"Ernes" (Contén)

GALICIA

Membro da Asociación Amigos de los Pazos dende 1979 e vicepresidente da mesma. É responsable, xunto co Presidente da Asociación Juan-Manuel López Chaves Meléndez, do Inventario de Pazos y Torres da provincia de Pontevedra, unha colección de libros que recollen, catalogados por bisbarras, a maior parte dos pazos, torres, pousadas, quintas e casas fidalgas. É autor do opúsculo Los pazos agrícolas (1995), pequeno introito dunha obra máis completa na que vén traballando co tamén membro da asociación Carlos del Río Bouzas. Investigador no campo da heráldica e da xeneoloxía, sobresaen os seus traballos sobre o cóengo da S.I.C. de Santiago Ánxo María Amor Ruibal e sobre a ascendencia galega de Simón Bolívar o Libertador. Conferenciante no campo do Patrimonio Artístico e Popular de Galicia e difusor do Camiño Portugués do Norte, así como ilustrador de distintas publicacións.

PERSOEIRO

Xeólogo escocés. Estudiou a dinámica das fallas, as intrusións ígneas, a alineación dos xistos e o vulcanismo; e deu unha primeira explicación das liñas de Becke, importante método da óptica mineral.

PERSOEIRO

Director de orquestra suízo. Dirixiu os concertos Kursaal de Montreux (1910-1914), os de Xenebra (1915) e diversas sesións dos ballets rusos de Diaghilev (1915-1923). Fundou e dirixiu a orquestra sinfónica da Suisse Romande (1918-1969).

PERSOEIRO

Militar. Teórico e ideólogo da Revolución dos Caraveis (1974) que se alzou contra a ditadura militar na procura dun réxime democrático en Portugal. Evitou unha guerra civil durante o denominado “verán quente” (1975) ao redactar e promover o Documento dos Nove, manifesto que defendía o réxime democrático e o programa do Movimento das Forças Armadas (MFA), máis coñecido co nome de Movimento dos Capitaẽs Avril. Foi membro do Consello da Revolución, ministro sen carteira nos primeiros gobernos revolucionarios e titular de Asuntos Exteriores (1975-1976), en sucesión de Mário Soares, e subdirector xeral da Unesco.

1. Relativo ou pertencente a Auvernia ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Auvernia (Auvergne).

3. Dialecto occitano que, xunto co lemosino e co provenzal alpino, forma o noroccidental, é dicir, un conxunto caracterizado esencialmente pola palatalización de ca e ga latinos: capra > chabra, galus > jau/jal. Dentro deste conxunto o auvernés distínguese, sobre todo na baixa Auvernia, por unha evolución fonética moi avanzada. O fenómeno máis notable é a serie de palatalizacións condicionadas que afectan a todo tipo de constantes. Así, os termos do occitano medio llibre, dire, vinha, nud, cuba, quitar, pronúncianse en baixo auvernés coa consoante inicial palatalizada, que podería transcribirse: lybre, dyire, vynha, nyud, tyuba, tyitar, txitar, tsitar, etc.

GALICIA

Pintor. A súa obra, na que reflicte escenas populares da realidade galega xunto con paisaxes tradicionais, é de carácter costumista.

PERSOEIRO

Novelista e narrador inglés. Aos vinte anos publicou a obra The two sisters (As dúas irmás, 1925). É autor tamén das novelas The poacher (O cazador furtivo, 1935), Love for Lydia (Amor por Lidia, 1951), The sleeples moon (A lúa durminte, 1956) e The darling buds of May (O cariñoso compañeiro do poder, 1958).

1. Relativo ou pertencente a Berna ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Berna, cidade e cantón de Suíza.

PERSOEIRO

Médico. Foi un dos iniciadores do estudo histolóxico das enfermidades da pel e fixo traballos importantes sobre a sarcoidose coñecida como enfermidade de Besnier-Boeck-Schaumann. Escribiu, entre outras obras, Traité de therapeutique appliquée (Tratado de terapéutica aplicada, 1897).

PERSOEIRO

Sindicalista e político inglés. Fundador do sindicato dos transportistas, converteuse en presidente da Confederación Británica do Traballo (1936-1937). Foi ministro de Traballo no gabinete de Winston Churchill e durante a Segunda Guerra Mundial organizou a mobilización obreira. Foi secretario de Estado para Asuntos Exteriores (1945-1951).

PERSOEIRO

Compositor, fillo de xudeus e nacionalizado norteamericano. Foi profesor en Nova York, Cleveland e San Francisco. Entre as súas obras destacan a ópera Macbeth (1910), a rapsodia Schelomo (1913-1917), os salmos 22, 114, 137, a sinfonía Israel, América (1926), cinco cuartetos de corda e un quinteto para piano (1923).

PERSOEIRO

Xeneral e político francés. Estudiou na escola militar de Saint-Cyr, participou na defensa de París contra os prusianos (1870), entrou na Asemblea Nacional coa promesa de reformar a Constitución de 1875 e, apoiado por Clemenceau, foi ministro de Guerra (1886-1887). Debido ao seu progama democratizador, aínda que con propostas pouco concretas, gañou a simpatía de todos os descontentos do goberno radical (republicanos, nacionalistas, obreiros e soldados). Os seus seguidores formaron o Comité Republicano Nacional, que venceu nas eleccións parciais de 1888-1889; sen embargo, a Boulanger faltoulle decisión para marchar sobre o Eliseo e tomar as rendas do país malia o apoio das clases populares, os soldados e a policia. O goberno aproveitou esa indecisión para anular as eleccións e acusar de complot contra o estado a Boulanger, quen fuxiu a Bruxelas.

PERSOEIRO

Astrónomo e matemático inglés. Profesor de matemáticas aplicadas no Haverford College (Pennsylvania 1891-1907) e na Universidade de Yale (1907-1932), investigou en mecánica celeste. Elaborou unhas táboas da Lúa (1920) e estudiou o movemento de rotación da Terra (1926), no que descubriu a existencia de certas irregularidades, e investigou sobre as teorías planetarias, os asteroides e a resonancia.

PERSOEIRO

Profesor e micrógrafo. Ocupou en 1881 a cátedra de Física e Química do Instituto de Pontevedra onde tamén exerceu como director ao tempo que dirixía a fábrica da luz, a estación meteorolóxica e o laboratorio municipal. Realizou traballos micrográficos (microscopía e microfotografía), e mantivo unha estreita relación con Baltasar Merino e Víctor López Seoane, con quen quixo levar a cabo o primeiro estudo das diatomeas de Galicia. Colaborou cos científicos Santiago Ramón y Cajal e Odón del Buen, e coa Sociedad Española de Historia Natural, o Museo de Ciencias Naturales de Madrid, o Laboratorio Español de Oceanografía e a Junta para la Ampliación de Estudios. Impartiu cursos para a formación de especialistas nas técnicas microscópicas e de preparación de mostras. . En 1893 publicou La fotomicrografía e en 1897 Técnicas de las preparaciones microscópicas sistemáticas. En 1911 publicáronse dez láminas con 171 especies de diatomeas fósiles de Morón no libro La diatomología...

PERSOEIRO

Autor teatral. Pertenceu á chamada Xeración dos 80 do teatro español. Titulado pola Escuela Superior de Arte Dramático de Madrid, na que exerceu como profesor. Autor das pezas como Y todo por nada (1986), Querido Ramón (1992) ou Squasch (1988), esta última representada pola Compañía de María en 1995, en versión de Xepe Casanova, con dirección de Quico Cadaval.

PERSOEIRO

Poeta e sacerdote. Compaxinou a tarefa literaria, a misión pastoral e o compromiso político. Graduado como bacharel, trasladouse a México onde estudiou filosofía e letras, e despois a Nova York para ampliar estudios. En 1950 fundou en París a editorial El Hilo Azul. En 1956 ingresou no mosteiro trapense Our Lady of Gethsemany de Kentucky e en 1961 marchou a Colombia, onde estudiou teoloxía; catro anos despois ordenouse sacerdote en Managua. Foi dirixente da Frente Sandinista de Liberación Nacional e loitou contra a ditadura de A. Somoza. Trala vitoria sandinista en 1979, ocupou o ministerio de Cultura e en 1985 foi afastado polo Vaticano do sacerdocio. Pertenceu ao movemento Cristianos por el Socialismo, vinculado á teoría da liberación. En 1994 renunciou á súa militancia na Frente Sandinista de Liberación Nacional por discrepancias con parte da dirección do partido. Entre outras obras, publicou: Epigramas (1956), Salmos (1964), Homenaje a los indios americanos...