"Atán" (Contén)

PERSOEIRO

Compañeiro de Clemente de Ancira, con quen morreu mártir contra o 300. En Elx venérase un santo Agatanxo como fillo da cidade; sen embargo, pode tratarse dunha confusión co anterior. A súa festa celébrase o 23 de febreiro.

PERSOEIRO

Poeta israelí. É autor de poemas moi populares polas súas interpretacións polémicas de acontecementos políticos e sociais. Obtivo o Premio Bialik 1958, coa obra Ir ha-yonà (A cidade da pomba), que explica a historia do pobo xudeu a partir da dualidade destrución-renacemento.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Pantón baixo a advocación de santo Estevo.

IGREXAS

Igrexa románica de Pantón que pertencía a unha fundación monástica bieita e que agora é unha igrexa parroquial. Tipo de construción de nave e presbiterio únicos na que o máis salientable son as portadas e os beirados, cun traslado pouco usual dos canzorros do muro sur da nave á casa reitoral anexa. A porta norte ten o arco, lixeiramente apuntado, en bocel, sobre o que se dispoñen cinco arquiños que non abranguen toda a rosca. Os capiteis que sosteñen a arquivolta son góticos. O seu repertorio iconográfico e decorativo semellan relacionala co obradoiro xurdido en San Xoán de Portomarín, que difundiu as súas solucións pola comarca. A data de construción desta igrexa sitúase ao redor do 1225. Este monumento foi declarado Ben de Interese Cultural en 1975.

PERSOEIRO

Escritor serbio romántico. Algunhas das súas mellores obras son a narración longa Bunjevka (1851) e a novela Dva Idola (Dous ídolos, 1852).

PERSOEIRO

Rei visigodo (554-567). Estableceu a corte en Toledo e amosouse tolerante cos cristiáns. Loitou pola unificación peninsular e conquistou Sevilla aos bizantinos, aínda que ao morrer subsistiron as posesións de Bizancio, ao sur, e o reino dos suevos, ao noroeste.

1. Chegar a tocar, coller algunha cousa que non está moi preto ou que non está ao alcance.

2. Chegar a ter ou a tocar algo que se desexa.

3. Incidir unha cousa sobre algo ou alguén.

1. Roer cos dentes unha cousa repetidas veces e collendo un pouco de cada vez.

2. Morder unha froita ou obxecto deixando nela impresa a marca dos dentes.

3. Riscar cos dentes ou cun obxecto cortante a casca da castaña para que non estoupe ao asala.

1. Máquina artesanal que funciona pola forza hidráulica, polo que se localiza en lugares que dispoñen de auga corrente. Coa forza motriz da auga ponse en movemento un mecanismo para bater o tecido, especialmente os panos e mantas, que saen amazocados do tear, desengraxados e cunha textura compacta e consistente para resistir mellor o frío e a choiva. Consta de tres pezas fundamentais que van unidas unhas ás outras: a roda motriz vertical que xira impulsada pola auga e move o eixe horizontal; dous mazos de madeira pendurados dunha bisagra de movemento constante e rápido para bater o tecido e, por último, unha pía ou cuba con auga onde se vai mollando o tecido. Os primeiros batáns apareceron en Europa na Idade Media. En Galicia constituían a base dunha industria doméstica moi produtiva no período 1770-1790, momento no que existían 166 batáns tradicionais establecidos principalmente no Baixo Ulla, a Alta Limia, o Alto Arnoia, a Terra de Montes e nas xurisdicións de Mondoñedo, Paderne, Allariz,...

2. Construción arquitectónica e mecánica que acolle o batán ou folón.

RIOS

Río afluente do Masma pola dereita que drena o val de Lourenzá. Nace no lugar das Redondas, no SL da parroquia de San Adrao de Lourenzá (concello de Lourenzá), a 400 m de altitude. Adopta un curso de dirección SL-NO e atravesa as catro parroquias do concello de Lourenzá. Na de San Xurxo de Lourenzá recibe pola esquerda o seu principal afluente, o Baus. Prosegue o seu curso cara ao NO e pasa pola capital municipal, Vilanova de Lourenzá, desembocando, logo dun percorrido duns 11 km, preto da aldea de Ribeira, na parroquia de Santa María de Lourenzá, achegando ao Masma un caudal de 1,64 m3/s.

ILLAS

Grupo de pequenas illas das Filipinas, no estreito de Luzón, ao N da illa de Luzón, que constitúen a provincia administrativa de Batanes. A poboación concéntrase nas chairas litorais e os seus principais recursos económicos son a agricultura e as minas de carbón. O maior núcleo de poboación é a cidade de Basco, na illa de Batán.