"Marte" (Contén)

PERSOEIRO

Mordomo do pazo dos reis merovinxios, fillo de Pipino de Heristal e da súa concubina Alpaida. Trala morte do seu pai, no 714, asumiu o poder e desbancou os fillos lexítimos. Derrotou as tropas de Neustria nas Ardenas no 716 e en Cambrésis no 717, e venceu o duque de Aquitania que os axudaba en Soissons no 719. Entre os anos 722 e 724 loitou contra os saxóns de Hessen e Turinxia e suprimiu o ducado de Alamania no 730. No 732 ‘Abd al-Ra ḥ mān ibn ‘Abd Allāh al-Gafiqī, Emir de Al-Andalus, dirixiu unha expedición musulmá que, despois de ocupar Bordeos e atacar Poitiers, se dispuxo a avanzar sobre Tours. Derrotou os musulmáns preto de Poitiers en 732, marcando o límite setentrional da penetración musulmana. No 737 entrou en Aviñón e destruíu as fortificacións de Agde, Besiers e Magalona, pero non logrou capturar Narbonne. No 739 detivo unha nova incursión musulmá en Provenza. Impulsou a predicación de Bonifacio e Willibrord entre as tribos xermánicas, pero someteu a Igrexa...

PERSOEIRO

Rei titular de Hungría (1292 - 1295), fillo de Carlos II de Nápoles e de María, irmá de Ladislao IV de Hungría. Gobernou Nápoles durante as ausencias do seu pai, que o nomeou vicario de Nápoles entre o 1289 e o 1294, e novamente no 1295. Morto Ladislao IV, loitou contra Andrés III polo trono de Hungría e foi investido rei de Hungría en Aix-en-Provence (1292). A pesar da alianza con Serbia e Venecia o seu título non tivo efectividade ata 1308, cando foi elixido o seu fillo Carlos Roberto.

PERSOEIRO

Xeólogo. Colaborou en numerosas investigacións científicas, principalmente nas relacionadas co petróleo. Foi colaborador tamén do Mapa xeolóxico de España (1967).

PERSOEIRO

Arquitecto e xesuíta francés. Coñecido como Martellange, construíu as escolas dos xesuítas de Le Puy (1610) e Dijon (1611). Proxectou a igrexa de Saint-Paul e Saint-Louis de París (1627) e acabou a catedral de Orléans.

PERSOEIRO

Cirurxián francés. Impulsor da neurocirurxía en Francia, creou un novo instrumento para a trepanación e foi autor de numerosos traballos sobre o sistema nervioso e xinecoloxía.

1. Dar repetidos golpes co martelo.

2. Insistir de maneira obstinada en algo.

PERSOEIRO

Dramaturgo italiano. Autor de comedias e traxedias, imitou con acerto o estilo francés, e introduciu o dobre heptasílabo, denominado martelliano. Da súa abundante produción, que inclúe 35 obras escritas entre 1695 e 1725, destaca Canzoniere (1710), e a súa obra máis coñecida, Femia sentenziato (1724), en hendecasílabos.

1. 1. Ferramenta formada por unha peza xeralmente metálica, que é a que bate, unida a un mango delgado e longo, que se emprega en certos oficios para dar golpes.

   2. Instrumento que se emprega en medicina para percutir sobre determinadas partes co fin de realizar manobras exploratorias ou cirúrxicas.

   3. Instrumento para provocar reflexos tendinosos. OBS: Tamén se denomina martelo percutor.

2. 1. Peza do mecanismo de certas armas antigas de fogo e dos revólveres e pistolas actuais, que golpea sobre o percusor para provocar a explosión.

   2. martelo electromagnético

      Dispositivo formado por un electroimán, uns contactos e unha sucesión de espirais, de maneira que, por interrupcións rápidas e alternativas do circuíto da bobina, se produce unha sucesión de golpes sobre unha campá. Emprégase nos timbres eléctricos. Foi ideado por J. P. Wagner en 1837.

3. Peza que bate na campaíña dun reloxo para dar as horas.

4. Chave que se emprega para afinar certos instrumentos de corda.

5. 1. ...

GALICIA

Político e xurista. Gobernador da Coruña (1872), foi deputado durante o Bienio Progresista (1854-1856). Foi xuíz en Xinzo de Limia (1837), onde tivo un destacado papel na persecución de partidas carlistas de Ourense, en Pontevedra (1840) e en Ferrol (1871).

GALICIA

Poeta, marqués de Almeiras e vizconde de Andeiro. Membro da Cova Céltica, onde coincidiu con Eduardo Pondal e Florencio Vaamonde, foi un dos fundadores da Real Academia Galega. Como poeta ten características en común con Pondal, xa que desenvolveu moitos dos seus poemas no mundo céltico de Ossián. Ademais, caracterizouse polo seu uso da sátira literaria e polo ton patriótico e aristocrático das súas composicións. Colaborador da Revista Gallega e do suplemento Terra a Nosa!, das súas obras destacan Os afillados do demo (1885), A noite de San Silvestre (1890), a recompilación Líricas Gallegas (1894), El laudemio: Su legislación y jurisprudencia hasta el año 1898 (1899), Landras e bayas (1919) e Andeiro. Poema histórico brigantino da Unión Ibérica (século XIV) (1922).