"Arturo" (Contén)

GALICIA

Licenciouse en Filosofía e Letras pola Universidade Complutense de Madrid e diplomouse na École de Hautes Études en Sciences Sociales de París. Investigou sobre temas relacionados con Galicia. En 1979 editouse un volume da súa autoría titulado Os labregos na prensa galega.

PERSOEIRO

Político chileno, fillo dun inmigrante italiano. En 1920 chega á presidencia como candidato da Alianza Liberal, opoñente da coalición das dereitas. Tentou unha serie de reformas, pero as cámaras, controladas polos conservadores, impedíronlle toda actuación coherente, dificultada ademais pola inestabilidade do goberno, a crise económica e as reivindicacións obreiras. En 1924 un comité militar fíxose cargo do poder. Alessandri exiliouse en Europa, pero pouco tempo despois un novo golpe militar de tendencia liberal devolveuno á presidencia (marzo de 1925) o que lle permitiu a aprobación dunha nova constitución presidencialista e laica (agosto de 1925). Alessandri demitiu en outubro do mesmo ano. Despois da denominada república socialista (1931), foi elixido de novo presidente nunha coalición de concentración nacional (1932-1938). Neste mandato creou a milicia republicana (1933) e puxo fin á lexislación social instaurada no decenio 1920-1930 (leis do salario vital e de medicina preventiva)....

PERSOEIRO

Produtor cinematográfico que fundou o primeiro cinematógrafo italiano. Produciu 1.400 películas a partir de 1904.

GALICIA

Escultor que realizou numerosas exposicións en Galicia. Isto determinou o seu paso ao circuíto nacional para expoñer co Colectivo Androx en Valladolid, Burgos e Aranda del Duero, así como na Galería Millares de Madrid e na Mostra Inter Bienais de Vilanova de Cerveira en Portugal. Andrade entende a escultura como un constante reto entre el e a materia, unha busca progresiva de solucións sobre o seu modo de traballar e as esixencias que lle impoñen os elementos dos que se serve para comunicar.

PERSOEIRO

Matemático, historiador e novelista. As súas obras máis destacadas son: El tamaño del infierno (1974), Un tal José Salomé (1975), La casa de las mil vírgenes (1983) e El matemático (1988).

GALICIA

Escultor. Formouse nun taller de imaxinería, onde, na realización de imaxes e na restauración de retablos, coñeceu o traballo sobre madeira. Foi alumno de Antonio Faílde na Escola de Artes e Oficios de Ourense. Interesouse polo tratamento de tipos da vida cotiá, sempre resoltos cunha técnica próxima á da talla en pedra que facía o artista medieval ou á propia imaxinería tradicional galega. Destaca a súa obra de produción de retablos e beléns, onde quedaron resumidas as súas propostas estéticas expresionistas, sempre sobre figuras de pequeno formato, representación dos tipos populares galegos.
A súa obra máis representativa é o Belén de Baltar ou Belén de Ourense exposto dun xeito permanente na Capela de San Cosme e San Damián ourensana. En 1967, a Asociación de Belenistas de Ourense encargoulle...

PERSOEIRO

Escritor de formación autodidacta. Exiliado en Inglaterra, comezou a súa andaina literaria con Valor y miedo (1938). Entre outras obras, destacan os ensaios Lorca, el poeta y su pueblo (1945) e Unamuno (1952); a novela La raíz rota (1953) e El centro de la pista, publicado postumamente en 1960. A súa triloxía La forja de un rebelde (1951), composta por La forja, La ruta e La llama, está considerada a súa obra máis importante. Escrita en primeira persoa, trata dende o Madrid da adolescencia do autor ata os anos da guerra e do exilio.

GALICIA

Escultor e debuxante. Estudiou ata 1947 na Escola de Artes e Oficios de Santiago de Compostela e despois na Escola do Traballo. Foi aprendiz en 1944 con Marcelino Pena, e en 1946 comezou a traballar como tallista en Manufacturas Compostelanas. Axudado pola Deputación da Coruña trasladouse a Madrid, onde foi alumno de Asorey. Traballou a madeira, o marfil e o acibeche, e realizou exposicións en Galicia, Alemaña, Francia, EE UU, Exipto e Tunes. Participou no Annuaire International des Artes Plastiques da UNESCO. A súa obra foi galardoada en diferentes ocasións: primeiro premio e medalla de ouro no concurso provincial de arte de Lugo en 1949, segunda medalla rexional de escultura na Coruña en 1949 e segunda medalla do certame provincial de escultura de Santiago de Compostela en 1950. O 2 de marzo de 1963 foi nomeado académico de número da Real Academia de Belas Artes de Nosa Señora do Rosario.

PERSOEIRO

Lexicógrafo, historiador e escritor. Publicou a serie Euskariana, de carácter histórico, lingüístico e literario, e unha Gramática de los cuatro dialectos literarios de la lengua euskera (1884). Ademais escribiu dúas novelas tituladas Blancos y negros (1898) e La bella Easo (1909).

PERSOEIRO

Poeta, ensaísta e crítico. Cultivou a poesía de ton intimista coas obras Melpómene (1912), La fiesta del mundo (1922), Canto gallego (1955) e Romances del general San Martín (1959); a novela coa publicación de Arbaces, maestro de amor (1945); e o ensaio con América (1926). Foi membro da Academia Argentina de Letras, da Academia Nacional de la Historia e correspondente da Real Academia Española de la Lengua. Acadou o Premio Nacional de Literatura (1920) e o Premio da Sociedad Argentina de Escritores (1949).

GALICIA

Gravador, debuxante e pintor. Colaborou en diferentes publicacións como El Museo Universal, La Ilustración de Madrid, La Academia e La Ilustración Española y Americana. Especializouse no gravado en madeira e na técnica da acuarela. Obtivo unha medalla na Exposición Nacional de 1876.

PERSOEIRO

Escritor e dramaturgo. Emigrado ao Río de la Plata, traballou como linotipista e xornalista en Montevideo. Alí comezou a súa obra vinculado ás correntes ácratas. Foi un dos inspiradores da editorial Mar, onde se publicou, en 1937, a súa tradución ao castelán de Os dous de sempre, de Castelao. Nos anos cincuenta trasladouse a Arxentina, onde continuou a súa militancia na Federación Libertaria Argentina e a súa actividade como escritor, da que cómpre subliñar a obra Argentina, hora cero, prohibida polo goberno militar do xeneral Onganía. En 1942 obtivo o Premio da Sociedad de Autores Teatrales del Uruguay pola comedia Estoy sola y te espero.

GALICIA

Ensaísta e poeta. Doutor en Filoloxía hispánica, exerce como profesor de teoría e crítica literaria na Universidade de Santiago de Compostela. Publicou Rafael Dieste e a súa obra literaria (1994), La teoría estética, teatral y literaria de Rafael Dieste (1997) e La descripción literaria. Traza fenomenológica y semiótico-hermenéutica (1999), ademais de múltiples artigos e estudios en revistas e publicacións colectivas. Preparou as edicións de Encontros e vieiros. Once charlas sobre plástica, teatro e literatura (1990), Fragua íntima (1926-1975) (1991) e Obras completas (Narrativa e poesía) (1995) de Rafael Dieste. No eido da creación poética deu ao prelo Sombra de unidade. Elexía e canon (1990), Pedra de Nadir (1995) e Momentum. Circungrafía (1997).

PERSOEIRO

Pintor. Estableceuse en Galicia en 1959. Formouse na Escuela de Artes y Oficios de Ávila e no Museo de Reproduciones Artísticas no Museo del Prado. Comezou a expoñer en 1969 e realizou, fundamentalmente, paisaxes estruturadas cunha xeometría case perfecta e cunha aparencia ríxida, pero solventada cunha paleta moi agresiva. Fundou con Falcón e Ferreiro o Grupo Eixo. Entre os premios que recibiu destacan a Medalla de Ouro da II Trienal Nacional de Arte de Santiago de Compostela de 1974 e a Medalla de Bronce da Bienal de Pontevedra de 1977.

GALICIA

Arquitecto. Estudiou na Escuela Técnica Superior de Arquitectura de Madrid (1966). Instalouse en Vigo en 1968, cidade dende a que desenvolveu a súa actividade profesional na construción e no urbanismo. Participou na organización do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia (COAG), do que foi presidente da subdelegación de Vigo (1973-1975 e 1983) e decano-presidente (1986-1989). En 1999 nomeárono director do departamento de Obras do Consorcio da Zona Franca de Vigo e no 2000 director do departamento de Servicios Técnicos e Obras. Entre as súas obras destacan o centro psiquiátrico de Toén, o concello de Vigo, a escola de Enxeñería Industrial de Vigo, o centro de saúde de Codeseda e o centro técnico de Conservas do Peixe de Vigo (1995). Como urbanista realizou traballos de planificación en diversos concellos galegos. Desenvolveu tamén traballos de rehabilitación do patrimonio, entre os que sobresaen os realizados na igrexa do mosteiro de Santa María de Oia, na igrexa do mosteiro das Clarisas...

PERSOEIRO

Editor, político, escritor e xornalista. Comezou a súa actividade intelectual como colaborador de diversos xornais e revistas (El Pueblo Gallego, El País Gallego, El Sol, Política e Yunque). Fundou e dirixiu o semanario humorístico Don Claro, a revista de creación poética Resol e a editorial e librería Niké, en colaboración con Juan Jesús González, que deu ao prelo obras de Rafael Dieste, Antonio Ramos ou Manuel Fuentes Jorge. Baixo o selo Resol editou as primeiras obras de Álvaro Cunqueiro. Foi segundo secretario do Estatuto de Autonomía e, como tal, recibiu o encargo de levalo a Madrid para a súa aprobación en xullo de 1936. Durante a Guerra Civil foi comandante do Exército do Leste. Trala contenda exiliouse a Bos Aires, onde foi unha das figuras esenciais da recuperación cultural de Galicia. Fundou e dirixiu, en compañía de Luís Seoane, as editoriais Emecé, Nova, Botella al Mar, Dorna, Hórreo, Pomba e Camiño de Santiago, entre outras, que se converteron no principal medio difusor da...

PERSOEIRO

Físico. Estudiou nas universidades de Madrid, Estrasburgo e París. En 1934 acadou a cátedra de Xeofísica na Universidad de Madrid. En 1939 exiliouse a Inglaterra, onde exerceu como profesor de física nas universidades de Manchester e Londres (1939-1953). Ao finalizar esta etapa volveu a España para recuperar a súa cátedra. Destacou polas investigacións no eido da meteoroloxía e do magnetismo terrestre, e no estudo das radiacións cósmicas, materia que introduciu en España. Perfeccionou numerosos aparellos de medición que empregou nos seus experimentos. En 1958 foi nomeado académico numerario da Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas y Naturales.