfacer o pagamento dos tributos a Almanzor. Durante a campaña arrebatou Coimbra ao Reino de Galicia, saqueou León e Astorga,...

PERSOEIRO

Designación coa que se fixo coñecido o mourisco Carban, xefe da revolta dos mouriscos da serra de Espadán (1526).

RIOS

Río de Andalucía, na vertente mediterránea. Nace na serra de Baza, atravesa unha área semidesértica e rega o val de Almanzora, que se estende entre as serras dos Filabres e de Las Estancias. Desemboca nos Cerros Colorados logo de percorrer 105 km. Nel aflúen diversos torrentes, habitualmente secos, o que explica a irregularidade do seu caudal.

PERSOEIRO

Cabaleiro galego que xunto con Diego de Lemos e Pedro Osorio dirixiu a campaña dos irmandiños durante a Segunda Guerra Irmandiña. Segundo Amor Meilán na súa obra Biografías gallegas, pertencía á familia dos Lanzós de Vilalba. Semella que Alonso de Lanzós tiña xurada a destrución da Casa de Andrade; Vasco de Aponte mantén que recibía, como outros cabaleiros do tempo, soldo dela. Segundo Martínez Sueiro, o mesmo Rei Enrique IV deulle azos ao principio da loita irmandiña, cando o movemento recibía apoio rexio. Loitou dende Lugo ata Ferrol e Pontedeume, sobre todo nos estados dos Andrade, tomando a capital, Pontedeume, onde conseguiu alistar moitos dos vasalos de Andrade nas súas hostes. Sorprendido pola chegada dos exércitos señoriais, encabezados por Fernán Pérez de Andrade e Gómez Pérez das Mariñas, fortificouse no Castro de Gundián e enviou emisarios a Diego de Lemos contando co seu auxilio para resistir. Cando á mañá seguinte os sitiadores se dispoñían novamente a asaltar o castro,...

PARROQUIA

Parroquia do concello de Lalín baixo a advocación de san Xoán.

IGREXAS

Igrexa románica da parroquia de Anzó (Lalín). De nave única e ábsida de planta rectangular, destaca o tímpano da porta sur, decorado con motivos xeométricos (círculos e cruces). Algúns dos capiteis do interior mostran unha clara influencia do románico compostelán da primeira metade do s XII, aínda que a súa edificación sexa posterior.

1. Pequeno arpón ou gancho farpado, de ferro ou doutro metal, que vai atado ao sedal ou á liña, para a pesca a cordel e para a composición dos grandes aparellos da pesca con palangre, no que se pon o engado para pescar.

2. Aquilo que unha persoa discorre para enganar a outra.

LIÑAXES

Liñaxe orixinaria de Viveiro. Pode aparecer tamén coa variante   Anzó. As súas armas levan en campo de azul un anzol sobre ondas de azul e prata.

RIOS

Río de Castela, na conca do Douro. Afluente pola esquerda do Pisuerga, no que desemboca augas arriba de Torquemada, logo dun percorrido de 122 km. Nace na serra da Demanda e pasa pola cidade de Burgos. Recibe as augas do Urbel pola dereita, e as do Cogollos e o Arlanza pola esquerda. No val alto do río está situado o encoro de Arlanzón, que alimenta a central hidroeléctrica de Villasur de Herreros.

PUBLICACIÓNS

Publicación editada polo concello de Betanzos en 1953, subtitulado “Boletín de información municipal”. Desapareceu probablemente en 1955.

1. Paso dunha escaleira ou dunha escada. SIN: banceira, chanzo.

2. Cada un dos largueiros onde van colocados os chanzos dunha escada constituíndo a armazón principal da mesma.

3. Cada un dos largueiros que soporta a armazón dunha cama, dun bastidor, etc.

4. 1. Cada unha das catro varas que saen das andas e serven para levalas aos ombreiros. Os banzos, especialmente os dianteiros, son sometidos a poxa nalgunhas parroquias galegas co fin de poder levar calquera santo milagreiro nunha procesión.

   2. Cada un dos brazos polos que se suxeita a padiola.

5. Cada un dos listóns de madeira máis grosos que forman parte do bastidor no que se ha de bordar.

6. Peza grande onde se talla o peitoril dun pozo.

7. Listón ancho que serve de reforzo aos costados dunha embarcación.